Các nhà khoa học vừa công bố một nghiên cứu đột phá cho thấy mèo nuôi trong gia đình có thể giúp mở ra hướng đi mới trong việc hiểu và chữa trị ung thư. Đây là nghiên cứu đầu tiên trên thế giới phân tích nhiều loại ung thư ở mèo, phát hiện những biến đổi gene tương đồng với con người.
Nghiên cứu quy mô lớn trên gần 500 con mèo
Nhóm nghiên cứu quốc tế đã thu thập và phân tích khối u từ gần 500 con mèo nuôi tại 5 quốc gia. Họ tìm kiếm khoảng 1.000 gene liên quan đến ung thư ở người trong cả mẫu khối u và mô khỏe mạnh của mèo.
Kết quả cho thấy nhiều cơ chế hình thành ung thư ở mèo giống với người, đặc biệt là ung thư tuyến vú ở mèo có nhiều điểm tương đồng với ung thư vú ở phụ nữ.
Ung thư là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong ở mèo, nhưng trước đây rất ít thông tin về cách nó phát triển. Đây là lần đầu tiên các khối u ung thư ở mèo được phân tích gene trên quy mô lớn. Các nhà khoa học phát hiện 13 loại ung thư khác nhau ở mèo có những biến đổi gene tương tự với người và chó.
Trong ung thư tuyến vú ở mèo (loại ung thư phổ biến và ác tính), nhóm nghiên cứu xác định 7 gene điều khiển sự phát triển bệnh khi bị đột biến. Gene FBXW7 xuất hiện biến đổi trong hơn 50% khối u ở mèo.
Ở người, biến đổi gene này trong ung thư vú cũng liên quan đến tiên lượng xấu. Đáng chú ý, một số loại thuốc hóa trị cho thấy hiệu quả hơn đối với khối u tuyến vú ở mèo có biến đổi FBXW7.
Gene PIK3CA cũng được phát hiện trong 47% khối u tuyến vú ở mèo, vốn là biến đổi thường gặp ở ung thư vú người.
Ngoài ra, những điểm tương đồng về biến đổi gene còn được tìm thấy ở các loại ung thư máu, xương, phổi, da, đường tiêu hóa và hệ thần kinh trung ương.
Ý nghĩa cho y học thú y và con người
Giáo sư Geoffrey Wood, Đại học Guelph (Ontario, Canada), nhấn mạnh: “Thú nuôi sống cùng chúng ta, tiếp xúc với cùng yếu tố môi trường, nên có thể giúp hiểu rõ hơn vì sao ung thư phát triển ở cả mèo và người, cũng như tìm cách phòng ngừa và điều trị".
Bailey Francis, đồng tác giả tại Viện Wellcome Sanger, cho biết: “So sánh bộ gene ung thư giữa các loài giúp chúng ta hiểu sâu hơn nguyên nhân gây bệnh. Khi dữ liệu và kiến thức được chia sẻ giữa các lĩnh vực, tất cả đều hưởng lợi.”
Tiến sĩ Louise Van Der Weyden, tác giả chính tại Viện Wellcome Sanger, khẳng định, đây là bước tiến lớn nhất từ trước đến nay trong ngành ung thư học ở mèo. Giờ đây, di truyền học của khối u mèo không còn là “hộp đen”. Chúng ta có thể tiến tới y học chính xác cho mèo, bắt kịp các phương pháp chẩn đoán và điều trị đã có ở chó và một ngày nào đó là ở người.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science, mở ra triển vọng phát triển liệu pháp điều trị ung thư dựa trên những biến đổi gene chung giữa mèo và người.
