Mỏng mảnh. Thanh cảnh. Vậy mà hương thơm thì sao quyến rũ đến thế. Thưởng thức phở mà không có coi như… “vứt”, tất nhiên quy chuẩn ấy dành cho phở miền Bắc, nhất là phở Hà thành.
Chắc chắn rồi, đó là rau mùi chứ không thể là loại gia vị nào khác được. Ngoài để tra vào phở, mùi còn được rắc trên đĩa nộm, trộn rau sống (diếp ngô, xà lách), thả canh thịt bò, kẹp trong bánh mì có “nhân” trứng, giò hay “xoàng xĩnh” một mình trong đĩa rau thơm trên bàn ăn…
Ngày trước, mùi chỉ được trồng khi trời vào Thu nhưng giờ thì lúc nào ở sạp rau cũng bán chỉ có điều nếu “trái mùa” cây rỏng rớt.
Giờ mùi trắng phổ biến hơn mùi tía, vì dễ trồng, lớn nhanh và mơn mởn. Mùi tía thường nhanh… già, dễ trổ nhánh và lá tròn khía cạnh điệu nghệ sẽ “biến hình” gần thành lá kim nhưng lúc nào cũng đậm hương.
Chỉ là những cọng rau nhỏ bé và khá “khó chiều” vì nếu không “nâng niu” trong lúc sơ chế, ngâm rửa thì chúng dễ bị dập nát. Vậy mà, hễ thiếu gia vị này cho những món nào cần đến là sẽ khiến vị, khiến hương của chúng thành nhạt nhẽo, kém ngon. Cái cảm giác dù chỉ là thêm hương, thêm hoa nhưng vẫn… không thể thiếu này càng ngẫm càng thấy thú vị.
Nhất là, khi nhớ lại câu chuyện của cố nhà văn Băng Sơn - người nổi danh với những trang tản văn thấm đẫm tình Hà Nội, trong đó có nhiều bài viết hay về ẩm thực. Ấy là, trong một dịp lãnh đạo thành phố Hà Nội gặp gỡ văn nghệ sĩ Thủ đô tiêu biểu, khi được chia sẻ tâm tư về đội ngũ mình, ông từng khiêm tốn ví von văn nghệ sĩ chỉ nhỏ bé, mong manh như rau mùi “là chút gia vị thêm hương cho đời!”.
Nhỏ bé là vậy nhưng luôn là sự dâng hiến trọn vẹn nên nếu thiếu đi sẽ thấy trống vắng bội phần…
