Làm chủ công nghệ quan trọng tới cứu nạn hầm mỏ

0:00 / 0:00
0:00
GD&TĐ - Khó khăn nhất trong cứu hộ, cứu nạn mỏ là việc liên lạc. Công nghệ liên lạc hữu tuyến chính là giải pháp.
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Liên lạc trong điều kiện hầm lò

Các nhà khoa học thuộc Viện Nghiên cứu Điện tử, Tin học, Tự động hóa (Bộ Công Thương) đã nghiên cứu và làm chủ công nghệ chế tạo bộ liên lạc hữu tuyến hầm lò cung cấp cho ngành khai thác than trong nước. Đây là kết quả của Đề tài: “Nghiên cứu thiết kế chế tạo bộ liên lạc hữu tuyến hầm lò trong lực lượng cứu hộ, cứu nạn mỏ”.

TS Nguyễn Xuân Đồng - chủ nhiệm đề tài cho biết, ngành than dù đã ý thức được vấn đề về an toàn mỏ, nhưng hàng năm chỉ tính riêng các mỏ than hầm lò ở Quảng Ninh vẫn luôn xảy ra những vụ tai nạn lao động như: Cháy nổ khí mỏ; bục nước, sập đổ lò, ngạt khí... gây hậu quả nghiêm trọng, làm tổn thất lớn về người và tài sản...

Do đó, công tác đảm bảo an toàn, nhằm bảo vệ con người trong khai thác luôn được đặt lên hàng đầu trong quá trình sản xuất. Để đa dạng hóa hoạt động khai thác than, nhiều công ty đã đẩy mạnh quá trình vào sâu trong lòng đất. Dù các biện pháp an toàn được thắt chặt, song việc khai thác sâu vẫn luôn tiềm ẩn những sự cố bất ngờ, đáng tiếc xảy ra bất cứ lúc nào.

Giải quyết vấn đề này, nhóm nghiên cứu đặt mục tiêu chế tạo ra thiết bị có khả năng truyền tải thông tin từ vị trí sự cố dưới hầm lò lên trung tâm điều hành, giúp cơ sở kịp thời nắm rõ tình hình đang xảy ra, để hướng dẫn xử lý tình huống, điều động nhân lực, thiết bị hỗ trợ các lực lượng cứu hộ hoàn thành nhiệm vụ.

Ngoài ra, nhóm đặt mục tiêu làm chủ công nghệ chế tạo bộ liên lạc hữu tuyến hầm lò cung cấp cho ngành khai thác than trong nước, giúp nội địa hóa bộ liên lạc hữu tuyến hầm lò tương thích với thiết bị nhập ngoại.

Từ nghiên cứu bộ liên lạc hữu tuyến UGOLEK-2M của Nga cho thấy, thiết bị này gồm 2 máy (một máy tiểu đội và một máy chỉ huy) với thiết kế thân vỏ giống nhau (đai cao su màu đen hoặc đỏ là máy chỉ huy và đai cao su màu vàng là máy tiểu đội). Thiết bị có cấp bảo vệ vỏ máy IP54.

Trong quá trình làm việc, tại máy tiểu đội khi muốn cảnh báo khẩn cấp hoặc yêu cầu được trả lời, người sử dụng ấn và giữ nút phát thì một tín hiệu báo động với tần số 1kHz sẽ được gửi đến máy chỉ huy. Lúc này loa trên máy chỉ huy và máy tiểu đội sẽ phát âm thanh kéo dài để báo hiệu cho trung tâm chỉ huy.

Bộ sản phẩm của nhóm nghiên cứu.

Bộ sản phẩm của nhóm nghiên cứu.

An toàn với tia lửa

Trên cơ sở phân tích thiết kế UGOLEK-2M, nhóm nghiên cứu đã xây dựng sơ đồ khối cho bộ liên lạc hữu tuyến hầm lò VIELINA có cấu trúc giống với sơ đồ khối của bộ UGOLEK-2M gồm máy chỉ huy và máy tiểu đội.

Các mô-đun cũng được thiết kế với kích thước tương đương với các mô-đun trong bộ liên lạc hữu tuyến của Nga để dễ dàng trong việc thay thế 1 - 1 khi bị hỏng.

Tuy nhiên, để đảm bảo tiêu chuẩn cho các thiết bị điện sử dụng trong môi trường hầm lò tại Việt Nam, nhóm nghiên cứu đã thiết kế bổ sung thêm 2 khối an toàn tia lửa đường truyền và khối an toàn tia lửa nguồn pin.

Máy chỉ huy của VIELINA sẽ được đặt tại trung tâm chỉ huy và đội cứu hộ sẽ thực hiện kéo cáp tín hiệu từ vị trí này xuống khu vực xảy ra sự cố. Tại máy chỉ huy, các cán bộ điều hành có thể nghe liên tục các thông tin từ đội cứu hộ từ khi bật nguồn và đã kết nối 2 máy với nhau.

Còn máy tiểu đội sẽ do trưởng nhóm cứu hộ sử dụng trực tiếp cập nhật thông tin tình hình sự cố, đề xuất các yêu cầu, mệnh lệnh với trung tâm điều hành. Trưởng nhóm cứu hộ có thể giao tiếp liên tục với trung tâm điều hành ngay khi bật nút nguồn.

Các nhà khoa học của Viện đã chế tạo thành công 2 bộ liên lạc hữu tuyến hầm lò VIELINA (mỗi bộ gồm một máy chỉ huy, một máy tiểu đội và một bộ sạc pin) theo thuyết minh đăng ký của đề tài. Sản phẩm có chức năng và thông số kỹ thuật tương đương với bộ liên lạc hữu tuyến UGOLEK-2M của Nga.

“Việc làm chủ công nghệ chế tạo bộ liên lạc hữu tuyến hầm lò có ý nghĩa vô cùng quan trọng, không chỉ khẳng định năng lực làm chủ công nghệ của Viện nói riêng và các nhà khoa học Việt Nam nói chung, mà còn đóng góp những sản phẩm có ý nghĩa thiết thực trong công tác cứu hộ, cứu nạn”, TS Nguyễn Xuân Đồng chia sẻ.

UGOLEK-2M được thiết kế, chế tạo là thiết bị an toàn tia lửa, được cấp nguồn an toàn tia lửa từ pin 3,7 V (pin sử dụng là pin Li-ion, dung lượng 700 mAh). Nguồn pin này dùng để cung cấp cho thiết bị, đầu ra được hàn nối tiếp với cầu chì tự hồi phục 200mA.

Tin tiêu điểm

Đừng bỏ lỡ

Thân hình của bạn căng tràn nhựa sống khi bật ra từ đó những chồi non. Ảnh: ĐT

Bền mãi màu hoa

GD&TĐ - Ấn tượng đầu tiên của tôi đối với bạn chính là… bạn trông rất khác so với tôi tưởng tượng...