Cuộc chia ly bên dòng sông Lam
Trong ngôi nhà nhỏ ở phường Trường Vinh (Nghệ An), Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Sáu (SN 1923) đang trải qua những ngày tháng tuổi già bình yên bên con cháu. Bước sang tuổi 103, mái tóc mẹ bạc trắng, đôi mắt cũng mờ đục theo thời gian, nhưng những ký ức về một thời đạn bom vẫn vẹn nguyên trong tâm trí.
Nơi góc nhà, những tấm Bằng "Tổ quốc ghi công" được lồng kính cẩn thận, sắp xếp ngay ngắn. Mỗi lần nhắc về hai người con trai ngã xuống vì Tổ quốc, ánh mắt mẹ vẫn ánh lên niềm tự hào xen lẫn một nỗi buồn tĩnh lặng.
Hơn một thế kỷ, cuộc đời mẹ Lê Thị Sáu gắn liền với vùng đất Bến Thủy - ngã ba sông Lam có vị trí chiến lược quan trọng, từng là trọng điểm đánh phá ác liệt của không quân Mỹ trong những năm tháng chiến tranh.
Cuộc đời của mẹ cũng là minh chứng sống động cho lịch sử của vùng đất này, đại diện cho sự hy sinh thầm lặng của hàng triệu bà mẹ Việt Nam tiễn những người con ra tiền tuyến để bảo vệ đất nước.
Mẹ Sáu có 3 người con trai, trong đó, hai người con lớn là Lê Huy Minh (SN 1946) và Lê Huy Trường (SN 1947) đều nhập ngũ và trở thành liệt sĩ khi tuổi đời còn rất trẻ. Người con út là Lê Huy Thắng cũng vừa qua đời vào tháng 10/2024. Giờ đây, mẹ sống cùng những kỷ vật của gia đình và ký ức về những người đã đi xa.
Nỗi đau đầu tiên đến với gia đình mẹ Sáu vào một ngày mùa Hè năm 1965. Khi đó, không quân Mỹ bắt đầu chiến dịch leo thang bắn phá miền Bắc, và cụm cảng Bến Thủy trở thành mục tiêu ném bom hàng ngày.
Ngày 9/6/1965, máy bay địch bất ngờ trút bom xuống khu vực cảng. Giữa tiếng còi báo động phòng không dồn dập, Tiểu đội trưởng dân quân trực chiến Lê Huy Trường (khi đó 18 tuổi) đang làm nhiệm vụ bảo vệ trị an. Phát hiện có thương binh trên một con tàu của Hải quân ta đang neo đậu tại cảng bị trúng hỏa lực, anh Trường không ngần ngại lao vào khu vực nguy hiểm để ứng cứu.
Trong lúc nỗ lực đưa thương binh đến nơi an toàn, một loạt bom tiếp tục dội xuống. Người chiến sĩ dân quân trẻ tuổi đã anh dũng hy sinh ngay tại trận địa.
Sáng hôm ấy, mẹ Sáu đang làm việc ngoài cánh đồng. Khi tin tức anh Trường hy sinh được báo về, mẹ khuỵu xuống ngay giữa thửa ruộng, ngất lịm trong vòng tay của những người hàng xóm. Người con trai 18 tuổi, vừa mới tối qua còn ăn chung mâm cơm gia đình, nay mãi mãi không trở về.
Nén lại nỗi đau mất đi người con thứ, 7 năm sau, mẹ Sáu tiếp tục động viên con trai cả là anh Lê Huy Minh lên đường nhập ngũ. Đơn vị của anh Minh nhận lệnh hành quân gấp vào chiến trường Quảng Trị, một trong những mặt trận ác liệt nhất lúc bấy giờ.
Ngày lên đường, vì thời gian chuẩn bị quá gấp gáp, anh Minh quên mang theo một số đồ dùng cá nhân. Phát hiện ra sự việc, mẹ Sáu nhanh chóng gói ghém đồ đạc, tất tả chạy ra bến phà Bến Thủy với hy vọng kịp trao tận tay con trai trước lúc hành quân.
Nhưng khi mẹ chạy đến nơi, chuyến phà chở bộ đội rời bến, lững lờ trôi ra giữa dòng sông Lam. Đứng bên bờ Bắc, mẹ chỉ biết cất tiếng gọi với theo. Ở phía boong phà, người con trai mặc áo lính ngoái đầu nhìn lại, giơ cao cánh tay vẫy chào mẹ. Giữa dòng sông rộng lớn, hai mẹ con chỉ kịp nhìn nhau lần cuối.
Không ai ngờ rằng, khoảnh khắc vội vã bên bến phà chiều hôm ấy lại là cuộc chia ly vĩnh viễn. Ngày 11/7/1972, anh Lê Huy Minh hy sinh trong Chiến dịch 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị.
Mạch nguồn trung kiên ái quốc
Hai lần nhận Giấy báo tử trong vòng chưa đầy một thập kỷ là một thử thách tột cùng đối với sức chịu đựng của một người mẹ. Hai người con trai ưu tú nằm lại chiến trường khi tuổi đời mới ngoài đôi mươi, để lại sự trống vắng lớn trong gia đình.
Vượt lên trên những mất mát không gì bù đắp được, mẹ Sáu lặng lẽ gánh vác việc nhà, chăm lo nội trợ, trở thành hậu phương vững chắc để người chồng yên tâm công tác và tiếp tục nuôi dạy người con út trưởng thành.
Không chỉ có những người con ra trận, sự cống hiến của gia đình mẹ Sáu còn thể hiện qua quá trình công tác của người chồng là cụ ông Lê Huy Chinh (SN 1922). Ông Chinh từng là một quân nhân, trực tiếp tham gia chiến đấu trong Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.
Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự và trở về địa phương, ông chuyển ngành làm công nhân tại Nhà máy Diêm Bến Thủy, một trong những cơ sở sản xuất công nghiệp quan trọng của Nghệ An lúc bấy giờ.
Sau đó, ông tiếp tục được điều động làm công tác điều độ tại cảng Bến Thủy, bám trụ sản xuất ngay tại tọa độ thường xuyên bị đánh phá. Trong suốt quá trình công tác và sinh hoạt tại địa phương, ông Chinh luôn giữ vững phẩm chất của một người lính Cụ Hồ, gương mẫu trong công việc và đời sống.
Cả gia đình, từ thế hệ cha mẹ đóng góp sức lao động ở hậu phương, đến các con hy sinh xương máu ngoài tiền tuyến, đều trọn vẹn một lòng vì Tổ quốc.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày hai anh Trường và Minh ngã xuống. Chiến tranh lùi xa, bình yên trở lại trên bến phà năm xưa. Hiện nay, Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Sáu sống cùng người con dâu Nguyễn Thị Huệ, hàng ngày nhận được sự chăm sóc chu đáo, hiếu thuận của gia đình và sự quan tâm thường xuyên của cấp ủy, chính quyền địa phương.
Ở tuổi bách niên, Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Sáu vẫn lặng lẽ giữ gìn những kỷ vật và ký ức về một thời gian khó. Cuộc đời mẹ là một mảnh ghép chân thực của lịch sử, nhắc nhở các thế hệ hôm nay và mai sau về cái giá của hòa bình, độc lập của Tổ quốc.
