Đưa internet gần hơn tới hộ nghèo
Là xã miền núi thuộc tỉnh Thái Nguyên, Kim Phượng hiện có diện tích tự nhiên hơn 7.861ha, 12 xóm, với 2.636 hộ, dân số 11.051 người. Đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 90% dân số, với 11 dân tộc cùng sinh sống.
Đến nay, xã đã có 18 hộ nghèo, hộ cận nghèo được thụ hưởng chính sách hỗ trợ Internet. Với những gia đình còn nhiều khó khăn, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, kết nối mạng giúp mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, thông tin và các dịch vụ thiết yếu.
Gia đình ông Lý Văn Năm, sinh năm 1958, dân tộc Dao, ở xóm Kim Tân là một trong những trường hợp được hỗ trợ. Thuộc diện hộ nghèo, gia đình ông được lắp đặt Internet, wifi tháng 8 năm 2026.
Từ khi có kết nối mạng, gia đình ông Năm có thể cập nhật thông tin trên tivi, theo dõi thời sự, nắm bắt chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Internet cũng giúp gia đình tìm hiểu thêm kiến thức về trồng trọt, chăn nuôi và thông tin thị trường.
Ông Năm chia sẻ: “Từ ngày được hỗ trợ lắp mạng, gia đình tôi có thể xem thời sự, cập nhật tin tức ngay tại nhà. Khi có Internet, người dân có thêm cơ hội tiếp cận kiến thức, tìm hiểu các mô hình sản xuất, kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt, thông tin thị trường, việc làm và chính sách hỗ trợ của Nhà nước”.
Cùng xóm Kim Tân, gia đình bà Triệu Thị Tâm (sinh năm 1961), người dân tộc Dao, hộ nghèo có 7 nhân khẩu, cũng được hỗ trợ lắp Internet miễn phí. Nhờ có mạng, các thành viên trong gia đình có thêm điều kiện xem truyền hình, cập nhật thông tin, tìm hiểu kiến thức phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Từ những trường hợp cụ thể cho thấy, Internet đang trở thành cầu nối đưa tri thức đến gần hơn với người nghèo. Tuy nhiên, có kết nối mạng chưa đồng nghĩa với việc người dân biết khai thác hiệu quả những tiện ích công nghệ.
Kỹ năng số mở thêm cơ hội sinh kế
Đối với lao động nghèo, nhất là người cao tuổi và đồng bào dân tộc thiểu số, rào cản lớn không chỉ là thiếu thiết bị hay đường truyền mà còn là hạn chế về kỹ năng sử dụng công nghệ.
Một người nông dân có thể xem video hướng dẫn kỹ thuật nhưng chưa biết lựa chọn thông tin phù hợp với điều kiện sản xuất. Người lao động có thể tiếp cận tin tuyển dụng nhưng còn lúng túng khi tạo hồ sơ trực tuyến, liên hệ nhà tuyển dụng hoặc nhận diện nguy cơ lừa đảo.
Bởi vậy, hỗ trợ Internet cần đi đôi với đào tạo kỹ năng số cơ bản. Người dân cần được hướng dẫn cách sử dụng điện thoại thông minh, tìm kiếm và kiểm chứng thông tin, tra cứu chính sách, tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, tìm việc làm và học nghề trên môi trường mạng.
Đặc biệt, với lao động nông thôn, kỹ năng số cần gắn với nhu cầu thực tế như tìm hiểu kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, cập nhật giá nông sản, dự báo thời tiết, tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm. Với người có nhu cầu chuyển đổi việc làm, Internet có thể trở thành kênh tiếp cận thông tin tuyển dụng, học nghề và nâng cao năng lực nghề nghiệp.
Đánh giá về hiệu quả chương trình, ông Long Chí Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Phượng cho rằng: “Chương trình hỗ trợ Internet cho hộ nghèo, hộ cận nghèo không chỉ giúp người dân giảm chi phí sử dụng dịch vụ viễn thông, mà còn tạo điều kiện để bà con tiếp cận thông tin, nâng cao nhận thức. Địa phương xác định đây là một trong những giải pháp góp phần giảm nghèo thông tin, giúp người dân có thêm kiến thức, chủ động hơn trong phát triển kinh tế và cải thiện đời sống”
Từ thực tiễn tại Kim Phượng đặt ra yêu cầu, chính sách hỗ trợ Internet cần được triển khai theo hướng thiết thực, tránh tình trạng có đường truyền nhưng người dân chưa biết khai thác.
Trong điều kiện nguồn lực giảm nghèo còn hạn chế, mỗi khoản đầu tư cần hướng đến đúng đối tượng, đúng nhu cầu và tạo ra giá trị lâu dài. Thay vì chỉ đánh giá bằng số hộ được lắp mạng, cần quan tâm người dân đã sử dụng Internet như thế nào, có tiếp cận được kiến thức sản xuất, thông tin việc làm hay các dịch vụ thiết yếu hay không.
Do đó, chính quyền địa phương cần phối hợp với doanh nghiệp viễn thông, các tổ chức đoàn thể và tổ công nghệ số cộng đồng tổ chức hướng dẫn trực tiếp tại thôn, xóm. Nội dung cần ngắn gọn, dễ hiểu, theo phương châm cầm tay chỉ việc, phù hợp với trình độ và nhu cầu của từng nhóm đối tượng.
Đồng thời, cần chú trọng hướng dẫn người dân nhận diện thông tin giả, phòng tránh lừa đảo trực tuyến, bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đây là kỹ năng quan trọng để người nghèo sử dụng công nghệ an toàn, tránh phát sinh những rủi ro mới.
Có thể thấy rằng, việc đầu tư hạ tầng số là tạo điều kiện tiếp cận, đầu tư cho kỹ năng số là nâng cao năng lực tự vươn lên. Đây cũng là yêu cầu quan trọng để nguồn lực giảm nghèo được sử dụng đúng chỗ, giúp người lao động nghèo không chỉ thoát nghèo thông tin mà còn từng bước cải thiện sinh kế, thu nhập và chất lượng cuộc sống.
