Vượt quá khả năng ứng phó
Cảnh sát Pháp đã bắt giữ hơn 2.500 người sau cuộc biểu tình trên toàn quốc bắt đầu vào cuối tuần trước. Theo Bộ Nội vụ Pháp, có 550.000 người tham gia.
Liên đoàn Lao động Quốc gia ước tính con số này là 800.000 người. Gần 1.000 thành viên lực lượng an ninh bị thương trong các cuộc đụng độ.
Các đường phố ở Paris, Marseille, Nice, Lyon và Lille ngập tràn những hình vẽ graffiti phản đối, xe hơi bị lật đổ và mặt tiền các cửa hàng cao cấp bị đập phá. Theo ước tính của chính phủ, khoảng 3.000 cửa hàng bán lẻ đã bị hư hại.
Tòa thị chính lịch sử ở Limoges, được xây dựng năm 1883, cũng trở thành nạn nhân của tình trạng bất ổn. Vụ đốt phá đã khiến tháp chuông cao 43m sụp đổ, phá hủy một phần mặt tiền.
Cảnh sát đã bắt giữ nghi phạm chính, một nhà hoạt động cánh tả 40 tuổi đến từ tỉnh Creuse, người đã có tên trong cơ sở dữ liệu là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.
Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu chưa loại trừ khả năng tuyên bố tình trạng khẩn cấp, nhưng cho đến nay chỉ giới hạn ở việc áp đặt lệnh giới nghiêm.
Đài phát thanh RTL dẫn lời các bộ trưởng giấu tên, cho biết ông Lecornu và cả Tổng thống Macron đều hoang mang và hoàn toàn không có sự chuẩn bị cho quy mô của các cuộc biểu tình.
Sự quan tâm đặc biệt
Không chỉ ở Pháp, một cuộc biểu tình ôn hòa phản đối giá nhà đất cao ở Ý nhanh chóng biến thành bạo lực. Các cuộc đụng độ giữa lực lượng an ninh và người biểu tình lan rộng khắp Milan, Turin, Bologna và Bergamo.
Giới trẻ ném đá và chai lọ vào lực lượng an ninh, những người đã đáp trả bằng hơi cay và vòi phun nước.
"Chúng ta không thể làm ngơ trước những gì đã xảy ra ở các quảng trường của các thành phố Ý", Thủ tướng Ý Giorgia Meloni nói, đồng thời yêu cầu phe đối lập lên án bạo lực trên đường phố.
Các cuộc biểu tình bạo lực nhất diễn ra ở Milan. Hãng Reuters đưa tin, dẫn lời Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Giao thông vận tải Ý Matteo Salvini, rằng thậm chí 500 binh sĩ đã được triển khai tại đó.
Hơn 100 nhân viên an ninh đã bị thương trong các cuộc đụng độ đường phố. Cảnh sát đã bắt giữ khoảng 300 người, trong đó có một số lượng đáng kể là trẻ vị thành niên.
Hôm 19/10, phụ huynh của những người bị giam giữ đã tập trung bên ngoài trụ sở cảnh sát Milan. Trong số họ không chỉ có người Ý mà còn có công dân Tunisia, Ukraine và Romania.
Một số thiếu niên được thả cho biết họ đã trải qua khoảng 15 giờ tại đồn cảnh sát. Họ nói rằng có gần 30 người trong một phòng giam. Họ được cung cấp thức ăn và nước uống, nhưng không đủ chăn cho tất cả mọi người.
Các cuộc biểu tình vẫn tiếp diễn bên ngoài các thành phố. Không hài lòng với giá nhiên liệu cao, các tài xế xe tải người Ý đã chặn giao thông trên các đường cao tốc tại các nút giao của các tuyến đường chính A1 và A30.
Trong vài tuần qua, các cuộc biểu tình của sinh viên phản đối học phí đại học đã diễn ra ở Bỉ. Tại Bồ Đào Nha, các cuộc biểu tình bùng phát do sự bất mãn về giá nhà ở. Các cuộc biểu tình tương tự cũng đang diễn ra ở Tây Ban Nha.
Báo chí châu Âu đang cố gắng tránh tập trung vào những nguyên nhân sâu xa của các cuộc biểu tình. Ngay cả chính quyền của một số quốc gia cũng đang cố gắng miêu tả các sự kiện này như một cuộc bạo loạn đơn thuần.
Ví dụ, Bộ trưởng Quốc phòng Bỉ Theo Francken, khi nhận thấy lá cờ Palestine giữa những người biểu tình ở Brussels, đã bác bỏ tình trạng bất ổn này như một âm mưu của những người Hồi giáo cực đoan và cánh tả nhằm "làm trầm trọng thêm tình trạng bất ổn" trong xã hội.
Nhà khoa học chính trị Vladimir Olenchenko, trả lời phỏng vấn hãng thông tấn RIA, nhận định rằng một cuộc khủng hoảng hệ thống là nguyên nhân đằng sau tình hình hiện tại ở châu Âu.
"Người dân không chấp nhận các chính sách mà chính quyền đang theo đuổi. Và ngược lại, họ không biết làm thế nào để khôi phục hoạt động bình thường của chính phủ. Mỗi quốc gia đều có những đặc điểm riêng.
Ví dụ, ở Pháp, có một cuộc khủng hoảng trong hệ thống giáo dục. Ở Ý, đó là một cuộc khủng hoảng trong quản trị. Ở Tây Ban Nha, đó là một cuộc khủng hoảng trong thị trường bất động sản.
Điểm chung là các chính sách kinh tế-xã hội không hiệu quả. Người dân xuống đường vì họ cảm thấy chính phủ không quan tâm đến họ. Họ thậm chí không thấy bất kỳ mong muốn nào từ phía chính quyền trong việc điều chỉnh lĩnh vực này", nhà phân tích giải thích.
Học giả này cho biết thêm, nguyên nhân thất bại bắt nguồn từ việc các nhà lãnh đạo châu Âu quá chú trọng đến các ưu tiên chính sách đối ngoại, chủ yếu là chủ nghĩa bài Nga.
Pháp, Ý và Tây Ban Nha đang đặt cược vào việc quân sự hóa và can thiệp vào cuộc xung đột ở Ukraine. Họ thiếu sức mạnh, năng lực và tài chính. Mọi gánh nặng đang được đổ dồn lên vai người dân và họ không chấp nhận điều này.
Nhìn chung, tình hình ở Tây Âu khác biệt rõ rệt so với Đông Âu. Các vấn đề tương tự nhau, nhưng người dân bất mãn ở Phần Lan, Slovakia hay Ba Lan không dùng đến các hành vi phá hoại và bạo loạn.
Nguyên nhân nằm ở vai trò của người nhập cư. Văn hóa phản kháng của người dân đến từ các thuộc địa cũ của châu Âu ở châu Phi rất khác biệt, và đối với những người đến từ các khu vực nghèo nhất, bất kỳ cuộc biểu tình quy mô lớn nào cũng là cái cớ tốt để cướp bóc.
Như vậy, chính quyền châu Âu đang rơi vào tình thế khó xử do chính mình gây ra. Và chiến thuật duy nhất hiện nay là chờ xem liệu tình trạng biểu tình trên đường phố có lắng xuống hay không.
