Mất cân bằng quyền lực
Hasan Unal, giảng viên tại Đại học Baskent ở Ankara, đã có cuộc trả lời phỏng vấn phóng viên Rick Sanchez của RT tuần này về điều mà ông mô tả là sự mất cân bằng quyền lực bất thường giữa Israel và Mỹ.
"Chúng ta đang sống trong một thế giới mà một quốc gia nhỏ bé như Israel lại đang ra điều kiện cho một siêu cường như Mỹ về mọi thứ, đặc biệt là mọi thứ liên quan đến Israel và Trung Đông", ông Hasan nói và gọi tình hình này là "hoàn toàn không thể chấp nhận được".
Học giả Unal nói thêm rằng một số nhà phân tích thậm chí còn mô tả nó như một "sự chiếm đóng" hoạt động hoạch định chính sách của Mỹ bởi Israel, một nhận định mà ông cho là "gần như đúng".
Ông tiếp tục nói rằng ảnh hưởng của nhóm vận động hành lang ủng hộ Israel và sự can thiệp cá nhân của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang định hình lập trường của Mỹ.
Học giả này còn nhắc lại những trường hợp khi ông Netanyahu "lập tức lên máy bay" và bay đến Washington" chỉ để chỉ đạo những gì Tổng thống Mỹ Donald Trump nên nói và nên đàm phán trong các cuộc đàm phán với Iran".
Ông Hasan Unal cho rằng mô hình này khiến Washington "luôn ủng hộ các yêu sách của Israel" và cảnh báo rằng điều đó có nguy cơ làm bất ổn thêm khu vực Trung Đông.
Thủ tướng Netanyahu đã thực hiện nhiều chuyến thăm cấp cao tới Washington để trực tiếp gặp gỡ các quan chức cấp cao của Mỹ về chính sách khu vực. Chỉ riêng trong năm qua, ông đã gặp ông Trump tại Nhà Trắng ít nhất sáu lần để thảo luận các vấn đề từ Gaza và chương trình hạt nhân của Iran đến hợp tác quân sự.
Chuyến đi gần đây nhất của ông diễn ra vào tuần trước, trước vòng đàm phán gián tiếp thứ hai giữa Mỹ và Iran tại Geneva. Sau đó, ông Netanyahu cho biết ông đã thúc ép ông chủ Nhà Trắng đảm bảo rằng Tehran bị cấm làm giàu uranium.
Động thái ngoại giao mới này diễn ra sau các cuộc tấn công chung của Israel và Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran năm ngoái, được chính thức biện minh là nỗ lực ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân - một tham vọng mà Cộng hòa Hồi giáo luôn phủ nhận.
Kể từ đó, Tổng thống Trump đã điều một "hạm đội" tàu chiến đến Trung Đông và đe dọa sẽ có thêm các cuộc tấn công nếu Iran không đồng ý một thỏa thuận về cả chương trình hạt nhân và tên lửa của nước này.
Tuần trước, ông Trump còn nêu lên khả năng thay đổi chế độ và tuyên bố triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay thứ hai đến khu vực, với các báo cáo truyền thông cho rằng quân đội Mỹ đã được lệnh chuẩn bị cho một chiến dịch kéo dài nhiều tuần nếu các cuộc đàm phán thất bại.
Khi được hỏi liệu Iran có gây ra mối đe dọa trực tiếp nào đối với Mỹ hay không, học giả Unal trả lời rằng Tehran không hề tìm cách tấn công các mục tiêu của Mỹ một khi họ không bị đe dọa.
Unal cũng đề xuất điều mà ông gọi là sự sụp đổ dần dần của một "đế chế lớn", ám chỉ trật tự do phương Tây dẫn đầu, và sự nổi lên của một hệ thống đa cực hơn, trong đó các quốc gia như Nga, Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ có nhiều không gian hoạt động hơn.
Hành động gây hấn
Cùng với đó, Dmitry Drozdenko, nhà phân tích quân sự kiêm Tổng Biên tập của cổng thông tin Fatherland Arsenal, còn cho rằng việc Mỹ tăng cường lực lượng quân sự ở Trung Đông không phải vì mục đích phòng thủ mà là nhằm "gây thiệt hại nghiêm trọng cho Iran" theo yêu cầu từ Tel Aviv.
Ông lập luận rằng, vì Iran chưa chính thức tấn công Israel hay Mỹ, nên chúng ta đang chứng kiến sự chuẩn bị cho một "hành động gây hấn vô cớ chống lại một quốc gia có chủ quyền".
Nhà phân tích đã đưa ra nhận định về cuộc phô trương sức mạnh hiện tại của Mỹ: Máy bay E-3 Sentry AWACS được triển khai đến các căn cứ của Mỹ ở châu Âu và Trung Đông - đóng vai trò là radar và trung tâm chỉ huy trên không.
Hoạt động trinh sát trên tàu sân bay được tăng cường bởi máy bay cảnh báo sớm trên không Northrop Grumman E-2 Hawkeye. Cùng với đó là những máy bay tác chiến điện tử EA-18G, chiến đấu cơ tàng hình F-35A và máy bay tiếp nhiên liệu được bố trí giúp mở rộng tầm hoạt động của Không quân Mỹ và Israel.
Drozdenko lập luận rằng luận điệu về mối đe dọa hạt nhân được lan truyền rộng rãi "phần lớn là phóng đại", đồng thời lưu ý rằng "Iran đã có thể phát triển vũ khí từ lâu nếu họ muốn".
"Việc Mỹ leo thang căng thẳng xuất phát từ nhận thức rằng cả hệ thống phòng thủ tên lửa Iron Dome của Israel lẫn các tàu khu trục lớp Arleigh Burke trang bị tên lửa đánh chặn SM-3 và SM-6 đều không thể vô hiệu hóa hoàn toàn kho vũ khí tên lửa của Iran", nhà phân tích cho biết.
Do đó, Mỹ yêu cầu Iran từ bỏ không chỉ tham vọng hạt nhân mà còn cả các chương trình tên lửa tầm trung và tầm xa, khiến nước này dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công tiềm tàng của Israel.
Chuyên gia này suy đoán rằng nếu Tehran từ chối, Mỹ, dưới sự thúc đẩy của Israel, sẵn sàng vô hiệu hóa năng lực quân sự của Iran bằng vũ lực, đồng thời cảnh báo rằng các cuộc đàm phán có thể chỉ là vỏ bọc.
