Theo RIA, giá xăng dầu tại Mỹ đã phá kỷ lục 4 năm, tăng 20-30% chỉ trong 1 tháng. Và triển vọng thật ảm đạm.
Dự báo
Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), tính đến ngày 20/3, giá trung bình mỗi gallon (3,785 lít) là 3,88 USD. Một tháng trước đó giá thấp hơn 3 USD và ở một số tiểu bang, thậm chí chỉ 2 USD.
Giới chức trách cho rằng đây là vấn đề ngắn hạn và sẽ sớm được giải quyết. "Trong vòng vài tuần nữa mọi chuyện sẽ được giải quyết", Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright khẳng định. Ông nói thêm rằng "rất có khả năng" giá xăng sẽ giảm xuống dưới 3 USD một gallon ngay trong mùa hè này.
Đồng thời, cả các nhà phân tích thuộc đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ đều không nao lòng trước thực tế hiển nhiên: Xung đột với Iran là nguyên nhân.
Do đó việc giảm giá xăng nhanh chóng như Bộ trưởng Wright công bố sẽ đòi hỏi phải chấm dứt ngay lập tức các cuộc xung đột ở Trung Đông và nối lại hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz.
Nhưng ngay cả điều này cũng không phải là phương thuốc vạn năng, một số chuyên gia chắc chắn như vậy.
Do đó, Cơ quan Thông tin Năng lượng (EIA, thuộc Bộ Năng lượng) dự đoán mức giá trung bình năm tới là 3,18 USD một gallon. Dự báo hồi tháng 2 là 2,93 USD. Nói cách khác, không có gì lạc quan đặc biệt cả.
Khác biệt ở Mỹ?
Theo báo cáo của AAA, giá xăng dao động từ 3,24 USD đến 5,62 USD một gallon. Giá thấp nhất là ở Oklahoma, trong khi giá cao hơn một chút ở Iowa, Arkansas và Bắc Dakota.
California đang dẫn đầu với 5,62 USD, tiếp theo là Washington và Hawaii với tỷ lệ thấp hơn một chút.
Sự khác biệt này là do một số yếu tố. Trong số đó có sự hiện diện hoặc vắng mặt của các nhà máy lọc dầu nội địa trong tiểu bang (Oklahoma có các cơ sở lớn). Do đó, chi phí hậu cần cũng đóng một vai trò quan trọng.
Nhu cầu thay đổi rất nhiều tùy thuộc vào từng tiểu bang và mùa vụ (ví dụ lượng khách du lịch bằng ô tô). Cuối cùng, còn có thuế. Chính quyền địa phương có quyền đặt ra các loại thuế, cũng như các quy định về môi trường.
Ví dụ ở California, chỉ có loại xăng pha trộn ít gây hại cho môi trường hơn mới được phép sử dụng, loại xăng này được sản xuất bởi một số ít nhà máy lọc dầu. Do đó giá xăng rất cao.
"Mua xăng ở một tiểu bang lân cận có giá rẻ hơn không phải là một lựa chọn khả thi bởi chi phí đi lại phát sinh không nhỏ", Richard Barr đến từ New York giải thích.
Casey Block, một bác sĩ ở Oakland, California, nhận xét: "Đối với những người có thu nhập thấp, thêm một USD mỗi gallon xăng là một cú sốc lớn". Các cơ quan chính quyền địa phương cũng nên nhớ: Ngân sách của họ sẽ không được tăng dù chi phí đi lại tăng không hề nhỏ.
Rủi ro chính trị
Khoảng 60% số người Mỹ không tán thành cuộc chiến ở Iran. Giá xăng tăng cao rõ ràng sẽ không làm tăng số người ủng hộ hành động quân sự. Và nó sẽ có tác động tiêu cực đến tỷ lệ ủng hộ của đảng Cộng hòa.
Klaus Stubert đến từ Texas, một tiểu bang nổi tiếng với tình yêu dành cho những chiếc xe hơi to lớn ngốn xăng như nước, giải thích:
"Khi giá cả tăng vào năm 2023, rõ ràng là: đảng Dân chủ phải chịu trách nhiệm, vì vậy chúng ta nên bỏ phiếu chống lại họ. Giờ đây, nhiều người đang nghĩ: Trách nhiệm đang thuộc về chính quyền và đảng Cộng hòa".
Rick Andrews thuộc đảng Dân chủ ở bang New York cũng nói sự chỉ trích đối với đảng Cộng hòa đã gia tăng.
"Ở đây, giá cả đã tăng lên 3 hoặc 4 USD, tùy thuộc vào địa điểm, nhưng giá taxi đã tăng ở khắp mọi nơi vì chúng hoạt động khắp thành phố", ông nói.
"Lý do thì quá rõ ràng và đảng Cộng hòa là những người ủng hộ mạnh mẽ nhất cuộc chiến ở Iran. Vì vậy, họ cũng phải chịu trách nhiệm về việc giá xăng tăng cao", ông Andrews nhấn mạnh.
Những câu hỏi về việc ai phải chịu trách nhiệm và cách bỏ phiếu không phải là vô bổ. Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Quốc hội Mỹ sẽ diễn ra vào tháng 11. Hiện tại, đảng Cộng hòa đang chiếm đa số ở cả hai viện.
Cho đến nay, họ có thể chưa quá lo lắng về việc tỷ lệ ủng hộ giảm sút do vấn đề Iran vì kinh nghiệm cho thấy, chính sách đối ngoại ít được cử tri quan tâm.
Nhưng giờ đây, các vấn đề đối ngoại đã chuyển thành mối quan tâm trong nước, khiến chiến dịch tranh cử mùa Thu trở nên rất khó khăn đối với đảng cầm quyền.
