Sáng 13/3, Trường Đại học Việt Đức phối hợp với Sở Xây dựng TPHCM, Ban quản lý đường sắt đô thị TPHCM, cùng các đối tác tổ chức hội thảo “Từ đường sắt thông minh đến giao thông thông minh và thành phố thông minh: Nhu cầu nguồn nhân lực”.
Chủ đề nhân lực cho ngành đường sắt đô thị được ông Trần Võ Anh Minh, Phó trưởng phòng quản lý đường sắt đô thị (Sở Xây dựng TPHCM) chia sẻ tại hội thảo. Theo ông, để phát triển mạng lưới đường sắt đô thị, đến năm 2045 thành phố cần khoảng 460 nhân sự quản lý dự án ở các sở ngành liên quan. Riêng đội ngũ kỹ sư, người tham gia thi công cần khoảng 20.000 người; người quản lý, vận hành, bảo trì cần khoảng 17.000 người.
Theo ông Minh, điểm hạn chế nhân lực hiện nay là nhân sự quản lý cho các dự án đường sắt không có trình độ chuyên môn về ngành. Lấy ví dụ, Phòng quản đường sắt đô thị, Sở Xây dựng TPHCM có 10 người nhưng chỉ có 1 người học chuyên ngành đường sắt. Những người còn lại chủ yếu thuộc các lĩnh vực chuyên môn liên quan như cơ khí, xây dựng….
Từ thực tế này, đại diện Sở Xây dựng TPHCM đề xuất mô hình hợp tác 3 nhà gồm nhà trường - nhà nước và doanh nghiệp tham gia phát triển nhân lực chất lượng cao cho ngành đường sắt đô thị.
Ông Minh cho rằng, việc đào tạo cần triển khai đồng thời với quá trình chuyển giao công nghệ gắn với dự án thực tiễn đang thực hiện. “Đào tạo cần gắn với mức độ chuyển giao công nghệ theo từng giai đoạn để TPHCM đạt mục tiêu năm 2035 có thể làm chủ công nghệ, làm các sản phẩm hàng hóa ngành đường sắt”, ông Minh nói.
Để thực hiện mục tiêu này, ông Minh cho biết, cần có phương án đào tạo chuyển đổi kỹ sư chuyên ngành đường sắt trong trường đại học. Cụ thể, nhà trường có thể bổ sung một số chuyên ngành đường sắt vào chương trình và tổ chức đào tạo.
Sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể được công nhận là chuyên gia đường sắt, đáp ứng kịp thời nhu cầu thực tiễn. “Nếu chúng ta đào tạo theo phương thức truyền thống, sau 5 - 7 năm công nghệ đã phát triển, thì nhân lực sẽ khó đáp ứng kịp theo nhu cầu thực tế”, ông Minh nói.
Để nâng cao chất lượng đào tạo, đại diện Sở Xây dựng TPHCM nhìn nhận, đội ngũ giảng viên đại học tham gia đào tạo phải được ưu tiên tham gia quá trình chuyển giao công nghệ về đường sắt đang triển khai làm cơ sở thực tiễn truyền đạt lại sinh viên. Ông cho rằng, học tập từ dự án, công nghệ thực tiễn của dự án là môi trường đào tạo thực chất, hiệu quả hơn.
“Cần phối hợp nhà trường - doanh nghiệp - Nhà nước và các chủ đầu tư trong hoạt động đào tạo để các sinh viên, kỹ sư sau khi ra trường có chất lượng tốt nhất. Nhà trường cũng cần có những hợp tác với các quốc gia phát triển ngành đường sắt để tổ chức các hoạt động đào tạo nâng cao năng lực cho nguồn nhân lực”, ông Minh nói.
Ở góc độ nhà trường, theo PGS.TS Vũ Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu giao thông vận tải (Trường Đại học Việt Đức), các trường đại học sẵn sàng tham gia với TPHCM và Hà Nội trong việc đẩy mạnh chương trình đào tạo đại học, thạc sĩ ngành đường sắt.
Theo PGS.TS Vũ Anh Tuấn, năm 2024 trường triển khai đào tạo chương trình Cử nhân giao thông thông minh. Năm 2027, nhà trường dự kiến công bố chương trình thạc sĩ kỹ thuật đường sắt.
Các chương trình đào tạo được thiết kế để sinh viên sau khi tốt nghiệp có kiến thức kỹ năng đáp ứng yêu cầu công việc, trong môi trường làm việc toàn cầu. Yêu cầu của chương trình, sinh viên phải có kiến thức liên ngành về kỹ thuật hạ tầng giao thông, vận tải, cơ khí phương tiện, kiến thức về dữ liệu lớn và công nghệ số…
“Sinh viên trong chương trình học cũng được đào tạo kiến thức về lập quy hoạch thiết kế các hạ tầng xanh, quản lý các dự án phát triển đường sắt, sử dụng các công nghệ số. Bên cạnh đó, sinh viên được trang bị các kỹ năng mềm khác như sử dụng tiếng Anh, làm việc nhóm trong môi trường quốc tế… nhằm tăng cường năng lực nghề nghiệp”, PGS.TS Vũ Anh Tuấn nói.
