Từ những bỡ ngỡ ban đầu do rào cản ngôn ngữ và khác biệt văn hóa, nhiều lưu học sinh Lào, Campuchia tại TPHCM đã từng bước thích nghi, học tập hiệu quả và tích cực hòa nhập với môi trường mới.
Đứng vững trên giảng đường
Với Inthaxay Soumeena, sinh viên năm 2 ngành Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, những ngày đầu học tập tại Việt Nam là quãng thời gian không hề dễ dàng.
Rào cản ngôn ngữ cùng sự khác biệt về văn hóa và phương pháp học tập khiến việc nghe giảng, giao tiếp trên lớp của Inthaxay Soumeena gặp nhiều trở ngại.
“Ban đầu em gặp khó khăn trong việc nghe, nói tiếng Việt nên việc giao tiếp và học tập trên lớp chưa hiệu quả. Thói quen sinh hoạt và cách ứng xử ở Việt Nam cũng khác so với quê hương của em”, Inthaxay chia sẻ.
Để vượt qua giai đoạn này, nữ sinh Lào lựa chọn cách thích nghi một cách chủ động: học tiếng Việt mỗi ngày, xem truyền hình, nghe nhạc, luyện nói cùng bạn bè và mạnh dạn kết nối với sinh viên Việt Nam.
“Nhờ sự giúp đỡ của bạn bè, em hiểu hơn về văn hóa, cuộc sống và dần cảm thấy tự tin hơn khi học tập tại Việt Nam”, Inthaxay nói.
Bước vào chương trình đào tạo chuyên ngành Quản trị Kinh doanh bằng tiếng Việt, Inthaxay vừa nhìn thấy cơ hội để phát triển bản thân, vừa đối diện với không ít thách thức trong quá trình học tập.
Việc học bằng tiếng Việt giúp em hiểu rõ hơn môi trường kinh doanh tại Việt Nam, cải thiện khả năng ngôn ngữ và thuận lợi cho thực tập, làm việc sau này.
Tuy nhiên, các thuật ngữ chuyên ngành, tốc độ bài giảng nhanh khiến việc tiếp thu kiến thức không hề đơn giản. "Em phải tự học nhiều hơn và thường xuyên trao đổi với bạn bè để theo kịp chương trình", nữ sinh cho biết.
Theo Inthaxay, yếu tố quan trọng nhất giúp sinh viên quốc tế học tập hiệu quả là tinh thần chăm chỉ, chủ động, cùng với khả năng làm việc nhóm, quản lý thời gian và sự tôn trọng trong môi trường học đường. Sự đồng hành của thầy cô, bạn bè và các hoạt động do nhà trường tổ chức cũng đóng vai trò quan trọng, giúp sinh viên Lào hòa nhập nhanh và phát triển kỹ năng mềm.
Ở một lĩnh vực khác, Ly Heng - sinh viên năm nhất ngành Y đa khoa, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch lại đối diện thử thách lớn hơn khi theo học ngành có yêu cầu chuyên môn cao bằng tiếng Việt.
Trước khi chính thức bước vào chương trình Y khoa, Ly Heng đã trải qua chương trình dự bị tiếng Việt tại Trường Dự bị Đại học TPHCM.
"Em chọn Việt Nam vì nền y học phát triển, uy tín. Hai nước gần nhau, văn hóa có nhiều nét tương đồng nên em cảm thấy yên tâm. Em muốn học thật tốt để sau này về nước làm bác sĩ, chữa bệnh cho người dân quê hương", Ly Heng chia sẻ về quyết định của mình.
Những ngày đầu làm quen với tiếng Việt, khó khăn lớn nhất với Ly Heng là phát âm và hệ thống thanh điệu các dấu. "Chỉ cần sai dấu hỏi, dấu ngã là nghĩa đã khác hẳn. Nhiều lúc đi chợ hay nói chuyện, em làm mọi người cười hoài vì nói ngọng", nam sinh Campuchia kể lại.
Không chỉ ngôn ngữ, nỗi nhớ nhà và sự khác biệt trong ẩm thực cũng là thử thách không nhỏ với nam sinh viên.
Nếu chương trình dự bị giúp Ly Heng làm quen với tiếng Việt giao tiếp, thì năm nhất Y khoa lại là một cú sốc mới. "Toàn bộ là thuật ngữ chuyên ngành, nhiều từ Hán - Việt trừu tượng. Thầy cô giảng nhanh, nhiều khi em không theo kịp, em phải ghi âm bài giảng, về nhà nghe lại và tra từ điển rất nhiều", Ly Heng cho biết.
Để thích nghi, nam sinh Campuchia lựa chọn cách học linh hoạt: tra từ song ngữ Việt - Anh, Việt - Campuchia để hiểu bản chất thuật ngữ; hỏi ngay bạn bè khi chưa kịp hiểu bài; ghi chú từ vựng dán khắp phòng ký túc xá để ghi nhớ. "Nhìn đâu cũng thấy chữ để nó ngấm dần vào đầu", Ly Heng nói vui.
Điều giúp Ly Heng vững vàng hơn trong hành trình học tập chính là sự thân thiện, sẻ chia từ bạn bè và thầy cô. Những buổi học nhóm, những lần được sửa lỗi tiếng Việt, hay những bữa ăn vỉa hè cùng bạn bè đã giúp nam sinh viên quốc tế dần coi TPHCM như ngôi nhà thứ hai. "Bây giờ em đã có thể nghe giảng và giao tiếp chuyên môn trôi chảy hơn. Điều khiến em gắn bó nhất là tình cảm thầy trò, bạn bè ở đây", Ly Heng chia sẻ.
Hai hành trình, hai ngành học khác nhau, nhưng ở Inthaxay Soumeena và Ly Heng có điểm chung là tinh thần cầu tiến, sự chủ động vượt qua rào cản ngôn ngữ để đứng vững trên giảng đường Việt Nam.
Đó cũng là hình ảnh tiêu biểu của nhiều lưu học sinh Lào, Campuchia đang học tập tại TPHCM hôm nay.
Điểm tựa từ môi trường học tập nghĩa tình
Bà Hồ Thị Ánh Tuyết – Phó Bí thư Thường trực Thành Đoàn TPHCM cho biết, TPHCM luôn chào đón và tạo điều kiện để lưu học sinh Lào, Campuchia sinh sống, học tập và phát triển bản thân trong môi trường nghĩa tình, năng động.
Theo bà Tuyết, các hoạt động giao lưu hữu nghị, kết nối với cơ sở Đoàn – Hội, cùng chương trình “Gia đình Việt với sinh viên Lào, sinh viên Campuchia” đã góp phần quan trọng giúp lưu học sinh vượt qua rào cản văn hóa, ngôn ngữ, đồng thời có thêm điểm tựa tinh thần trong quá trình học tập xa nhà.
Bên cạnh đó, nhiều sinh viên Lào, Campuchia còn tích cực tham gia các hoạt động phong trào, tình nguyện cùng tuổi trẻ TPHCM như Mùa hè Xanh, Xuân Tình Nguyện; qua đó đóng góp cho cộng đồng và để lại dấu ấn đẹp trong các chương trình an sinh xã hội.
Những hoạt động này không chỉ giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng, mà còn góp phần bồi đắp tình hữu nghị, tăng cường sự gắn kết giữa thanh niên ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia.
“Chúng tôi hiểu rằng, khó khăn lớn nhất của các bạn trong quá trình học tập tại TPHCM là ngôn ngữ, đặc biệt là ngôn ngữ chuyên ngành. Để đạt kết quả tốt, các em phải nỗ lực rất nhiều”, bà Tuyết chia sẻ.
Đồng thời, bà bày tỏ sự tin tưởng rằng các lưu học sinh sẽ tiếp tục là những đại sứ hữu nghị, góp phần thắt chặt mối quan hệ đoàn kết, gắn bó giữa nhân dân ba nước.
Tháng 11/2025 vừa qua, Đoàn Trường Đại học Nguyễn Tất Thành phối hợp Ký túc xá Sinh viên Lào tại TPHCM, Đoàn Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, Đoàn trường Dự bị Đại học TPHCM tổ chức chương trình tập huấn dành cho sinh viên Lào và Campuchia đang học tập tại TPHCM.
Sự kiện không chỉ cung cấp kỹ năng học đại học hiệu quả, tư duy phản biện và ứng dụng AI trong học tập, mà còn trang bị kiến thức phòng tránh lừa đảo trên mạng và tạo nhóm hỗ trợ học tập. Buổi tập huấn còn là cơ hội giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm vượt qua rào cản ngôn ngữ, văn hóa và nâng cao tinh thần hòa nhập giữa sinh viên ba nước.