Đào tạo sát nhu cầu, mở rộng cơ hội việc làm
Ở những xã vùng cao, biên giới Cao Bằng, nơi đồng bào dân tộc thiểu số chiếm phần lớn dân số, điều kiện phát triển kinh tế còn nhiều hạn chế, đào tạo nghề là giải pháp quan trọng giúp người dân nâng cao kỹ năng lao động, chủ động tạo việc làm và cải thiện thu nhập.
Tại xã Nguyễn Huệ, lớp đào tạo nghề sửa chữa máy nông nghiệp vừa hoàn thành đã mở thêm hướng sinh kế cho người dân. Anh Long Văn Chung, xóm Bản Gùn, vốn có máy móc phục vụ sản xuất. Sau khóa học, anh có thể chủ động kiểm tra, phát hiện và khắc phục một số hỏng hóc thông thường, giảm chi phí thuê thợ.
Anh Chung cho biết: Những kiến thức, kỹ năng học được còn giúp tôi có thêm cơ hội nhận sửa chữa máy nông nghiệp cho các hộ dân trong khu vực để tăng thu nhập.
Lớp đào tạo nghề sửa chữa máy nông nghiệp tại xã Nguyễn Huệ có 27 học viên, gồm 12 nữ và 15 nam, được tổ chức từ tháng 7/2026, với tổng thời lượng 480 tiết. Trong đó, 72 tiết lý thuyết, thời gian còn lại dành cho thực hành. Học viên được trang bị kiến thức về cấu tạo máy nông nghiệp, bảo dưỡng, bảo trì và sửa chữa động cơ đốt trong. Lịch học được bố trí linh hoạt, chủ yếu vào buổi sáng để phù hợp với thời gian lao động, sản xuất của người dân.
Ông Phạm Ngọc Hưng, giáo viên Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX) Hòa An, trực tiếp dạy lớp đào tạo nghề sửa chữa máy nông nghiệp tại xã Nguyễn Huệ, cho biết: Chương trình chú trọng thực hành, giúp học viên nắm nguyên lý hoạt động, cấu tạo máy móc và thực hiện các thao tác bảo dưỡng, sửa chữa cơ bản. Qua đó, người học có thể vận dụng kiến thức vào sản xuất và đời sống.
Không chỉ có lớp đào tạo nghề sửa chữa máy nông nghiệp, từ đầu năm 2026 đến nay, Trung tâm GDNN-GDTX Hòa An đã tổ chức 16 lớp với 518 học viên, thuộc các nghề: Điện dân dụng, may công nghiệp, trồng ngô năng suất cao và sửa chữa máy nông nghiệp.
Trước khi mở lớp, Trung tâm phối hợp với chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể khảo sát nhu cầu, lựa chọn nghề phù hợp với điều kiện sản xuất và khả năng tạo việc làm. Các lớp được tổ chức tại xã, xóm, tận dụng nhà văn hóa cộng đồng làm địa điểm giảng dạy; lịch học tránh những thời điểm cao điểm mùa vụ. Nội dung đào tạo bảo đảm chương trình, thời lượng theo quy định, chú trọng thực hành tại hộ gia đình, mô hình sản xuất và địa điểm phù hợp.
Để khuyến khích người dân tham gia, Trung tâm thực hiện miễn 100% học phí đối với lao động nông thôn tham gia các khóa đào tạo nghề trình độ sơ cấp thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia, đồng thời triển khai các chính sách hỗ trợ theo quy định đối với người học thuộc diện thụ hưởng.
Ông Trịnh Minh Khánh, Giám đốc Trung tâm GDNN-GDTX Hòa An cho biết, đơn vị xác định đào tạo nghề phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và việc làm của người dân. Phần lớn học viên sau đào tạo vận dụng kiến thức, kỹ năng vào sản xuất tại gia đình hoặc tự tạo việc làm. Trung tâm duy trì liên hệ với học viên thông qua cán bộ xã, trưởng xóm và các nhóm trao đổi trên mạng xã hội để nắm bắt tình hình việc làm, thu nhập.
Cần sớm khắc phục tình trạng thiếu thiết bị thực hành
Bên cạnh những kết quả đạt được, cơ sở vật chất và trang thiết bị vẫn là khó khăn lớn đối với hoạt động đào tạo nghề tại Trung tâm GDNN-GDTX Hòa An.
Hiện Trung tâm có 2 phòng thực hành nghề điện dân dụng và may công nghiệp nhưng chưa được trang bị đầy đủ mô hình, thiết bị chuyên dụng phục vụ giảng dạy. Việc thiếu phương tiện thực hành khiến học viên chưa có đủ điều kiện tiếp cận, thao tác thường xuyên với máy móc, thiết bị theo yêu cầu chương trình đào tạo. Đây là hạn chế đáng kể bởi đặc thù giáo dục nghề nghiệp đòi hỏi người học phải được rèn luyện kỹ năng thông qua thực hành trực tiếp.
Đáng chú ý, Trung tâm chưa được đầu tư đồng bộ trang thiết bị đào tạo nghề. Để tổ chức các lớp học, đơn vị phải thuê địa điểm và các điều kiện cần thiết phục vụ giảng dạy. Điều này gây khó khăn trong bố trí hoạt động thực hành, ảnh hưởng đến tính chủ động và hiệu quả tổ chức đào tạo.
Một hạn chế khác là Trung tâm chưa triển khai được hoạt động liên kết với doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh để tiếp nhận học viên thực tập. Vì vậy, hoạt động thực hành chủ yếu diễn ra tại lớp học, hộ gia đình hoặc các mô hình sản xuất trên địa bàn. Người học do đó còn thiếu cơ hội tiếp cận môi trường làm việc chuyên nghiệp, làm quen với quy trình và yêu cầu thực tế của thị trường lao động.
Để nâng cao chất lượng đào tạo nghề ở vùng khó, bên cạnh việc tổ chức lớp học linh hoạt, lựa chọn ngành nghề sát nhu cầu, Cao Bằng cần quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị thực hành cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp; đồng thời tăng cường liên kết với doanh nghiệp, cơ sở sản xuất để mở rộng môi trường thực hành và cơ hội việc làm cho học viên.
