Bám sát tinh thần đổi mới
Nhận xét về đề thi tuyển sinh vào lớp 10 môn Ngữ văn của TPHCM năm học 2026-2027, cô Nguyễn Thị Hòa, giáo viên Trường THCS Minh Đức (phường Cầu Ông Lãnh, TPHCM) cho rằng đây là một đề thi được thiết kế hiện đại, bám sát tinh thần đổi mới của Chương trình GDPT mới.
Theo cô Hòa, đề thi không đặt nặng việc ghi nhớ kiến thức một cách máy móc mà tập trung đánh giá năng lực cảm thụ văn học, tư duy phản biện và khả năng kết nối giữa tác phẩm với đời sống thực tế của học sinh. Đây là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu phát triển phẩm chất và năng lực người học trong bối cảnh giáo dục hiện nay.
Điểm nổi bật của đề thi là việc lựa chọn văn bản Chú robot tưởng mình là người của tác giả Lê Anh Vinh làm ngữ liệu đọc hiểu. Đây là một văn bản mới, giàu giá trị nhân văn, phù hợp với tâm lý lứa tuổi học sinh lớp 9. Tác phẩm không chỉ tạo được sự hứng thú mà còn khơi gợi những suy ngẫm sâu sắc về bản chất con người, cảm xúc và các giá trị sống trong kỷ nguyên số.
Hệ thống câu hỏi đọc hiểu từ câu a đến câu d được xây dựng theo các cấp độ nhận thức từ nhận biết, thông hiểu đến vận dụng. Đặc biệt, câu hỏi d mở ra không gian để học sinh bày tỏ quan điểm cá nhân về mối quan hệ giữa con người và công nghệ. Đây là vấn đề mang tính thời sự, đồng thời rất cần thiết đối với thế hệ trẻ trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang ngày càng tác động sâu rộng đến đời sống.
Đòi hỏi sự trải nghiệm và chiều sâu suy nghĩ
Ở phần viết, văn bản nghị luận xã hội xoay quanh chủ đề “thiếu cảm xúc” được đánh giá là thiết thực, phản ánh đúng một thực trạng tâm lý đang tồn tại ở không ít bạn trẻ hiện nay. Bên cạnh đó, câu 2 phần II (4,0 điểm) đưa ra hai lựa chọn về vấn đề “thiếu cảm xúc” hoặc chủ đề “sự thấu hiểu”, tạo sự linh hoạt cho học sinh trong quá trình làm bài. Cách ra đề này cho phép các em phát huy thế mạnh cá nhân, vận dụng trải nghiệm thực tế và bộc lộ những suy nghĩ riêng một cách tự nhiên.
Theo cô Hòa, đề thi có tính thời đại cao khi đặt ra những vấn đề gắn với AI và cảm xúc con người. Không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra kiến thức, đề còn hướng đến mục tiêu bồi đắp tâm hồn, giáo dục nhân cách và nuôi dưỡng những giá trị nhân văn cho học sinh.
Bên cạnh đó, đề thi cũng có độ phân hóa tốt, đặc biệt ở những câu hỏi yêu cầu học sinh lập luận, phân tích và liên hệ thực tế. Để đạt điểm cao, thí sinh cần có tư duy độc lập, khả năng lập luận chặt chẽ cùng sự nhạy bén trong cảm nhận và quan sát cuộc sống.
“Đề thi này không khó ở chỗ đánh đố kiến thức mà khó ở chỗ đòi hỏi sự trải nghiệm và chiều sâu suy nghĩ. Những học sinh chỉ quen học thuộc lòng sẽ khó đạt kết quả cao. Ngược lại, những em có tư duy mở, biết quan sát cuộc sống và có tâm hồn tinh tế sẽ có nhiều cơ hội thể hiện bản thân. Đây thực sự là một đề thi mang tính khơi gợi, giúp giáo viên và học sinh nhìn nhận môn Ngữ văn theo hướng ý nghĩa và gần gũi hơn với cuộc sống”, cô Hòa nhận định.
Cô Hoà nhấn mạnh, đây là một đề thi hay, thể hiện rõ định hướng đổi mới trong kiểm tra, đánh giá, đồng thời góp phần khẳng định vai trò của môn Ngữ văn trong việc hình thành tư duy, cảm xúc và nhân cách cho học sinh.
TPHCM tổ chức 242 điểm thi trải rộng khắp cả 3 khu vực, bao gồm 226 điểm thi thường và 16 điểm thi chuyên với tổng số 6.443 phòng thi.
Để phục vụ kỳ thi này, thành phố đã huy động hơn 17.742 cán bộ, công chức, viên chức phục vụ kỳ thi lớp 10, bao gồm: giám thị coi thi (12.902 người), lãnh đạo điểm thi (1.210 người), nhân viên phục vụ điểm thi (2.904 người), công an trực tại điểm thi (726 người).
Sau kỳ thi, Sở GD&ĐT TPHCM sẽ tổ chức chấm thi từ ngày 3 đến 8/6, thời gian chấm phúc khảo tùy theo tình hình thực tế.
