Giải bài toán thâm, sẹo sau mụn

Trao đổi về vấn đề này, Bác sĩ Chuyên khoa I Da liễu Nguyễn Thị Kim Dung – Phòng khám Da liễu Dr Dung (phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) đã có những phân tích, giải đáp theo góc độ chuyên gia.

Hết mụn, chưa hết dấu vết

Với nhiều người, khoảnh khắc những nốt mụn viêm bắt đầu xẹp xuống cũng là lúc nghĩ rằng vấn đề về da đã được giải quyết. Tuy nhiên, theo các chuyên gia da liễu, quá trình hồi phục của làn da chưa dừng lại ở đó. Sau mụn, da có thể tiếp tục xuất hiện những vùng tăng sắc tố, đỏ hoặc hình thành sẹo với nhiều mức độ khác nhau.

“Không phải cứ hết mụn là da sẽ trở lại như ban đầu. Sau quá trình viêm, da cần thời gian để phục hồi. Tùy mức độ tổn thương, quá trình này có thể để lại những thay đổi về màu sắc hoặc cấu trúc trên da”, bác sĩ Nguyễn Thị Kim Dung phân tích.

Theo bác sĩ Dung, hồng ban sau mụn thường là điều dễ nhận thấy nhất. Những vùng da từng xuất hiện mụn có thể trở nên sẫm màu hơn, đặc biệt ở người có làn da dễ tăng sắc tố. Các đốm tăng sắc tố sau viêm có thể tồn tại trong nhiều tháng sau khi mụn đã hết.

Tuy nhiên, thâm và sẹo là hai vấn đề khác nhau. Nếu vết thâm chủ yếu liên quan đến sự thay đổi màu sắc của da thì sẹo mụn liên quan đến quá trình tổn thương và hồi phục cấu trúc da.

Đây cũng là lý do bác sĩ thường khuyến cáo không nên chỉ tập trung xử lý những dấu vết còn lại mà bỏ qua nguyên nhân khiến mụn tiếp tục xuất hiện.

Nguy cơ sẹo bắt đầu từ những tổn thương viêm

Theo bác sĩ Dung, nguy cơ hình thành sẹo có thể tăng lên khi mụn viêm sâu, kéo dài hoặc bị tác động cơ học như nặn, bóp, cạy. Những tổn thương viêm sâu có thể ảnh hưởng đến cấu trúc da bên dưới, từ đó làm tăng nguy cơ để lại sẹo.

“Trong thực tế thăm khám, tôi gặp không ít trường hợp tìm đến vì thâm kéo dài sau mụn. Một số trường hợp có tiền sử tự nặn mụn hoặc áp dụng cách điều trị chưa phù hợp theo những thông tin tìm hiểu trên mạng”, bác sĩ Dung cho biết.

Một thói quen khá phổ biến là tự ý tác động vào nốt viêm với mong muốn làm nốt mụn nhanh xẹp. Tuy nhiên, việc bóp hoặc cạy mụn có thể làm tình trạng viêm nặng hơn và tăng nguy cơ để lại cả thâm lẫn sẹo.

“Điều quan trọng không phải là cố lấy hết nhân mụn bằng mọi giá mà phải đánh giá loại mụn, mức độ viêm và tình trạng da. Cùng là một nốt mụn nhưng cách xử lý không phù hợp có thể khiến tổn thương kéo dài hơn”, bác sĩ cho biết.

Sẹo mụn cũng không chỉ có một dạng. Sau khi tổn thương lành, da có thể hình thành sẹo lõm hoặc sẹo lồi tùy thuộc vào cách cơ thể tạo và tái cấu trúc collagen. Khi collagen được hình thành không đủ, bề mặt da có thể xuất hiện những vùng lõm; ngược lại, sự tăng sinh collagen quá mức có thể dẫn tới sẹo lồi.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp mụn đều để lại sẹo. Nguy cơ này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cơ địa, mức độ viêm, độ sâu của tổn thương và cách chăm sóc da.

Bởi vậy, thay vì chờ đến khi dấu vết trên da trở nên rõ rệt mới tìm cách xử lý, kiểm soát mụn và hạn chế tổn thương da ngay từ đầu vẫn là bước quan trọng.

Tại Phòng khám Da liễu Dr Dung, bác sĩ thường bắt đầu bằng việc đánh giá tình trạng da và loại tổn thương trước khi đưa ra hướng chăm sóc, điều trị. Cách tiếp cận này giúp xác định tình trạng mụn đang hoạt động, dấu hiệu thâm sau viêm hay sẹo, từ đó tránh áp dụng một phương pháp cho mọi tình trạng da.

Khi người bệnh vẫn còn mụn đang hoạt động, kế hoạch điều trị thường cần ưu tiên kiểm soát mụn trước. Việc giảm các đợt bùng phát mới cũng góp phần hạn chế nguy cơ hình thành thêm sẹo.

Với những trường hợp đã có sẹo, bác sĩ cần đánh giá loại sẹo, mức độ, tình trạng da và nhiều yếu tố khác trước khi lựa chọn hướng xử lý thích hợp. Không có một phương pháp duy nhất có thể áp dụng cho mọi loại sẹo mụn.

“Điều trị sẹo là một quá trình, không nên kỳ vọng thay đổi trong thời gian quá ngắn. Quan trọng nhất vẫn là xác định đúng vấn đề của da và lựa chọn hướng xử lý phù hợp”, bác sĩ Dung nhấn mạnh.

Vì vậy, với mụn, điều cần quan tâm không chỉ là làm nốt mụn biến mất, mà còn là hạn chế tổn thương ngay từ đầu. Bởi khi mụn đã qua đi, thâm có thể cần thời gian để mờ, còn sẹo có thể trở thành dấu vết khó đảo ngược.