Câu chuyện truyền cảm hứng của thầy giáo Trung tâm GDNN-GDTX
Tại Trung tâm GDNN-GDTX Vinh (Nghệ An), câu chuyện của thầy giáo Lô Văn Nhật - giáo viên Ngữ văn - đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều học sinh và phụ huynh còn băn khoăn trước lựa chọn học nghề hoặc học tại các trung tâm GDNN-GDTX.
Sáu năm trước, vì hoàn cảnh gia đình và những lý do riêng, thầy Nhật từ huyện miền núi Con Cuông (cũ) xuống học tại Trung tâm GDNN-GDTX Vinh. Trong ba năm học tại đây, thầy vừa học nghề Điện công nghiệp, vừa hoàn thành tốt chương trình văn hóa. Với mong muốn tiếp tục học lên đại học, thầy không ngừng nỗ lực và trúng tuyển ngành Sư phạm Ngữ văn, Trường Đại học Vinh. Tốt nghiệp đại học loại giỏi, thầy được chính Trung tâm GDNN-GDTX Vinh tuyển dụng trở lại làm giáo viên.
Trong quá trình giảng dạy, thầy Nhật thường kể cho học sinh nghe câu chuyện của bản thân để động viên các em không vì e ngại học hệ GDTX mà tự giới hạn cơ hội của mình. Theo thầy, môi trường học tập chỉ là một phần; điều quan trọng nhất vẫn là ý thức, sự nỗ lực và quyết tâm của mỗi học sinh. Bên cạnh đó, những kỹ năng nghề được học cũng không hề lãng phí mà hỗ trợ rất nhiều cho thầy trong cuộc sống hằng ngày.
Đến thời điểm này, Trung tâm GDNN-GDTX Vinh đã tiếp nhận hàng chục hồ sơ đăng ký vào lớp 10. Công tác tuyển sinh sẽ tiếp tục đến đầu tháng 9 hoặc đến khi tuyển đủ 675 chỉ tiêu theo kế hoạch.
Theo ông Trần Xuân Sum - Phó Giám đốc Trung tâm GDNN-GDTX Vinh, những năm gần đây đơn vị tập trung phát triển mô hình đào tạo kép, giúp học sinh vừa hoàn thành chương trình văn hóa THPT, vừa được đào tạo nghề. Sau khi tốt nghiệp, học sinh được cấp đồng thời bằng tốt nghiệp THPT và bằng trung cấp nghề, tạo lợi thế khi tham gia thị trường lao động hoặc tiếp tục học lên các bậc học cao hơn.
"Là đơn vị sự nghiệp công lập, học sinh theo học tại trung tâm được hưởng đầy đủ các chính sách miễn, giảm học phí và hỗ trợ chi phí học tập theo quy định của Nhà nước. Ngoài ra, trung tâm còn liên kết với nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp để học sinh được học nghề miễn phí với chương trình đào tạo linh hoạt, phù hợp với nhu cầu thực tiễn và định hướng nghề nghiệp của từng em", ông Sum cho biết.
Cũng theo lãnh đạo trung tâm, do chất lượng đầu vào của học sinh hệ GDTX chưa đồng đều, đơn vị tổ chức khảo sát năng lực ngay từ đầu năm học để xây dựng kế hoạch giảng dạy phù hợp với từng nhóm đối tượng, qua đó nâng cao hiệu quả giáo dục và tỷ lệ học sinh đạt kết quả tốt trong các kỳ thi.
Nhiều cơ hội phát triển, thực nghiệp
Nguyễn Ý Thiên năm nay chuẩn bị bước vào lớp 12 tại Trường Cao đẳng nghề số 4 (Bộ Quốc phòng). Song song với học văn hóa, nữ sinh đến từ phường Vinh Lộc còn theo học hệ trung cấp ngành Công nghệ thông tin.
Thiên cho biết, em từng học tại Trường THCS Nghi Thái và có dự định thi vào Trường THPT Nghi Lộc 3. Tuy nhiên, sau khi kết thúc lớp 9, nhận thấy khả năng trúng tuyển không cao, em quyết định đăng ký học trường nghề theo tư vấn của thầy cô.
"Chương trình vừa học văn hóa, vừa học nghề chỉ có 7 môn nên em thấy không quá vất vả. Sau khi học xong, em sẽ đăng ký thi tốt nghiệp THPT và có thể học lên cao đẳng hoặc đi làm việc ở nước ngoài", Thiên chia sẻ.
Thiếu tá Nguyễn Như Ước - phụ trách Khoa Công nghệ ô tô, Trường Cao đẳng nghề số 4 (Bộ Quốc phòng) - cho biết, với học sinh sau phân luồng còn nhỏ tuổi, việc dạy văn hóa và dạy nghề phải song hành với rèn luyện, giáo dục.
"Dù học nghề nhưng cơ hội của học sinh phân luồng vẫn rộng mở như các học sinh khác. Tại khoa chúng tôi, học sinh vẫn tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT đầy đủ. Sau khi hoàn thành chương trình trung cấp, khoảng 70% các em đăng ký học thêm một năm để lấy bằng cao đẳng. Sau khi tốt nghiệp, các em có nhiều cơ hội việc làm, đồng thời rút ngắn được thời gian đào tạo so với lộ trình học thông thường", thiếu tá Nguyễn Như Ước nói.
Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc vừa tổ chức nhập học đợt 1 cho học sinh, sinh viên năm học 2026-2027. Bên cạnh sinh viên hệ cao đẳng, trung cấp (đối tượng đã tốt nghiệp THPT), nhà trường cũng tuyển sinh hệ trung cấp nghề dành cho học sinh tốt nghiệp THCS.
Nói về chương trình đào tạo dành cho nhóm học sinh này, thầy giáo Nguyễn Thành Vinh - Khoa Điện tử - cho biết: "Chương trình dành cho học sinh tốt nghiệp lớp 9 và lớp 12 chỉ khác nhau về mức độ kiến thức và kỹ năng. Còn lại, chúng tôi đều thiết kế theo hướng giúp các em có thể học liên thông lên cao đẳng. Thực tế cho thấy, sau khi hoàn thành chương trình, các em đều có kỹ năng nghề tốt và dễ dàng tiếp tục học để nâng cao tay nghề".
Theo ông Hồ Văn Đàm - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc, mỗi năm trường có khoảng 600 học sinh sau phân luồng THCS theo học hệ trung cấp, trong đó gần 200 em đến từ các xã miền núi.
"Đối tượng học sinh phân luồng thường thuộc ba nhóm: học lực văn hóa chưa tốt, hoàn cảnh gia đình khó khăn và những em có định hướng học nghề từ sớm. Sau khi vào trường, các em có thể vừa học chương trình văn hóa tại Trung tâm GDTX (7 môn), vừa học nghề và vẫn đủ điều kiện thi tốt nghiệp THPT, học lên đại học. Ngoài ra, các em cũng có thể lựa chọn chỉ học trung cấp (4 môn văn hóa), không thi tốt nghiệp THPT. Tùy theo năng lực của từng em, nhà trường sẽ tư vấn để lựa chọn chương trình phù hợp. Lợi thế của học sinh phân luồng là được miễn học phí và có thể đi làm, có thu nhập ngay trong quá trình học", ông Đàm cho biết.
Cũng theo Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc, để công tác đào tạo đạt hiệu quả, nhà trường luôn cân nhắc kỹ trong tuyển sinh và đặc biệt coi trọng tinh thần nỗ lực, ý chí vươn lên, sự chăm chỉ của học sinh.
Với những phẩm chất đó, cùng nền tảng kiến thức và kỹ năng nghề được đào tạo bài bản, các em có thể tự lập, có việc làm ổn định và phát triển nghề nghiệp ngay sau khi ra trường.