Tăng cường công tác hướng nghiệp ngay từ đầu cấp
Chia sẻ về phương án lựa chọn ngành nghề theo học sắp tới, em Nguyễn Trần Lệ Trâm, học sinh lớp 12A1, Trường THPT Nguyễn Việt Hồng, cho biết: “Em học khá giỏi các môn học khoa học tự nhiên. Em dự định thi ngành Công nghệ sinh học của Trường Đại học Cần Thơ. Vì thế, em đang dồn sức ôn tập các môn khối B, vì đây là ngành học yêu thích, phù hợp năng lực”.
Còn em Lâm Khang, học sinh lớp 12A2, “nhắm” ngành Kế toán nên từ các năm THPT, Khang ôn luyện kỹ các môn Toán, Lý, Hóa, Văn. Lâm Khang nói: “Với lợi thế học khá đều các môn tự nhiên lẫn xã hội, em đăng ký thi thêm ngành Luật, hy vọng cơ hội trúng tuyển cao”. Theo Trâm và Khang, trước đây, việc chọn ngành nghề còn mờ nhạt nhưng từ khi tham gia các buổi tư vấn, định hướng nghề nghiệp do nhà trường tổ chức. Đặc biệt, được các thầy, cô tư vấn, giải đáp thắc mắc về ngành nghề tương lai, giúp hai em định hướng, chọn lựa ngành nghề phù hợp với bản thân, gia cảnh.
Theo thầy Võ Đức Chỉnh - Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Việt Hồng: Bên cạnh hoạt động lồng ghép tổ chức tư vấn hướng nghiệp như sinh hoạt dưới cờ, giờ dạy và học hướng nghiệp, sinh hoạt chủ nhiệm… trường định kỳ tổ chức tọa đàm (2 lần/năm) với sự tham gia của cán bộ một số trường đại học trong thành phố để trò chuyện, giải đáp thắc mắc, giúp học sinh định hướng nghề nghiệp phù hợp.
Với cách làm này, vài năm gần đây, học sinh có sự chuyển biến chọn học cao đẳng, nghề, không phải khăng khăng chọn vào đại học. Thầy Chỉnh nói: “Điểm mới của quy chế năm nay, học sinh đăng ký dự tuyển vào ngành học trước khi thi THPT. Tuy nhiên, sau khi có kết quả thi THPT, các em có thể điều chỉnh ngành học phù hợp với điểm số các tổ hợp môn thi cũng như cân nhắc chọn ngành yêu thích hơn”.
Một số trường THPT khác ở TP Cần Thơ như: Nguyễn Việt Dũng, Lưu Hữu Phước, Thới Lai, Thốt Nốt… đã và đang đẩy mạnh hoạt động hướng nghiệp, giúp học sinh “nhìn xa, trông rộng” để chọn lựa ngành nghề phù hợp. Theo lãnh đạo các trường, hoạt động hướng nghiệp không chỉ giúp định hướng ngành nghề mà còn hướng dẫn học sinh cách tự học. Trường THPT Trần Đại Nghĩa tập trung hướng nghiệp cho học sinh lớp 10, 11 và 12 (nhất là khối 12), trường chia nhỏ từng lớp để giới thiệu tổng quan các cơ sở giáo dục đại học. Đồng thời, trường tổ chức cho học sinh tham quan cơ sở vật chất của các trường cao đẳng, trường nghề ở TP Cần Thơ.
Tương tự, Trường THPT Nguyễn Việt Dũng thường phối hợp với một số trường ĐH tổ chức đưa học sinh lớp 12 tham quan các khoa, phòng, bộ môn hoặc tham gia Ngày hội tư vấn định hướng nghề nghiệp tổ chức tại Trường ĐH Cần Thơ, với phương châm “trăm nghe không bằng một thấy”…
Sự chung tay hiệu quả từ các trường nghề
Có thể nói, hoạt động hướng nghiệp không chỉ là trách nhiệm của trường phổ thông mà các cơ sở giáo dục đại học cũng vào cuộc. Vài năm gần đây, từ tháng 2 đến tháng 3, một số trường như: CĐ Kinh tế - Kỹ thuật Cần Thơ, CĐ Nghề Cần Thơ, CĐ Cần Thơ… tổ chức hướng nghiệp, thậm chí “đưa trường” đến với thí sinh. Cô Phan Thị Thùy Trang - Trưởng phòng Đào tạo, Trường CĐ Nghề Cần Thơ - cho biết: Năm nay, trường sẽ đẩy mạnh hơn hoạt động hướng nghiệp cho học sinh phổ thông. Dự kiến, trường sẽ tổ chức đoàn đến các trường THPT ở TP Cần Thơ và một số tỉnh lân cận ĐBSCL để tư vấn, giúp học sinh định hướng ngành nghề phù hợp.
Không thể phủ nhận nỗ lực chung của các trường trong việc hướng nghiệp cho học sinh, qua đó tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức chọn ngành nghề phù hợp. Thế nhưng, nhìn tổng thể bức tranh chọn ngành nghề của học sinh, sự chuyển biến còn chậm. Minh chứng có nhiều học sinh tuy học lực thuộc dạng trung bình vẫn mong ước có “tấm vé” vào ĐH. Em Ng. Tr. Phú (huyện Cờ Đỏ), đang học năm thứ 2 trường cao đẳng ở TP Cần Thơ vẫn nuôi chí ôn luyện để mong trúng tuyển vào Trường ĐH Cần Thơ, với lý do: Học đại học để có cơ hội tìm được việc làm với mức lương cao. Một khía cạnh khác, giờ hướng nghiệp ở trường phổ thông là môn học điều kiện, không phải môn thi bắt buộc nên một số trường ít chú trọng; việc hướng nghiệp chủ yếu tập trung nhiều vào khối lớp 12. Đó là chưa kể thời gian dạy môn hướng nghiệp ít, nội dung chương trình chưa thật sự hấp dẫn, cán bộ phụ trách hướng nghiệp đa phần là kiêm nhiệm… nên công tác này còn nhiều hạn chế.
