Khơi thông nguồn lực từ sáng chế
Hội nghị “Sáng chế - Động lực đột phá thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế tri thức” diễn ra ngày 13/5 tại Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp – Đại học Thái Nguyên, góp phần nâng cao nhận thức về sở hữu trí tuệ, thúc đẩy kết nối nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ.
Hội nghị do Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên phối hợp với Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp – Đại học Thái Nguyên tổ chức, thu hút sự tham gia của các nhà quản lý, chuyên gia, giảng viên, sinh viên và đại diện cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng khẳng định vai trò động lực đối với phát triển kinh tế - xã hội. Trong tiến trình đó, sáng chế không chỉ là kết quả của hoạt động nghiên cứu mà còn là tài sản trí tuệ có khả năng tạo ra giá trị kinh tế, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Phát biểu tại hội nghị, ông Hoàng Văn Thiên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên, nhấn mạnh Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt để đất nước phát triển nhanh, bền vững.
Trên cơ sở đó, Thái Nguyên đang từng bước cụ thể hóa các mục tiêu phát triển khoa học và công nghệ giai đoạn 2026-2030, hướng tới đưa đổi mới sáng tạo trở thành phương thức phát triển mới của địa phương.
Theo ông Hoàng Văn Thiên, việc thúc đẩy hoạt động sáng chế có ý nghĩa quan trọng trong quá trình hiện thực hóa những mục tiêu này. Khi được bảo hộ và khai thác hiệu quả, các kết quả nghiên cứu có thể trở thành nền tảng phát triển sản phẩm mới, mở rộng cơ hội hợp tác và đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, để sáng chế thực sự phát huy giá trị, quá trình nghiên cứu cần gắn với nhu cầu thị trường, đồng thời chú trọng bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, hoàn thiện giải pháp kỹ thuật và tìm kiếm cơ hội chuyển giao, thương mại hóa.
Phát huy vai trò của trường đại học
Từ góc độ cơ sở giáo dục đại học, PGS.TS Ngô Như Khoa, Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp, khẳng định trong bối cảnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, trường đại học không chỉ thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực mà còn phải trở thành trung tâm nghiên cứu, sáng tạo và chuyển giao công nghệ cho xã hội.
Theo PGS.TS Ngô Như Khoa, thúc đẩy nghiên cứu khoa học, đăng ký sáng chế và bảo hộ sở hữu trí tuệ là những nhiệm vụ quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo cũng như năng lực cạnh tranh của nhà trường.
Đồng thời, việc khuyến khích giảng viên, sinh viên mạnh dạn đề xuất ý tưởng, phát triển giải pháp kỹ thuật và tham gia nghiên cứu sẽ tạo điều kiện hình thành văn hóa đổi mới sáng tạo trong môi trường đại học.
Tại hội nghị, các đại biểu tập trung trao đổi về những nội dung thiết thực như quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ; kỹ năng tra cứu thông tin sáng chế; quy trình xây dựng hồ sơ đăng ký bảo hộ; kinh nghiệm hoàn thiện giải pháp kỹ thuật và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Những nội dung này giúp giảng viên, nhà khoa học và doanh nghiệp có thêm thông tin, kiến thức để chủ động hơn trong quá trình xác lập, bảo vệ và khai thác quyền sở hữu trí tuệ. Đây cũng là cơ sở để nâng cao chất lượng nghiên cứu, hạn chế nguy cơ trùng lặp ý tưởng và mở rộng khả năng ứng dụng của các sản phẩm khoa học, công nghệ.
Đáng chú ý, nhiều sinh viên trực tiếp trao đổi với các giáo sư, tiến sĩ và chuyên gia về nghiên cứu khoa học, đăng ký sáng chế cũng như định hướng phát triển ý tưởng công nghệ. Qua đó, các em có thêm kinh nghiệm thực tiễn, nhận diện rõ hơn con đường đưa một ý tưởng từ giảng đường đến sản phẩm có khả năng ứng dụng.
Bên cạnh hoạt động tham luận, hội nghị dành thời gian đối thoại, nhận diện những khó khăn trong đăng ký, quản trị và khai thác sáng chế. Nhiều ý kiến nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện cơ chế hỗ trợ, tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng các kết quả khoa học, công nghệ.
Không gian triển lãm bên lề hội nghị giới thiệu nhiều sản phẩm sáng chế, mô hình nghiên cứu và giải pháp kỹ thuật tiêu biểu của Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp cùng các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Hoạt động này tạo cơ hội để các bên tiếp cận sản phẩm, trao đổi nhu cầu và tìm kiếm khả năng hợp tác trong nghiên cứu, thử nghiệm, chuyển giao công nghệ.
Thực tế cho thấy, để một sáng chế đi vào đời sống, bên cạnh năng lực nghiên cứu của nhà khoa học còn cần sự đồng hành của doanh nghiệp trong xác định nhu cầu, đầu tư nguồn lực, hoàn thiện sản phẩm và mở rộng thị trường. Vì vậy, tăng cường liên kết theo mô hình “Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp” được xem là hướng đi quan trọng để rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng.
Thông qua cơ chế phối hợp này, cơ quan quản lý có thể hỗ trợ hoàn thiện chính sách và kết nối nguồn lực; trường đại học phát huy thế mạnh nghiên cứu, đào tạo; doanh nghiệp tham gia đặt hàng, thử nghiệm và khai thác kết quả phù hợp với nhu cầu thực tế.
Hội nghị “Sáng chế - Động lực đột phá thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế tri thức” góp phần lan tỏa nhận thức về giá trị của tài sản trí tuệ, đồng thời tạo thêm cơ hội kết nối giữa các chủ thể trong hệ sinh thái khoa học, công nghệ tại Thái Nguyên.
Từ những trao đổi tại chương trình, việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ, nâng cao năng lực bảo hộ sở hữu trí tuệ và thúc đẩy thương mại hóa sáng chế sẽ là những yếu tố quan trọng để phát huy nguồn lực tri thức. Qua đó, nghiên cứu khoa học từng bước gắn chặt hơn với thực tiễn sản xuất, kinh doanh, đóng góp vào phát triển kinh tế tri thức và nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo của địa phương.
