Với một ngành học mới, điều quan trọng không phải là nghe những lời khẳng định, mà là nhìn vào những tín hiệu từ thị trường lao động và xu hướng phát triển của thế giới.
Dưới đây là những phân tích về xu thế và cơ hội việc làm của ngành Tâm lý học Công nghiệp và Tổ chức từ PGS.TS Lê Hiếu Học - Trưởng khoa Khoa học và Công nghệ Giáo dục, Đại học Bách khoa Hà Nội.
Thứ nhất, xu hướng toàn cầu
Trong 17 mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc (SDGs), mục tiêu số 8 hướng tới "việc làm thỏa đáng và tăng trưởng kinh tế", nhấn mạnh việc xây dựng môi trường làm việc an toàn, lành mạnh, năng suất và bền vững.
Khi các tổ chức ngày càng coi con người là tài sản chiến lược, nhu cầu về những chuyên gia hiểu hành vi con người trong môi trường làm việc cũng ngày càng được quan tâm.
Thứ hai, dữ liệu từ thị trường lao động
Theo dự báo của Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ (U.S.Bureau of Labor Statistics), nhu cầu việc làm đối với các nhà tâm lý học trong giai đoạn 2024-2034 được dự báo tăng 6%. Riêng lĩnh vực Tâm lý học Công nghiệp và Tổ chức cũng được dự báo duy trì mức tăng trưởng ổn định trong 10 năm tới.
Đây không phải là một "ngành bùng nổ", nhưng cũng không phải là một ngành suy giảm. Điều đó phản ánh nhu cầu ổn định và lâu dài đối với các chuyên gia làm việc trong lĩnh vực quản trị con người và phát triển tổ chức.
Thứ ba, tín hiệu từ Việt Nam
Chỉ vài năm trước, những khái niệm như Employee Experience (Trải nghiệm nhân viên), Well-being (Sức khỏe tinh thần nơi làm việc), Phân tích nhân sự, Môi trường làm việc hạnh phúc, hay các tiêu chuẩn về Môi trường-Xã hội-Quản trị (ESG) còn khá mới. Đến nay, đây đã trở thành những chủ đề được nhiều doanh nghiệp lớn quan tâm.
Các vị trí như chuyên viên phát triển tổ chức, đào tạo và phát triển nhân lực, quản trị nhân tài, phân tích dữ liệu nhân sự hay tư vấn phát triển nguồn nhân lực cũng xuất hiện ngày càng nhiều trên các nền tảng tuyển dụng. Điều đó cho thấy thị trường lao động đang dịch chuyển theo hướng coi trọng khoa học hành vi và phát triển con người trong tổ chức.
Điều đáng lưu ý là AI không làm mất đi nhu cầu này, mà đang làm thay đổi bản chất của công việc
AI có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu, phát hiện sớm các vấn đề hay dự báo xu hướng. Nhưng việc thiết kế môi trường làm việc, phát triển đội ngũ, xây dựng văn hóa tổ chức, quản trị sự thay đổi và đưa ra các quyết định liên quan đến con người vẫn cần những chuyên gia được đào tạo bài bản về tâm lý học và hành vi tổ chức.
Vì vậy, thay vì hỏi "Ngành này có tồn tại không?", có lẽ câu hỏi phù hợp hơn là: "Các tổ chức trong tương lai có còn cần những người hiểu con người để giúp họ phát triển bền vững hay không?"
Mỗi gia đình sẽ có câu trả lời của riêng mình, nhưng các xu hướng của thế giới và thị trường lao động đang cho thấy đây là một lĩnh vực đáng để tìm hiểu một cách nghiêm túc.
