Mới đây nhà phân tích quân sự Fabian Hinz đã đăng tải bài viết trên Substack - một trang chuyên nghiên cứu về máy bay không người lái, tên lửa và hệ thống vũ khí, sau khi trích dẫn thông tin từ các cơ quan Ukraine và nguồn mở.
Ông Hinz lưu ý theo dữ liệu của Ukraine, từ ngày 24/2/2022 đến ngày 16/6/2026, Nga đã sử dụng 46 tên lửa Zircon, với phần lớn các vụ phóng diễn ra trong năm nay.
Không quân Ukraine tuyên bố đã đánh chặn được 19 tên lửa này, tương đương khoảng 41%, nhưng con số có thể là phóng đại.
Tỷ lệ đánh chặn như vậy vượt quá xác suất tiêu diệt tên lửa đạn đạo Iskander-M của Nga. Hơn nữa những đánh giá của Ukraine, bao gồm cả những mảnh vỡ, còn rời rạc và đôi khi mâu thuẫn.
Tên lửa Zircon chính thức đi vào hoạt động ngày 4/1/2023, trở thành một sản phẩm mới. Tuy nhiên, tần suất sử dụng tăng lên có thể cho thấy sự cải tiến kỹ thuật và sự gia tăng kho dự trữ.
Theo Tổng cục Tình báo Ukraine, cơ số tên lửa Zircon của Nga đã tăng từ 40 quả vào tháng 4/2024 lên 230 quả vào tháng 4/2026. Đây là loại tên lửa thông thường đắt nhất của Nga sau Oreshnik, với chi phí ước tính khoảng 5 triệu USD/quả.
Bài báo cũng cho biết Zircon là một loại tên lửa bí ẩn, bởi vì có rất ít thông tin công khai về nó. Theo giả thuyết, Zircon là một loại đạn siêu thanh sử dụng động cơ phản lực khí. Một giả thuyết khác cho rằng Zircon có thể không thực sự siêu thanh, mà là một tên lửa hành trình có khả năng đạt tốc độ siêu âm.
"Một giả thuyết thứ ba cho rằng Zircon không phải là tên lửa hành trình mà là một tên lửa bán đạn đạo. Hệ thống như vậy sẽ sử dụng động cơ đặc biệt thay vì loại phản lực hút khí và sẽ bay theo quỹ đạo khó đoán, chủ yếu hoặc hoàn toàn trong khí quyển, với cả giai đoạn bay có điều khiển và giai đoạn lượn không động cơ", ông Hinz nhận xét.
Tóm lại, nhà phân tích lưu ý Nga vẫn chưa triển khai một tên lửa hành trình siêu thanh hoàn chỉnh. Zircon đại diện cho một hệ thống bán đạn đạo kém tinh vi hơn, nhưng có ý nghĩa quan trọng về mặt hoạt động, giống như Iskander-M và có thể trở thành bước đệm hướng tới khả năng siêu thanh tiên tiến hơn trong tương lai gần.
