Gần tháng qua, giới nghệ sĩ sân khấu được dịp bận rộn, háo hức với liên hoan nối tiếp liên hoan, nhất là quy mô và tầm vóc của các kỳ liên hoan này không giới hạn trong nước mà được mở rộng ra… quốc tế.
Đó là, ngay khi Liên hoan quốc tế sân khấu thử nghiệm lần 5 khép lại vào cuối tháng 11 thì Liên hoan Xiếc quốc tế tại Hà Nội lại mở ra trong những ngày đầu tháng 12.
Có thể thấy, sau tháng ngày phải “đóng băng” vì đại dịch Covid hoành hành, việc sân khấu nước nhà không chỉ hoạt động trở lại một cách mạnh mẽ, mà còn mạnh dạn tổ chức sân chơi cho các đơn vị nghệ thuật trong nước và quốc tế là nỗ lực đáng quý, đáng trân trọng.
Đây là dịp để nghệ sĩ được hội ngộ, so tài với bạn bè thế giới; khán giả yêu sân khấu được thưởng thức những vở diễn độc đáo, ấn tượng đến từ nhiều quốc gia ngay ở Thủ đô Hà Nội.
Thế nhưng thật tiếc khi mục tiêu “tiếp thu giá trị nghệ thuật tinh hoa của thế giới” được ban tổ chức các kỳ liên hoan đặt ra vẫn còn bỏ ngỏ cùng bao nỗi trăn trở. Cùng nhìn lại Liên hoan quốc tế sân khấu thử nghiệm lần V chỉ có 4 đoàn quốc tế tham dự còn Liên hoan Xiếc quốc tế thì cũng chỉ có 5 đoàn.
Tất nhiên, con số không nói lên tất cả nếu như các đoàn quốc tế ấy là những đơn vị nghệ thuật nổi tiếng và họ mang đến liên hoan những vở diễn chất lượng. Thế nhưng, kết quả của cả 2 cuộc liên hoan đều có câu trả lời ngược lại khi tất cả giải Vàng đều thuộc về các đoàn nghệ thuật Việt Nam, thậm chí ở Liên hoan quốc tế sân khấu thử nghiệm không đoàn quốc tế nào giành được giải thưởng vở diễn.
Đành rằng, vui thì có vui nếu nghĩ theo chiều sân khấu Việt Nam đang có bước tiến nhảy vọt và đảo chiều: Không còn dừng lại ở việc học hỏi, mà là để bạn bè quốc tế học hỏi.
Tuy nhiên, thực tế không hẳn như vậy khi điểm tên các đoàn nghệ thuật quốc tế tham dự liên hoan không có cái tên nào đến từ các trung tâm kịch nghệ nổi tiếng thế giới như Trung Quốc, Nhật Bản, Nga, Hy Lạp…
Thậm chí, gọi là “đoàn nghệ thuật” cho “tầm vóc” chứ thực ra phần lớn chỉ là những nhóm nghệ sĩ với đôi ba người nhỏ lẻ đến với liên hoan như một cuộc du lịch, trải nghiệm. Những tiết mục, vở diễn của họ có lẽ phần lớn chỉ dừng lại ở mức độ giao lưu vui vẻ!
Rõ ràng, dẫu mang danh “liên hoan quốc tế”, song dịp này nghệ sĩ và khán giả chủ nhà chưa thực sự được đắm mình trong những vở diễn đặc sắc của sân khấu thế giới. Đặc biệt, các nghệ sĩ chưa thể “tiếp thu tinh hoa nghệ thuật thế giới” ngay tại quê hương mình như các kỳ liên hoan trước đã từng làm được.
Bởi vậy, dù là những nỗ lực vượt bậc, song nếu chưa trúng thì không nên cố và nhất là thấy chưa xứng thì đừng mời, không sẽ thành uổng!
