Trong cuộc phỏng vấn với hãng tin AP, Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol cho rằng tình hình hiện nay có thể gây ra những hệ lụy toàn cầu sâu rộng, đồng thời mô tả đây là “cuộc khủng hoảng năng lượng lớn nhất mà chúng ta từng đối mặt”.
Theo ông, nguyên nhân xuất phát từ việc gián đoạn nguồn cung dầu, khí và các mặt hàng thiết yếu khác qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiếm khoảng 20% lượng dầu toàn cầu.
Chiến dịch không kích của Mỹ và Israel đã khiến Iran đóng cửa tuyến đường này đối với “tàu thuyền của đối phương”, làm đứt gãy chuỗi cung ứng.
Sau khi các cuộc đàm phán với Iran không đạt kết quả, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz, khiến nhiều tàu chở dầu phải quay đầu và đẩy giá dầu tiến gần mốc 100 USD/thùng.
Ông Birol cho biết, các tàu chở nhiên liệu hiện không thể tiếp cận các cảng châu Âu, trong khi các tuyến thay thế khả thi còn rất hạn chế.
Theo ước tính của IEA, châu Âu chỉ còn “khoảng 6 tuần” dự trữ nhiên liệu máy bay. Nếu eo biển Hormuz không được mở lại, “chúng ta sẽ sớm nghe tin các chuyến bay bị hủy do thiếu nhiên liệu”, ông cảnh báo.
Ông Birol ví tình hình hiện tại là “tình thế hết sức nguy cấp”, đồng thời nhấn mạnh càng kéo dài, tác động đối với tăng trưởng và lạm phát toàn cầu sẽ càng nghiêm trọng. “Giá xăng, giá khí đốt và giá điện sẽ tăng cao”, ông nói.
Tây Âu được cho là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nhất từ việc phong tỏa eo biển Hormuz, do phụ thuộc lớn vào nguồn dầu từ Trung Đông sau khi áp đặt các biện pháp hạn chế đối với nguồn cung từ Nga.
Theo Politico, sân bay Heathrow của Anh đã ghi nhận các chuyến bay bị hủy liên quan đến chi phí nhiên liệu tăng cao, trong khi hãng hàng không Scandinavian Airlines (SAS) được cho là đã cắt giảm khoảng 1.000 chuyến bay.
Các hãng hàng không khu vực nhỏ tại Anh như Skybus và Aurigny cũng giảm tần suất khai thác, trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng khoảng 120% so với cùng kỳ năm trước. Hãng Air France cũng đã tăng giá vé các đường bay dài.
Theo báo Corriere della Sera, một số quốc gia Liên minh châu Âu chỉ có dự trữ nhiên liệu máy bay đủ dùng trong 8 đến 10 ngày.
Trong khi đó, Nga cho biết sẵn sàng bù đắp phần thiếu hụt nguồn cung dầu do xung đột Trung Đông gây ra. Indonesia đã đạt thỏa thuận nhập khẩu dầu thô và khí hóa lỏng từ Nga, Philippines tiếp nhận lô dầu đầu tiên từ Nga sau 5 năm trong bối cảnh tuyên bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng.
Thái Lan cũng bày tỏ quan tâm tới nguồn cung từ Nga, cho thấy vai trò ngày càng lớn của nước này trên thị trường năng lượng trong bối cảnh khủng hoảng.
