Xác định câu mở đầu, nhận biết các từ nối và dấu hiệu liên kết
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đang đến gần, kéo theo áp lực ôn tập ngày càng lớn đối với học sinh lớp 12. Trong quá trình giảng dạy và ôn luyện môn Tiếng Anh cho học sinh cuối cấp, thầy Vũ Văn Cương nhận thấy nhiều em vẫn gặp khó khăn ở dạng bài sắp xếp câu để tạo thành đoạn hội thoại, email hoặc đoạn văn hoàn chỉnh.
Đây là dạng bài không quá nặng về kiến thức ngữ pháp nhưng đòi hỏi khả năng đọc hiểu, tư duy logic và kỹ năng liên kết ý tưởng.
Thực tế cho thấy, không ít học sinh mất điểm ở phần này do làm bài theo cảm tính, thiếu phương pháp hoặc chưa nhận diện được các dấu hiệu liên kết trong văn bản. Tuy nhiên, nếu được hướng dẫn đúng cách và luyện tập thường xuyên, học sinh hoàn toàn có thể cải thiện đáng kể kết quả ở dạng bài này, qua đó nâng cao cơ hội đạt mức điểm từ 8 trở lên trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Theo kinh nghiệm giảng dạy của thầy Vũ Văn Cương, bước đầu tiên học sinh cần thực hiện là xác định câu mở đầu của đoạn văn hoặc hội thoại. Câu mở đầu thường mang tính giới thiệu chủ đề và có nội dung tương đối độc lập. Những câu chứa đại từ thay thế như “he”, “she”, “they”, “this”, “that” thường khó xuất hiện ở vị trí đầu tiên bởi các đối tượng này chưa được nhắc đến trước đó.
Đối với dạng email hoặc thư ngắn, các câu như: “I’m writing to tell you about…” hoặc “Thank you for your email.” thường đóng vai trò mở đầu. Trong khi đó, với đoạn hội thoại, học sinh nên chú ý các câu chào hỏi hoặc câu hỏi mở đầu tình huống như:
“How are you?” hay “What are you doing this weekend?”Sau khi xác định được câu đầu tiên, học sinh sẽ dễ dàng nhận diện mạch nội dung của toàn đoạn.
Một yếu tố quan trọng khác là nhận biết các từ nối và dấu hiệu liên kết. Đây được xem là “chìa khóa” giúp học sinh xác định đúng trình tự ý tưởng giữa các câu.
Các từ như: “however”, “therefore”, “besides”, “finally”, “after that” đều mang chức năng liên kết rõ ràng. Chẳng hạn, nếu một câu bắt đầu bằng “However”, câu đứng trước thường mang ý nghĩa đối lập.
Tương tự, các cụm từ như “Finally” hoặc “In conclusion” thường xuất hiện ở phần cuối đoạn văn.Bên cạnh đó, học sinh cũng cần chú ý tới các đại từ thay thế và cụm từ quy chiếu như: “they”, “them”, “this problem”, “these activities”… Bởi đây là những dấu hiệu cho thấy nội dung của câu đang liên hệ với thông tin đã xuất hiện trước đó.
Đối với dạng hội thoại, học sinh nên ưu tiên tìm các cặp câu hỏi – trả lời tương ứng thay vì cố gắng sắp xếp toàn bộ đoạn ngay từ đầu. Đây là phương pháp giúp tiết kiệm thời gian và hạn chế nhầm lẫn. Ví dụ: “What time does the movie start?” sẽ cần đi kèm với một câu trả lời liên quan đến thời gian. Hoặc: “I’m sorry for being late.” thường sẽ được nối với: “That’s okay.”
Khi xác định được các cặp hội thoại cơ bản, học sinh sẽ dễ hoàn thiện toàn bộ đoạn hơn. Ngoài ra, các dấu hiệu về trình tự thời gian cũng đóng vai trò quan trọng trong việc sắp xếp câu. Những cụm từ như: “last week”, “then”, “after that”, “a few days later” giúp học sinh xác định diễn biến sự việc theo đúng logic.
Duy trì luyện tập thường xuyên
Trong quá trình ôn tập, thầy Vũ Văn Cương cũng nhận thấy nhiều học sinh có thói quen dịch toàn bộ đoạn văn sang tiếng Việt trước khi làm bài. Cách làm này thường khiến các em mất nhiều thời gian và dễ rơi vào tình trạng phụ thuộc vào dịch nghĩa từng câu. Thay vào đó, học sinh nên rèn kỹ năng đọc hiểu ý chính và nhận diện mối liên kết giữa các câu trong văn bản.
Để cải thiện hiệu quả dạng bài sắp xếp câu, học sinh cần duy trì việc luyện tập thường xuyên. Mỗi ngày, các em có thể luyện một số đoạn hội thoại hoặc đoạn văn ngắn, đồng thời phân tích kỹ nguyên nhân đúng – sai sau khi làm bài. Việc tích lũy dần các dấu hiệu liên kết và mô hình sắp xếp phổ biến sẽ giúp học sinh hình thành phản xạ làm bài nhanh và chính xác hơn.
"Trong giai đoạn ôn thi nước rút, việc học đúng phương pháp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nếu nắm vững kỹ năng xử lý dạng bài sắp xếp câu, học sinh không chỉ hạn chế mất điểm đáng tiếc mà còn có thêm cơ hội nâng cao tổng điểm môn Tiếng Anh trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026", thầy Vũ Văn Cương cho hay.
