ThS Lê Trung Kiên - Hiệu trưởng Trường Phổ thông Phùng Hưng thuộc Hệ thống Giáo dục Phù Đổng (Sóc Sơn, Hà Nội) cho rằng, điều quan trọng nhất mà các em cần ghi nhớ trong giai đoạn nước rút là: “Một câu dễ đúng mang giá trị điểm số ngang bằng một câu khó, nhưng lại tốn ít thời gian và ít rủi ro hơn rất nhiều.” Tối ưu hóa điểm số chính là tối ưu hóa chiến lược làm bài.
Với môn Toán, học sinh nên tập trung xử lý thật cẩn thận Phần I (12 câu trắc nghiệm 4 đáp án) ngay từ đầu. Đây thường là các câu ở mức độ nhận biết – thông hiểu, giúp thí sinh dễ dàng đạt trọn 3 điểm nếu làm chắc chắn. Sang phần Trắc nghiệm Đúng/Sai, học sinh cần lưu ý: trong mỗi câu luôn có ít nhất một ý thuộc mức độ nhận biết hoặc thông hiểu, nhưng thứ tự các ý đã bị xáo trộn.
Vì vậy, nếu đọc ý đầu tiên thấy khó, các em đừng vội hoang mang mà hãy tạm bỏ qua, đánh dấu lại bằng bút chì và tiếp tục xem các ý phía dưới. Rất có thể đề đã đưa ý khó lên trước và để ý dễ xuống dưới. Nếu vội vàng bỏ cả câu chỉ vì ý đầu khó, bạn có thể đánh mất 1–2 ý hoàn toàn có thể làm được.
Một mẹo hữu ích khi làm dạng Đúng/Sai là thay các giá trị phù hợp vào điều kiện đề bài để kiểm tra mệnh đề — đây chính là phương pháp thử, giúp xác định nhanh ý đúng hay sai. Phần III – Trả lời ngắn thường gồm các câu vận dụng. Học sinh nên tự tin thử sức ở phần này sau khi đã kiểm tra kỹ các câu phía trên.
Đừng lo lắng khi gặp đề bài dài, bởi đa số câu vận dụng là toán thực tế, nên phần chữ sẽ nhiều. Khi làm, thí sinh hãy gạch chân các từ khóa quan trọng; khoanh tròn các công thức hoặc dữ kiện chính; ghi chú ra ngoài xem giá trị nào ứng với ẩn nào (nếu cần). Những thao tác này giúp tránh nhầm lẫn và hiểu sai đề bài.
Học sinh không nên sa đà vào câu vận dụng cao: Nếu chưa vững 8 điểm, tuyệt đối không dành quá nhiều thời gian cho 4–5 câu cuối. Luyện đề với thời gian ép xuống 80 phút: Việc này giúp não quen với áp lực cao, tạo ra khoảng dự phòng để bình tĩnh xử lý các tình huống bất ngờ trong phòng thi thật.
Thầy Kiên và các giáo viên Trường Phổ thông Phùng Hưng cho biết, ở môn Ngữ văn các em cần biết cách quản trị thời gian và bám sát từ khóa chấm điểm. Chia thời gian theo tỷ lệ 20–20–80: Đọc hiểu: tối đa 20 phút - Nghị luận xã hội: 20 phút - Nghị luận văn học: 80 phút. Hết thời gian cho phần nào, phải chuyển ngay sang phần tiếp theo để không bị “cháy giờ”.
Các em nên bám sát từ khóa của đề và barem điểm từng phần. Phần Đọc hiểu phải trả lời trực tiếp, rõ ràng, không lan man. Nghị luận xã hội cần đủ 5 bước Giải thích – Phân tích – Chứng minh – Phản biện – Rút ra bài học; thiếu bước nào sẽ bị trừ điểm cấu trúc. Nghị luận văn học cần triển khai luận điểm mạch lạc, dẫn chứng chính xác, tránh viết theo cảm hứng.
Riêng với môn Tiếng Anh, thí sinh cần làm chủ kỹ năng đọc hiểu và loại trừ. Skimming & Scanning là chìa khóa, đặc biệt với cấu trúc đề hiện nay (bài đọc chiếm phần lớn). Skimming: đọc lướt câu đầu – câu cuối mỗi đoạn để nắm ý chính. Scanning: gạch chân từ khóa trong câu hỏi, dò nhanh trong bài để tìm đúng vị trí thông tin.
Theo thầy Lê Trung Kiên, trong câu hỏi ngữ pháp – từ vựng thường có 2 đáp án sai hoàn toàn. Học sinh hãy tập trung tìm lý do để loại bỏ đáp án sai thay vì chỉ tìm đáp án đúng. Ôn tập collocations trọng tâm: Tổng hợp lại các cụm từ cố định, phrasal verbs xuất hiện nhiều trong đề thi thử của các trường chuyên năm nay để ôn tập tập trung, tránh học lan man.
Trong giai đoạn cận thi này, thầy Lê Trung Kiên lưu ý tới các thí sinh cần duy trì chế độ sinh hoạt điều độ: Ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc, giữ cơ thể khỏe mạnh để não bộ hoạt động tối ưu. Đồng thời nắm chắc quy chế thi và chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, dụng cụ theo quy định để tránh rủi ro đáng tiếc. Khi vào phòng thi phải giữ tâm thế bình tĩnh, đọc kỹ đề và phân chia thời gian hợp lý cho từng phần.
Thí sinh nên ưu tiên làm trước những câu dễ để “gặt điểm chắc”, sau đó mới quay lại xử lý câu khó. Với bài thi trắc nghiệm, tô đáp án bằng bút chì đúng chuẩn, tô rõ ràng để máy quét nhận chính xác. Khuyến nghị sử dụng bút chì 2B, loại chuyên dụng cho thi trắc nghiệm. Điền đầy đủ thông tin cá nhân, mã đề, số báo danh… trước khi làm bài. Trước khi nộp bài, dành vài phút rà soát lại toàn bộ để đảm bảo không bỏ sót câu nào.
Các em đang ở giai đoạn quan trọng nhất của 12 năm học, nhưng cũng là lúc bản thân mạnh mẽ nhất. Hãy tin vào quá trình mình đã nỗ lực suốt thời gian qua. Đừng quá lo lắng về kết quả — điều quan trọng là các em bước vào phòng thi với tâm thế vững vàng, làm hết khả năng để vượt qua chính mình. Gia đình, thầy cô, người thân yêu, bè bạn luôn đồng hành cùng các em.
