Đồng bộ giải pháp
Khi tiếng nhạc hiệu của chương trình phát thanh măng non vừa cất lên, sân Trường THCS Quang Vinh, phường Quan Triều, tỉnh Thái Nguyên dần lắng lại. Các em học sinh chăm chú lắng nghe bản tin với chủ đề "Tác hại của thuốc lá điện tử trong học đường" và "Phòng chống thuốc lá điện tử trong học sinh" do hai em Trần Linh Nhi lớp 8A1 và Dương Như Ngọc lớp 8A3 thực hiện.
Những câu chuyện về phương thức quảng cáo thuốc lá trên mạng xã hội, tác động của nicotine đối với não bộ lứa tuổi vị thành niên hay cách từ chối trước lời rủ rê của bạn bè được truyền tải bằng ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu.
Không ít học sinh tiếp tục trao đổi với thầy cô và bạn bè sau khi bản tin kết thúc và với Trường THCS Quang Vinh, đó là tín hiệu cho thấy công tác tuyên truyền đã thực sự chạm đến nhận thức của học sinh.
Những năm gần đây, thuốc lá điện tử có xu hướng len lỏi vào môi trường học đường với nhiều hình thức tinh vi. Từ những sản phẩm có thiết kế bắt mắt, hương vị hấp dẫn đến các nội dung quảng bá trên mạng xã hội, không ít học sinh bị thu hút bởi tâm lý tò mò mà chưa nhận thức đầy đủ những nguy cơ đối với sức khỏe và sự phát triển lâu dài.
Chính vì vậy, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá không chỉ dừng ở việc nhắc nhở, mà cần được thực hiện bằng nhiều giải pháp đồng bộ, lấy giáo dục làm nền tảng. Xuất phát từ thực tế đó, Trường THCS Quang Vinh đã chủ động xây dựng kế hoạch phòng, chống tác hại của thuốc lá ngay từ đầu năm học, đồng thời triển khai đầy đủ các văn bản chỉ đạo của ngành giáo dục. Nhà trường xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với mục tiêu xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh.
Hoạt động tuyên truyền được tổ chức đa dạng để học sinh dễ tiếp cận. Bên cạnh các buổi sinh hoạt dưới cờ, chương trình phát thanh măng non trở thành kênh truyền thông gần gũi, giúp chuyển tải kiến thức bằng chính tiếng nói của học sinh.
Riêng trong năm học 2025 – 2026, nhà trường đã tổ chức ba đợt tuyên truyền về phòng, chống tác hại của thuốc lá, trong đó có hai đợt do nhà trường thực hiện và một đợt phối hợp với Công an phường Quan Triều. Qua các buổi tuyên truyền, học sinh được cập nhật kiến thức về tác hại của thuốc lá điện tử, nhận diện các thủ đoạn lôi kéo sử dụng và hiểu rõ hơn những quy định của pháp luật liên quan.
Lồng ghép tuyên truyền trong hoạt động giáo dục
Tuy nhiên, theo Ban Giám hiệu nhà trường, nếu chỉ tuyên truyền theo từng chuyên đề là chưa đủ, điều quan trọng hơn là giúp học sinh được tiếp cận kiến thức một cách thường xuyên thông qua các hoạt động học tập hằng ngày.
Vì vậy, Trường THCS Quang Vinh đã đưa nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào kế hoạch giáo dục của nhà trường. Trong quá trình triển khai, nhà trường sử dụng bộ tài liệu "Giáo dục lồng ghép phòng, chống tác hại của thuốc lá trong bài giảng môn học, hoạt động giáo dục cấp THCS" do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành theo Quyết định số 3974/QĐ-BGDĐT ngày 1/12/2022 làm căn cứ xây dựng nội dung tích hợp.
Trên cơ sở kế hoạch chung, các tổ chuyên môn rà soát chương trình, xác định cụ thể những bài học, môn học và hoạt động giáo dục có thể tích hợp nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá. Giáo viên xây dựng kế hoạch bài dạy phù hợp với từng môn học, từng đối tượng học sinh, giúp các em vừa tiếp thu kiến thức chuyên môn vừa hình thành nhận thức và kỹ năng tự bảo vệ bản thân trước các nguy cơ từ thuốc lá điện tử.
Để việc triển khai đạt hiệu quả, nội dung giáo dục tích hợp cũng được đưa vào công tác kiểm tra chuyên môn. Trong các đợt kiểm tra hoạt động sư phạm, Ban kiểm tra nội bộ của nhà trường chú trọng đánh giá việc thực hiện giáo dục lồng ghép của giáo viên, từ đó kịp thời góp ý, điều chỉnh và nhân rộng những cách làm hiệu quả.
Song song với hoạt động dạy học, nhà trường phát huy vai trò tự quản của học sinh thông qua Đội Sao đỏ và Đội Xung kích Măng non. Các em không chỉ tham gia nhắc nhở bạn bè thực hiện nội quy mà còn trở thành những tuyên truyền viên nhỏ tuổi, góp phần lan tỏa thông điệp "Nói không với thuốc lá". Tiêu chí chấp hành quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá cũng được đưa vào đánh giá thi đua đối với học sinh và cán bộ, giáo viên.
Ngoài ra, Trường THCS Quang Vinh còn làm tốt công tác phối hợp với gia đình. Đối với những học sinh có biểu hiện vi phạm hoặc có nguy cơ bị lôi kéo sử dụng thuốc lá điện tử, giáo viên chủ nhiệm chủ động trao đổi với phụ huynh để thống nhất biện pháp giáo dục, theo dõi và hỗ trợ các em kịp thời.
Theo bà Vũ Thị Thu Hương, Hiệu trưởng Trường THCS Quang Vinh, trước những diễn biến phức tạp của thuốc lá điện tử trong giới trẻ, công tác phòng, chống cần được thực hiện bằng nhiều giải pháp đồng bộ và lâu dài.
"Thời gian tới, nhà trường sẽ tiếp tục duy trì các hoạt động tuyên truyền, tăng cường phối hợp với Đoàn Thanh niên, lực lượng Công an và gia đình học sinh để nâng cao hiệu quả giáo dục. Đồng thời phát huy vai trò chủ động của học sinh trong việc xây dựng môi trường học đường an toàn, không khói thuốc", bà Vũ Thị Thu Hương cho biết.
Từ những cách làm thiết thực, hiệu quả Trường THCS Quang Vinh đang từng bước xây dựng "lá chắn" từ nhận thức cho học sinh. Đó cũng là cách nhà trường lựa chọn để bảo vệ các em trước những tác hại của thuốc lá điện tử, góp phần xây dựng một môi trường giáo dục an toàn, nơi mỗi học sinh được học tập, rèn luyện và trưởng thành trong điều kiện tốt nhất.
