Danh tiếng những món ăn ngon đang góp phần tăng sức hấp dẫn và giá trị của điểm đến Việt Nam.
Khi trời còn chưa sáng, Hà Nội đã rộn ràng nhịp sống ở các khu chợ đầu mối, hàng quán và phố phường. Du khách quốc tế không chỉ thưởng thức bánh cuốn, bún chả, phở bò hay cà phê trứng, mà còn tìm hiểu cách người dân chọn thực phẩm, chuẩn bị món ăn và bắt đầu ngày mới. Qua đó, ẩm thực trở thành cánh cửa để khám phá con người, tập quán và bản sắc của vùng đất.
Món ăn kể chuyện văn hóa Việt
Những năm gần đây, ẩm thực Việt Nam liên tục nhận được sự ghi nhận từ các tổ chức, chuyên trang và cộng đồng du lịch quốc tế. Năm 2025, Việt Nam được World Culinary Awards vinh danh là “Điểm đến ẩm thực hàng đầu châu Á”.
Cùng năm, Việt Nam đứng thứ 4 trong top 15 nền ẩm thực hấp dẫn nhất thế giới tại giải thưởng Readers’ Choice Awards của Condé Nast Traveller, với 96,67 điểm.
Trên bảng xếp hạng TasteAtlas 2025 - 2026, ẩm thực Việt Nam đứng thứ 16 trong 100 nền ẩm thực tốt nhất thế giới. Những món ăn quen thuộc như phở bò, bánh mì, mì Quảng, bún bò Nam Bộ hay cà phê sữa đá cũng nhiều lần xuất hiện trong các danh sách bình chọn quốc tế.
Michelin Guide hiện diện tại Hà Nội, TPHCM và Đà Nẵng từ năm 2023, tiếp tục mở rộng sự ghi nhận đối với các nhà hàng Việt Nam. Năm 2025, Michelin Guide Việt Nam tuyển chọn 181 cơ sở, trong đó có 9 nhà hàng đạt một sao Michelin, 2 nhà hàng đạt sao xanh và 63 cơ sở nhận giải Bib Gourmand.
Những danh hiệu ấy góp phần nâng cao nhận diện ẩm thực Việt Nam trên thị trường quốc tế. Phở, bánh mì hay cà phê Việt không còn xa lạ với nhiều du khách. Tuy nhiên, danh tiếng của một món ăn mới chỉ là điểm khởi đầu cho hành trình khám phá. Điều khiến du khách muốn đến tận nơi thưởng thức còn nằm ở hương vị nguyên bản, cách chế biến, không gian ăn uống và những câu chuyện gắn với món ăn.
Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, ẩm thực nước ta có lợi thế từ sự phong phú của nguyên liệu, tập quán ăn uống và bản sắc vùng miền. Một món ăn có thể thay đổi theo địa phương, từ cách chọn nguyên liệu, phối hợp gia vị đến phương thức chế biến và thưởng thức. Những khác biệt ấy tạo nên một bức tranh ẩm thực đa dạng, đồng thời mở ra nhiều khả năng xây dựng sản phẩm du lịch.
Sức hấp dẫn của phở Hà Nội không chỉ nằm ở bát nước dùng nóng hổi mà còn ở nguyên liệu, cách ninh xương, phối hợp gia vị và câu chuyện của những hàng quán lâu đời. Bánh cuốn, bún chả, xôi cũng mang những tập quán thưởng thức riêng, gắn với nhịp sống phố phường.
Hành trình ẩm thực sáng sớm được National Geographic Traveller giới thiệu mới đây là một cách khám phá Hà Nội từ đời sống thường nhật. Thay vì chỉ ghé nhà hàng, du khách được đưa đến chợ đầu mối, những hàng quán bình dân, tìm hiểu nguồn nguyên liệu, cách chế biến và gặp gỡ người làm nghề. Từ gian bếp nhỏ, những chiếc ghế nhựa đến nhịp mua bán vào sáng sớm, mỗi trải nghiệm đều góp phần kể câu chuyện văn hóa ẩm thực Thủ đô.
Ở Huế, du khách có thể kết nối ẩm thực cung đình, món ăn dân gian với hành trình khám phá di sản. Tại miền Tây Nam Bộ, chợ nổi, vườn cây và những món đặc sản mở ra trải nghiệm văn hóa sông nước. Những làng nghề làm nước mắm, tương, bánh truyền thống cũng có thể trở thành điểm dừng chân hấp dẫn.
Mỗi vùng đất đều có câu chuyện ẩm thực riêng. Khi được kết nối với không gian văn hóa, con người và đời sống bản địa, món ăn không chỉ là thứ để thưởng thức mà còn trở thành một lý do để du khách khám phá sâu hơn về đất nước và con người Việt Nam.
Gìn giữ bản sắc, gia tăng giá trị du lịch
Tại hội thảo “Ẩm thực với phát triển du lịch Việt Nam”, TS Hoàng Thị Bình - Phó Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam cho biết, du lịch ẩm thực có thể kết nối nhiều hoạt động trong cùng một hành trình: thưởng thức đặc sản, thăm chợ truyền thống, tìm hiểu làng nghề, tham gia chế biến món ăn, gặp gỡ nghệ nhân và khám phá di tích, không gian văn hóa địa phương.
Những trải nghiệm này giúp du khách hiểu sâu hơn về đời sống bản địa, đồng thời có thêm lý do kéo dài thời gian lưu trú và chi tiêu tại điểm đến.
Với cộng đồng, đây còn là cơ hội mở rộng sinh kế cho người nấu ăn, tiểu thương, hộ sản xuất nguyên liệu, nghệ nhân và những người gìn giữ nghề truyền thống. Từ những quán ăn bình dân đến các sản phẩm đặc sản, mỗi chủ thể đều có thể tham gia vào chuỗi giá trị du lịch.
Tuy nhiên, để tạo sức hút lâu dài, sản phẩm du lịch ẩm thực cần được tổ chức bài bản, có câu chuyện riêng, lịch trình hợp lý và người hướng dẫn am hiểu văn hóa địa phương. Chất lượng món ăn, nguồn gốc nguyên liệu, giá cả và vệ sinh an toàn thực phẩm cũng cần được bảo đảm.
Đặc biệt, phát triển du lịch không nên làm mất đi hương vị nguyên bản hay biến sinh hoạt cộng đồng thành những màn trình diễn đơn thuần. Chính sự gần gũi, tinh tế và những giá trị được gìn giữ qua nhiều thế hệ làm nên sức hấp dẫn của ẩm thực Việt.
Việt Nam có lợi thế từ danh tiếng quốc tế của nhiều món ăn, sự đa dạng văn hóa vùng miền cùng hệ thống chợ truyền thống, làng nghề và mạng lưới hàng quán phong phú. Vấn đề là kết nối những nguồn lực ấy thành sản phẩm có chất lượng, tạo sự phối hợp giữa ngành văn hóa, du lịch, nông nghiệp, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương.
Từ một bát phở, chiếc bánh cuốn hay ly cà phê trứng, du khách có thể bắt đầu hành trình khám phá cả một vùng đất. Như trải nghiệm ẩm thực Hà Nội trước bình minh, sức hấp dẫn không chỉ đến từ món ăn mà còn từ con người, không gian và nhịp sống phía sau mỗi hương vị.
Ẩm thực Việt Nam dù đã có chỗ đứng trên bản đồ thế giới, nhưng quan trọng là biến danh tiếng thành những trải nghiệm đủ sức níu chân du khách, để mỗi món ăn không chỉ được nhớ đến bởi hương vị mà còn bởi câu chuyện văn hóa và bản sắc.
Theo TS Hoàng Thị Bình, ẩm thực ngày càng trở thành yếu tố tạo nên bản sắc và sức cạnh tranh của điểm đến. Việt Nam có kho tàng ẩm thực phong phú, từ món ăn của 54 dân tộc, ẩm thực cung đình, đường phố đến sản vật, làng nghề truyền thống. Tuy nhiên, tiềm năng này chưa được khai thác tương xứng; sản phẩm còn phân tán, thiếu liên kết, công tác số hóa, chuẩn hóa và xây dựng thương hiệu ẩm thực quốc gia còn nhiều hạn chế.