Nhiều người nghĩ rằng, chỉ khi mệt, hoa mắt chóng mặt hay đau ngực mới có vấn đề liên quan đến mỡ máu cao. Nhưng, mỡ máu cao thường không có triệu chứng đau điển hình, đặc biệt là giai đoạn đầu, mà nó “lặng lẽ tích tụ trong mạch máu”.
Cũng giống như trong ống nước tích tụ dầu mỡ từ từ, nhìn bề ngoài nước vẫn chảy bình thường, nhưng bên trong đã hẹp đi, trở nên gồ ghề, tiềm ẩn nguy cơ tắc nghẽn sau này.
Nhiều người trung niên và lớn tuổi lần đầu phát hiện mỡ máu cao lại là lúc tình cờ khi đi khám sức khỏe. Nhưng trước đó, cơ thể đã “lặng lẽ phát tín hiệu đỏ”, chỉ là họ thường nhầm lẫn với “mệt mỏi, nóng trong, hay thiếu canxi”.
Đừng bỏ qua 3 tín hiệu này
Không phải ai có những triệu chứng này cũng chắc chắn bị mỡ máu cao, nhưng nếu 3 tình trạng này xuất hiện thường xuyên và đã loại trừ các nguyên nhân rõ ràng khác, rất nên đi kiểm tra mỡ máu.
Cảm thấy mệt mỏi vô cớ, buồn ngủ
Dấu hiệu này có thể liên quan đến việc mỡ máu tăng dẫn đến độ nhớt của máu tăng, tuần hoàn vi mạch kém, hiệu quả vận chuyển oxy và dưỡng chất đến não giảm, khiến con người dễ mệt mỏi, buồn ngủ, thiếu năng lượng.
Nếu bạn ngủ vẫn bình thường nhưng luôn cảm thấy chưa ngủ đủ; ban ngày ngồi một lúc là muốn nhắm mắt; khi làm việc dễ bị xao nhãng. Bạn đừng chỉ nghĩ là do “lớn tuổi”, kiểm tra mỡ máu một lần sẽ an tâm hơn.
Cảm giác tức ngực, hồi hộp, leo cầu thang dễ thở dốc
Mỡ máu cao lâu ngày sẽ làm tăng tốc xơ vữa động mạch, khiến mạch máu trở nên hẹp và cứng như ống nước cũ. Một khi động mạch vành bị ảnh hưởng, tim cung cấp máu không kịp sẽ có thể xuất hiện dấu hiệu: leo cầu thang, đi nhanh thấy tức ngực, cảm giác nặng nề; không làm gì mà tim đập nhanh, loạn nhịp; đi cùng quãng đường với người khác nhưng mình lại hụt hơi trước.
Nhiều người coi đây chỉ là "thiếu vận động" hay "phổi kém", nhưng thực tế không ít bệnh nhân đến khám tim mạch, trong người đều có cholesterol cao rõ rệt. Đặc biệt là những người đã bị cao huyết áp, tiểu đường, béo phì, hoặc hút thuốc lâu năm, càng nên cảnh giác hơn.
Chuột rút bắp chân ban đêm, tê tay chân, chân tay lạnh
Khi cholesterol tăng, mảng xơ vữa hình thành, động mạch chân bị hẹp lại, máu và oxy đến cơ bắp giảm, dễ gây ra chuột rút bắp chân vào ban đêm, đặc biệt nửa đêm bị đau và phải thức dậy; ngón chân, lòng bàn chân tê, căng phồng; mùa hè người khác thấy nóng, nhưng chân mình lại lạnh ngắt.
Nếu vài tháng gần đây tình trạng này thường xảy ra, lại kèm cao huyết áp, thừa cân, thích ăn đồ dầu mỡ, đừng nên trì hoãn, hãy đi kiểm tra để sớm phát hiện vấn đề nếu có.
Chú ý một số vấn đề nhỏ
Tăng mỡ máu không phải là "bản án không thể đảo ngược", với nhiều người mức độ nhẹ hoặc vừa, thay đổi lối sống đã là một phương pháp điều trị. Muốn kéo mỡ máu trở lại mức bình thường, có thể bắt đầu từ mấy việc sau:
Ít nhất mỗi năm làm 1 lần xét nghiệm mỡ máu lúc đói: Cholesterol toàn phần, triglyceride, LDL, HDL. Những người có tiền sử gia đình mắc béo phì hoặc hút thuốc, nên kiểm tra 6 tháng một lần.
Cố gắng kiểm soát lượng dầu mỡ không quá 25g mỗi ngày, hạn chế "chiên, xào, ninh lâu", dùng nhiều "hấp, luộc, hầm". Ăn ít mỡ động vật, da động vật, bánh kem bơ, quẩy, gà chiên, món chiên xào sử dụng dầu nhiều lần. Ăn cá biển sâu, các loại hạt (mỗi ngày một nắm nhỏ, khoảng 10g), để tăng "cholesterol tốt".
Tập thể dục với cường độ vừa ít nhất 150 phút mỗi tuần, ví dụ như đi bộ nhanh, đạp xe, thái cực quyền, chạy chậm. Kiên trì lâu dài sẽ giúp giảm triglyceride và tăng HDL.
Giữ cân nặng trong giới hạn hợp lý: Với nhiều người trung niên và cao tuổi, chỉ cần giảm 5%–10% cân nặng, lipid máu cũng có thể cải thiện rõ rệt. Vòng eo cũng quan trọng, nam nên không quá 90cm, nữ không quá 85cm.
