Nếu chỉ dừng lại ở việc cấm đoán, hiệu quả sẽ khó bền vững. Điều quan trọng là giúp học sinh hình thành “màng lọc” từ bên trong thông qua giáo dục kỹ năng sống, tư vấn tâm lý và các hoạt động trải nghiệm.
Ngay từ đầu năm học, các trường học trên cả nước đã quán triệt nội dung “trường học không thuốc lá, không chất gây nghiện” tới phụ huynh và học sinh. Nhà trường và Trung tâm y tế phối hợp tổ chức ngoại khóa, mời chuyên gia đến chia sẻ, nâng cao nhận thức cho học sinh.
Tại Trường THPT Cam Lộ (Quảng Trị), việc kết hợp giữa tuyên truyền, giáo dục và quản lý đã tạo nên “hàng rào nhiều lớp” ngăn chặn thuốc lá xâm nhập học đường. Nhà trường triển khai bài bản, từng bước kiểm soát hiệu quả nguy cơ, bảo vệ sức khỏe và tương lai học sinh. Thầy Hồ Sỹ Sơn, Bí thư Đoàn trường, nhấn mạnh: “Học sinh ở độ tuổi này thường tò mò, dễ bị tác động từ bạn bè. Nếu không phát hiện sớm và định hướng kịp thời, rất dễ hình thành thói quen xấu”.
Đoàn trường phối hợp với CDC tổ chức truyền thông trực quan, thiết kế pano, áp phích trong khuôn viên. Ngay tại cổng trường, phòng bảo vệ, phòng y tế đều gắn biển tuyên truyền phòng chống thuốc lá.
Nội dung gần gũi, dễ hiểu, phù hợp tâm lý lứa tuổi. Song song với đó, cơ chế giám sát chéo giữa học sinh cũng được kích hoạt: Mỗi lớp, mỗi chi đoàn trở thành “tấm khiên” bảo vệ, vừa nhắc nhở, vừa động viên bạn bè cùng nhau giữ môi trường học đường trong lành.
Nhờ đó, học sinh cũng dần thay đổi nhận thức. Em Lê Anh Kiệt (lớp 12A2) chia sẻ: “Em thấy người hút thuốc thường ho nhiều, dễ mắc bệnh phổi. Khói thuốc không chỉ hại người hút, mà còn ảnh hưởng đến người xung quanh. Vì vậy, em nghĩ học sinh không nên sử dụng thuốc lá”.
Ở Trường THPT Cửa Tùng (Quảng Trị), mỗi chi đoàn được xem như “tấm khiên” tại lớp học. Chia sẻ của Bí thư Chi đoàn 11A4 Nguyễn Thị Mỹ Uyên: “Chi đoàn không chỉ nhắc nhở, mà còn động viên, tạo điều kiện cho các bạn tham gia truyền thông, trải nghiệm thực tế để hiểu rõ tác hại. Chúng em thường xuyên trò chuyện, giúp các bạn thay đổi nhận thức và tránh xa thuốc lá”.
Nhờ sự vào cuộc đồng bộ, số học sinh của Trường THPT Cửa Tùng vi phạm đã giảm đáng kể. Dù vẫn còn một bộ phận nhỏ bị ảnh hưởng từ bên ngoài, nhưng với cách làm kiên trì, sự giám sát chéo giữa học sinh cùng với sự định hướng của thầy cô, nhà trường đã tạo dựng môi trường học đường lành mạnh.
Với thông điệp xuyên suốt: Không chỉ ngăn cấm, mà phải khơi dậy ý thức tự bảo vệ bản thân nơi mỗi học sinh. Khi hiểu rõ tác hại, biết nói “không” trước lời rủ rê, thì chính các em sẽ trở thành “lá chắn” vững chắc, góp phần xây dựng thế hệ trẻ khỏe mạnh, tự tin và trách nhiệm với cộng đồng.
