Đồng bộ quy định, nâng cao nhận thức
Một trong những giải pháp trọng tâm là thực hiện nghiêm quy định cấm hút thuốc hoàn toàn trong khuôn viên trường học, áp dụng đối với tất cả đối tượng. Các trường đều treo biển “Cấm hút thuốc” tại cổng, lớp học, hành lang, thư viện và các khu vực công cộng nhằm nâng cao ý thức chấp hành.
Cùng với đó, nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá được lồng ghép vào chương trình giảng dạy và các hoạt động ngoại khóa, giúp học sinh được trang bị kiến thức và hình thành thói quen nói không với thuốc lá.
Nhiều trường đưa tiêu chí “không hút thuốc” vào đánh giá thi đua, đồng thời có biện pháp nhắc nhở, xử lý vi phạm. Đối với học sinh, việc sử dụng thuốc lá trong trường bị nghiêm cấm và có thể bị xử lý kỷ luật tùy mức độ.
Chia sẻ từ thực tế, ông Đinh Quang Tùng, Hiệu trưởng Trường THCS Nam Phong (phường Vị Khê), cho biết: “Khi đưa tiêu chí “trường học không khói thuốc” vào đánh giá thi đua, ý thức của cán bộ, giáo viên và học sinh thay đổi rõ rệt. Quan trọng nhất là tạo được sự đồng thuận trong toàn trường”.
Ngoài ra, nhiều cơ sở giáo dục tổ chức ký cam kết không hút thuốc giữa nhà trường, giáo viên và học sinh; xây dựng các câu lạc bộ, đội tuyên truyền măng non nhằm lan tỏa thông điệp sống lành mạnh. Các hình thức truyền thông như sân khấu hóa, thi tìm hiểu cũng giúp nội dung trở nên sinh động, dễ tiếp cận hơn.
Đáng chú ý, một số trường phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên trong việc giám sát, nhắc nhở và tổ chức các chiến dịch truyền thông nội bộ, góp phần tạo sức lan tỏa trong toàn trường.
Chủ động ứng phó với thuốc lá thế hệ mới
Ngành Giáo dục chú trọng xây dựng mô hình “trường học không khói thuốc” gắn với phong trào “trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Công tác kiểm tra được tăng cường thông qua các đợt thanh tra định kỳ và đột xuất, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi.
Một số trường còn triển khai tư vấn tâm lý, hỗ trợ học sinh hiểu rõ tác hại và từ bỏ thuốc lá. Tuy nhiên, sự xuất hiện của thuốc lá điện tử đang đặt ra thách thức mới do khó phát hiện, trong khi nhận thức của học sinh còn hạn chế.
Cô Nguyễn Thị Thơ, giáo viên Trường THPT Lý Nhân Tông (xã Tân Minh), chia sẻ: “Việc phát hiện học sinh sử dụng thuốc lá điện tử không dễ, cần tăng cường phối hợp với gia đình và đẩy mạnh tuyên truyền”.
Trước thực tế này, ngành Giáo dục cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội; đồng thời tăng cường tập huấn cho giáo viên về kỹ năng nhận diện, xử lý tình huống. Ông Tùng cũng nhấn mạnh vai trò của giáo dục kỹ năng sống, giúp học sinh biết từ chối trước những tác động tiêu cực.
Bên cạnh đó, cập nhật kịp thời các quy định liên quan đến thuốc lá thế hệ mới và phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể trong trường học sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống.