Đào tạo nghề gắn với sản xuất thực tế
Thông qua việc đào tạo nghề gắn với sản xuất thực tế, nhiều lao động đã từng bước thay đổi tư duy canh tác, làm chủ kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm và từng bước tham gia vào chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại. Đây cũng là hướng đi đang được nhiều địa phương khuyến khích nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực nông thôn.
Tại xã La Bằng, tỉnh Thái Nguyên, HTX chè La Bằng là một trong những mô hình tiêu biểu khi kết hợp hiệu quả giữa sản xuất, chế biến chè với đào tạo nghề cho lao động địa phương.
Thành lập từ năm 2006, HTX hiện có 30 ha vùng nguyên liệu, trong đó 17 ha sản xuất theo hướng hữu cơ; đồng thời liên kết với gần 200 hộ dân phát triển vùng chè nguyên liệu. Không chỉ xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm chè đặc sản như chè Đinh, chè Móc câu, chè Tôm nõn, HTX còn chú trọng truyền nghề, hướng dẫn kỹ thuật chế biến chè cho người dân và lao động địa phương.
Những năm qua, HTX duy trì việc làm thường xuyên cho 7 lao động và từ 12 đến 15 lao động thời vụ. Phần lớn người lao động đều được hướng dẫn trực tiếp các kỹ năng từ hái chè đúng tiêu chuẩn, sao chè, vò chè, sấy, đóng gói đến bảo quản sản phẩm. Đây là hình thức đào tạo "cầm tay chỉ việc", giúp người lao động nhanh chóng tiếp cận nghề, đáp ứng yêu cầu sản xuất ngay sau khi tham gia.
Bà Nguyễn Thị Hải, Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX chè La Bằng cho biết, đào tạo nghề không chỉ dừng lại ở việc truyền dạy kỹ thuật truyền thống mà còn phải gắn với đổi mới công nghệ và chuyển đổi số.
"Chúng tôi ứng dụng công nghệ trong toàn bộ quy trình sản xuất, từ sổ ghi chép điện tử, hệ thống tưới nước tự động đến dây chuyền chế biến hiện đại. Khi người lao động được hướng dẫn sử dụng công nghệ mới, năng suất tăng lên, chất lượng sản phẩm đồng đều hơn, đồng thời giảm đáng kể sức lao động. Đây cũng là kỹ năng rất cần thiết đối với lao động nông thôn trong giai đoạn hiện nay", bà Hải chia sẻ.
Theo bà Hải, mỗi lao động khi vào làm việc đều được hướng dẫn bài bản về quy trình sản xuất an toàn, tiêu chuẩn vệ sinh thực phẩm và kỹ thuật chế biến để tạo ra sản phẩm đạt chất lượng cao. Nhờ đó, nhiều lao động sau thời gian làm việc tại HTX đã có thể tự phát triển sản xuất hoặc trở thành lực lượng nòng cốt hướng dẫn kỹ thuật cho các hộ liên kết.
Đem lại hiệu quả tích cực
Thực tế cho thấy, đào tạo nghề gắn với hoạt động của HTX đang mang lại hiệu quả rõ rệt. Người lao động không chỉ có việc làm ổn định mà còn thay đổi tư duy từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất theo quy trình, tuân thủ tiêu chuẩn chất lượng và yêu cầu của thị trường. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp các sản phẩm OCOP và nông sản địa phương nâng cao sức cạnh tranh.
Là một trong những lao động gắn bó với HTX, chị Lưu Thị Vân, sinh năm 1988, ở xóm Tân Sơn, cho biết trước đây chị chỉ biết làm chè theo kinh nghiệm gia đình. Sau khi tham gia làm việc tại HTX, chị được hướng dẫn đầy đủ quy trình sản xuất chè an toàn, từ khâu thu hái đến chế biến, đóng gói.
"Được hướng dẫn trực tiếp về kỹ thuật nên tôi làm việc tự tin hơn rất nhiều. Thu nhập cũng ổn định hơn trước, đồng thời học được nhiều kỹ năng mới để áp dụng cho diện tích chè của gia đình", chị Vân chia sẻ.
Còn chị Hứa Thị Mùi, sinh năm 1979, ở xóm Lau Sau, cho biết việc được tham gia làm việc tại HTX không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn mở ra cơ hội học nghề ngay tại địa phương.
"Trước đây chúng tôi chủ yếu làm theo kinh nghiệm, nhưng khi vào HTX được hướng dẫn từng công đoạn nên sản phẩm đẹp hơn, chất lượng tốt hơn. Điều quan trọng là có việc làm gần nhà, vừa chăm lo gia đình vừa có thêm nguồn thu nhập", chị Mùi nói.
Có thể thấy rằng, đào tạo nghề cho lao động nông thôn chỉ thực sự hiệu quả khi gắn với nhu cầu của doanh nghiệp, HTX và thị trường lao động. Thay vì đào tạo dàn trải, việc tổ chức các lớp học ngay tại cơ sở sản xuất giúp học viên được thực hành thường xuyên, rút ngắn khoảng cách giữa học và làm. Đây cũng là mô hình đang được nhiều địa phương nhân rộng nhằm nâng cao hiệu quả các chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn.
Hiện nay, cùng với việc duy trì các sản phẩm OCOP 5 sao, HTX chè La Bằng tiếp tục định hướng mở rộng vùng nguyên liệu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và phát triển kênh bán hàng trên các sàn thương mại điện tử. Để thực hiện mục tiêu này, HTX xác định nguồn nhân lực là yếu tố then chốt, vì vậy, công tác đào tạo, bồi dưỡng tay nghề cho thành viên và người lao động sẽ tiếp tục được quan tâm, góp phần xây dựng đội ngũ lao động có kỹ năng, đáp ứng yêu cầu sản xuất nông nghiệp hiện đại.
