Từ im lặng đến lên tiếng: Phòng, chống bạo lực gia đình ở Mường Toong

Khi bạo lực gia đình còn bị xem là “chuyện riêng”

Ở xã Mường Toong, bạo lực gia đình không phải lúc nào cũng hiện diện dưới những biểu hiện dễ nhận thấy. Trong nhiều năm, những mâu thuẫn, xung đột trong gia đình thường bị coi là “chuyện riêng”, không nên đưa ra ngoài. Phụ nữ và trẻ em, những người chịu tác động trực tiếp, vì tâm lý cam chịu, sợ điều tiếng, sợ ảnh hưởng đến gia đình nên chọn cách im lặng.

Sự im lặng ấy khiến nhiều vụ việc không được phát hiện kịp thời, kéo dài những tổn thương về thể chất và tinh thần. Đây cũng là một trong những rào cản lớn đối với nỗ lực thực hiện bình đẳng giới tại địa phương.

Những năm gần đây, cùng với việc đẩy mạnh truyền thông về bình đẳng giới, cách nhìn nhận về bạo lực gia đình ở Mường Toong đã dần thay đổi. Bạo lực không chỉ được hiểu là đánh đập, mà còn bao gồm bạo lực tinh thần, kiểm soát, ép buộc trong đời sống hôn nhân và gia đình.

Thông qua sinh hoạt chi hội, nhiều phụ nữ được trang bị kiến thức để nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường trong gia đình. Khi nhận thức được nâng lên, không ít người đã mạnh dạn chia sẻ, tìm đến cán bộ Hội Phụ nữ, trưởng bản hoặc người có uy tín để được tư vấn, hỗ trợ.

Can thiệp từ cơ sở, cách làm phù hợp với vùng cao

Theo ghi nhận của Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Mường Toong, trong nhiệm kỳ qua đã xuất hiện một số vụ việc liên quan đến bạo lực gia đình và xâm hại phụ nữ, trẻ em. Nhiều trường hợp được phát hiện, can thiệp và hỗ trợ kịp thời ngay từ cơ sở, thông qua sự phối hợp giữa Hội Phụ nữ, gia đình, trưởng bản và các tổ hòa giải.

Việc xử lý các vụ việc không đặt nặng yếu tố đối đầu, mà ưu tiên hòa giải, tư vấn, giúp các bên nhận thức rõ hậu quả của bạo lực, từ đó điều chỉnh hành vi. Cách tiếp cận mềm dẻo này phù hợp với điều kiện vùng cao, nơi mối quan hệ cộng đồng và dòng họ có vai trò rất lớn trong đời sống xã hội.

Một điểm chuyển biến quan trọng ở Mường Toong là phụ nữ đã dần thoát khỏi tâm lý cam chịu. Thông qua các buổi truyền thông, sinh hoạt chuyên đề, nhiều chị em hiểu rằng bạo lực gia đình không phải là điều “phải chịu”, mà là hành vi cần được ngăn chặn.

Không ít phụ nữ đã chủ động tìm đến cán bộ Hội để chia sẻ, xin tư vấn khi gia đình phát sinh mâu thuẫn. Sự lên tiếng ấy không chỉ giúp bảo vệ bản thân, mà còn góp phần ngăn chặn bạo lực tái diễn, tạo môi trường an toàn hơn cho trẻ em.

Theo đánh giá của Hội Phụ nữ xã, chính sự thay đổi trong nhận thức của phụ nữ là yếu tố then chốt giúp công tác phòng, chống bạo lực gia đình từng bước đạt hiệu quả.

Từ thay đổi nhận thức đến xây dựng môi trường an toàn

Ở Mường Toong, phòng, chống bạo lực gia đình không phải là việc riêng của một tổ chức hay cá nhân. Khi cộng đồng cùng vào cuộc, các vụ việc có nguy cơ bạo lực dễ được phát hiện sớm hơn.

Trưởng bản, người có uy tín trong dòng họ, tổ hòa giải cơ sở đóng vai trò quan trọng trong việc nắm bắt tình hình, nhắc nhở, hòa giải kịp thời những mâu thuẫn mới phát sinh. Khi tiếng nói của cộng đồng được phát huy, bạo lực gia đình không còn là “chuyện đóng cửa bảo nhau”, mà trở thành vấn đề cần được giải quyết vì sự an toàn chung.

Thực tiễn cho thấy, xử lý khi bạo lực đã xảy ra chỉ là giải pháp tình thế. Về lâu dài, phòng ngừa mới là hướng đi bền vững. Tại Mường Toong, nội dung phòng, chống bạo lực gia đình được lồng ghép thường xuyên vào sinh hoạt chi hội, tuyên truyền tại bản, tập trung vào kỹ năng giao tiếp trong gia đình, chia sẻ trách nhiệm giữa vợ và chồng, nuôi dạy con không bạo lực.

Khi mâu thuẫn được giải quyết từ sớm, nguy cơ bạo lực giảm đi đáng kể, góp phần xây dựng gia đình an toàn, hạnh phúc.

Phòng, chống bạo lực gia đình ở Mường Toong là hành trình dài, đòi hỏi sự kiên trì và phối hợp đồng bộ. Dù vẫn còn những nguy cơ tiềm ẩn, nhưng việc phụ nữ dám lên tiếng, cộng đồng chủ động vào cuộc cho thấy nhận thức đang dần dịch chuyển theo hướng tích cực.

Trong tổng thể chiến dịch truyền thông xóa bỏ định kiến giới, việc tháo gỡ “vòng im lặng” quanh bạo lực gia đình chính là bước đi quan trọng, tạo nền tảng để phụ nữ và trẻ em được sống trong môi trường an toàn, tôn trọng và bình đẳng hơn.