Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Ai Cập hôm 1/9 trong chuyến thăm kéo dài 3 ngày. Ông được Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah al-Sisi trực tiếp đón tại sân bay. 2 nhà lãnh đạo dự kiến tiến hành các cuộc hội đàm song phương.
Theo ABC News, chuyến thăm cho thấy Trung Quốc, đối thủ cạnh tranh lớn của Mỹ trên phạm vi toàn cầu, đang thúc đẩy quan hệ với một trong những đồng minh quan trọng của Mỹ tại Trung Đông, qua đó mở rộng ảnh hưởng tại khu vực đang có nhiều biến động.
Trung Quốc muốn xây dựng hình ảnh một lực lượng góp phần ổn định Trung Đông, qua đó tạo sự tương phản với Mỹ, quốc gia đã can dự vào nhiều cuộc xung đột quân sự tại khu vực trong nhiều thập kỷ.
Theo chuyên gia Trung Đông Muhammad Zulfikar Rahmat, Trung Quốc cũng muốn duy trì quan hệ tốt với Ai Cập trong bối cảnh căng thẳng xung quanh eo biển Hormuz. Khi tuyến đường qua Hormuz gặp trở ngại, kênh đào Suez của Ai Cập trở thành tuyến thay thế quan trọng cho hoạt động vận chuyển dầu.
Thông qua Ai Cập, ông Tập Cận Bình muốn mở rộng khả năng tiếp cận thế giới Arab và châu Phi vào thời điểm Mỹ đang dành ít sự chú ý hơn cho các khu vực này, chuyên gia Rahmat nhận định.
Chuyến thăm cũng diễn ra không lâu sau khi Trung Quốc và Ai Cập tổ chức cuộc tập trận quân sự chung vào tháng 8.
Trong những năm gần đây, Trung Quốc ngày càng tìm cách đóng vai trò nổi bật hơn trong các vấn đề Trung Đông.
Năm 2023, Trung Quốc đã làm trung gian giúp Iran và Saudi Arabia khôi phục quan hệ ngoại giao. Saudi Arabia là một trong những đồng minh quan trọng của Mỹ tại khu vực.
Trung Quốc cũng tìm cách tham gia vào các nỗ lực giải quyết vấn đề Israel - Palestine, qua đó thúc đẩy vai trò ngoại giao của mình tại Trung Đông.
Chuyến thăm Ai Cập diễn ra trong lúc Mỹ đang gia tăng sức ép kinh tế đối với Iran.
Ngày 1/9, tờ The Washington Post cho rằng kế hoạch của Mỹ nhằm làm suy yếu nền kinh tế Iran và buộc nước này nhượng bộ có thể thất bại nếu Trung Quốc không tham gia các biện pháp mà Mỹ đề xuất.
Lập trường của Trung Quốc đặc biệt quan trọng đối với hiệu quả của chiến lược này, bởi nước này hiện là khách hàng lớn mua dầu Iran.
Nếu Trung Quốc tiếp tục duy trì hoạt động thương mại với Iran, khả năng các biện pháp gây sức ép kinh tế của Mỹ đạt mục tiêu sẽ bị hạn chế.
Trong bối cảnh đó, quan hệ Trung Quốc - Ai Cập không chỉ mang ý nghĩa kinh tế và ngoại giao song phương mà còn phản ánh nỗ lực của Trung Quốc nhằm mở rộng ảnh hưởng tại Trung Đông, trong khi Mỹ đang tập trung nhiều nguồn lực cho các cuộc khủng hoảng và cạnh tranh chiến lược khác.