Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ đang "tiếp quản" eo biển Hormuz từ Iran và sẽ trở thành "thiên thần bảo hộ" của tuyến hàng hải chiến lược này, đồng thời "được trả tiền" cho vai trò đó.
Trước đó, Iran đã tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz, cho rằng nguyên nhân xuất phát từ "các hành động thù địch" của lực lượng Mỹ.
Phát biểu trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với chương trình Fox & Friends ngày 13/7, ông Trump cho rằng Iran đang "bị đánh bại hoàn toàn" trong cuộc xung đột với Mỹ.
Ông khẳng định lực lượng hải quân, không quân và năng lực tên lửa của Iran đã bị "gần như xóa sổ", đồng thời liệt kê một số lãnh đạo cấp cao của Iran mà ông nói đã thiệt mạng.
Ông Trump cũng cho biết quân đội Mỹ vẫn tiếp tục tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu của Iran sau khi ông tuyên bố lệnh ngừng bắn với Iran đã "không còn hiệu lực" cuối tuần qua.
"Chúng tôi đang tiếp quản eo biển. Họ chẳng còn gì cả", ông Trump nói, đồng thời cho rằng Mỹ lẽ ra phải giải quyết điều mà ông gọi là "mối đe dọa từ Iran" từ 47 năm trước.
Ông cũng chỉ trích các đời Tổng thống Mỹ trước đây vì đã để Iran gây sức ép mà không có biện pháp xử lý quyết liệt.
Việc kiểm soát eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược đối với dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới, đã trở thành một trong những điểm nóng lớn nhất của xung đột tại Trung Đông.
Cuộc xung đột bùng phát sau cuộc tấn công bất ngờ do Mỹ và Israel phối hợp tiến hành nhằm vào Iran ngày 28/2, khiến Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei cùng một số thành viên thân cận trong gia đình thiệt mạng.
Ngày 13/7, Cơ quan Quản lý eo biển Vịnh Ba Tư của Iran đăng trên mạng xã hội X tuyên bố chính thức đóng cửa eo biển Hormuz, cho rằng quyết định này xuất phát từ "các hành động thù địch" của lực lượng Mỹ.
Theo cơ quan này, hoạt động lưu thông qua eo biển chỉ được khôi phục khi "sự ổn định và bình yên" được lập lại.
Sau lệnh ngừng bắn hồi tháng 4, 2 bên đã ký một biên bản ghi nhớ (MoU) ngày 17/6. Tuy nhiên, các hành động quân sự sau đó bùng phát trở lại do bất đồng về cách diễn giải MoU cũng như quy chế quản lý eo biển Hormuz.
Bài viết cho biết Mỹ tiếp tục không kích các mục tiêu tại Iran vào rạng sáng 13/7, đánh dấu đêm thứ 4 liên tiếp tiến hành các cuộc tấn công.
Đáp trả, Iran đã phóng tên lửa và UAV nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Jordan, Kuwait, Qatar, Bahrain và Oman.
"Chúng tôi đã có mười thỏa thuận với những người này và giờ chúng tôi sẽ giáng cho họ những đòn rất mạnh", ông Trump nói, đồng thời khẳng định Mỹ sẽ "bảo vệ" eo biển Hormuz và sẽ nhận được "rất nhiều tiền" cho việc đó.
Theo MoU, Iran cam kết sẽ "nỗ lực tối đa để bảo đảm các tàu thương mại đi lại an toàn và không thu phí" trong thời hạn 60 ngày, đồng thời đàm phán với Oman về "cơ chế quản lý và các dịch vụ hàng hải trong tương lai" tại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, Iran vẫn khẳng định nước này có quyền quản lý hoạt động lưu thông, thu phí và yêu cầu các tàu phải đi theo tuyến hàng hải do Iran chỉ định.
Trong khi đó, Mỹ yêu cầu Iran tuyên bố mở hoàn toàn eo biển Hormuz và đang hướng dẫn các tàu di chuyển theo tuyến gần bờ biển Oman hơn. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã lên án tuyến hàng hải này là "bất hợp pháp".
