Giải thưởng Tinh Hoa Việt đang thu hút sự quan tâm lớn của công chúng và giới chuyên môn nhờ hướng đi khác biệt: Tôn vinh những giá trị văn hóa cốt lõi và sự sáng tạo dựa trên bản sắc dân tộc. Phóng viên Báo Giáo dục và Thời đại đã có buổi trao đổi với Nhà sản xuất Nguyễn Phan Giang – Nhà sáng lập Giải thưởng để hiểu rõ hơn về thông điệp và sứ mệnh mà Tinh Hoa Việt đang theo đuổi.
- Giải thưởng Tinh Hoa Việt ra đời vào thời điểm này, giữa lúc thị trường đã có rất nhiều giải thưởng văn hóa - nghệ thuật khác?
- Ngay từ tên gọi “Tinh Hoa Việt” đang mang đủ đầy thông điệp, để chỉ những giá trị cốt lõi, ưu tú và đặc sắc nhất của Việt Nam, được kết tinh từ lịch sử - văn hóa - con người - trí tuệ - sáng tạo, đại diện cho bản sắc và khát vọng vươn tầm của dân tộc Việt Nam. Sau nhiều năm làm nghề và quan sát, tôi nhận thấy đây là lúc cần có một giải thưởng ghi nhận những cống hiến “lặng lẽ mà rực rỡ đam mê”.
Tôi muốn tạo ra một sự ghi nhận khác biệt, tập trung vào chất liệu và bản sắc. Để Tinh Hoa Việt không chỉ là trao giải, mà còn là hành trình tìm kiếm và tôn vinh những người làm nghề nghiêm túc, những người đã và đang ngày đêm chắt chiu các giá trị văn hóa - nghệ thuật Việt Nam để tạo nên những tác phẩm đạt chuẩn mực cao.
- Ông vừa nhắc đến sự khác biệt. Vậy cụ thể Giải thưởng Tinh Hoa Việt định vị mình như thế nào so với các giải thưởng hiện hành?
- Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở đối tượng tôn vinh. Nếu các giải thưởng khác thường tập trung vào con người hoặc câu chuyện truyền cảm hứng, thì Tinh Hoa Việt tôn vinh sản phẩm và thành quả lao động miệt mài. Chúng tôi nhìn vào tác phẩm, vào mồ hôi công sức của người nghệ sĩ để tạo ra sản phẩm đó. Ví dụ, chúng tôi không chỉ nhìn vào một bài hát hit, mà nhìn vào cách họ khai thác chất liệu dân gian, cách họ đầu tư chất xám để nâng tầm văn hóa. Đó là tiêu chuẩn về nghề nghiệp và sự cống hiến chuyên môn.
- “Tinh hoa” là một khái niệm rất rộng và trừu tượng. Vậy đâu là thước đo để định lượng và đánh giá được điều này?
- Đúng là “tinh hoa” rất khó định lượng, nhưng nó có thể cảm nhận được qua chiều sâu của tác phẩm. “Tinh hoa” với chúng tôi là sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa kỹ thuật và cảm xúc. Đó có thể là một nghệ nhân rối nước 90 tuổi vẫn miệt mài truyền nghề, hay một MV ca nhạc sử dụng kỹ xảo hiện đại để kể chuyện lịch sử - văn hóa độc đáo. Tiêu chí quan trọng nhất là sự lao động sáng tạo nghiêm túc và khả năng lan tỏa giá trị văn hóa Việt, biến những cái cũ kỹ thành những điều mới mẻ, hấp dẫn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ.
- Việc đề cao tính chuyên môn như vậy, vai trò của Hội đồng thẩm định và khán giả sẽ được cân đối ra sao trong kết quả cuối cùng?
- Chúng tôi xây dựng một cơ cấu chấm giải đa chiều, khách quan để đảm bảo công tâm và chất lượng. Không chỉ dựa vào lượt bình chọn của khán giả, Tinh Hoa Việt có Hội đồng chuyên môn gồm những “cây đa, cây đề” trong các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, và cả Hội đồng báo chí. Khán giả đại diện cho sự lan tỏa, nhưng Hội đồng chuyên môn sẽ là người thẩm định giá trị sáng tạo nghệ thuật và hàm lượng văn hóa. Sự kết hợp này giúp giải thưởng vừa có tính đại chúng, vừa giữ được sự sang trọng và uy tín về mặt học thuật.
- Thông qua mùa giải đầu tiên này, Giải thưởng Tinh Hoa Việt mong đợi sẽ đạt được điều gì?
- Khát vọng lớn nhất không chỉ dừng lại ở việc trao cúp, Giải thưởng Tinh Hoa Việt mong muốn trở thành một bệ phóng, một nguồn cảm hứng để các nhà sáng tạo nội dung, các nghệ sĩ trẻ tự tin mang bản sắc Việt ra thế giới. Tôi muốn thấy văn hóa Việt Nam được “xuất khẩu” qua các sản phẩm số, qua điện ảnh, âm nhạc… một cách bài bản và đẳng cấp. Khi thế giới nhìn vào, họ thấy một Việt Nam hiện đại, sáng tạo nhưng vẫn đậm đà bản sắc. Đó chính là cách chúng ta định vị lại giá trị quốc gia trên bản đồ văn hóa toàn cầu.
- Trân trọng cảm ơn ông!
