Kết nối tri thức, khơi thông nguồn lực phát triển
Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo tỉnh Lào Cai, Đại học Thái Nguyên (ĐHTN), đại diện các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp cùng đông đảo nhà khoa học, chuyên gia trong nước và quốc tế.
Phát biểu tại Hội thảo, bà Vũ Thị Hiền Hạnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai nhấn mạnh vị trí chiến lược của địa phương trên hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, đồng thời là cửa ngõ kết nối Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam Trung Quốc.
Với diện tích trên 13.000 km², dân số trên 1,7 triệu người và hơn 30 dân tộc cùng sinh sống, Lào Cai có nhiều tiềm năng phát triển công nghiệp, nông lâm nghiệp, du lịch và dịch vụ. Tỉnh đặt mục tiêu trở thành cực tăng trưởng, trung tâm kết nối giao thương kinh tế quốc tế, phát triển xanh, hài hòa, bản sắc và hạnh phúc.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Lào Cai xác định giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng.
Theo bà Vũ Thị Hiền Hạnh, Hội thảo là cơ hội để địa phương tiếp cận tri thức mới, kinh nghiệm quốc tế; tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, trường đại học, nhà khoa học và doanh nghiệp. Tỉnh đặc biệt quan tâm đến các giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn; phát triển năng lực số, ngoại ngữ, kỹ năng nghề nghiệp cho người lao động; mở rộng cơ hội học tập và giao lưu quốc tế cho thanh niên, nhất là thanh niên vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Bên cạnh đó, địa phương mong muốn thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ trong cảnh báo thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu, bảo vệ rừng, phát triển nông nghiệp bền vững và bảo tồn các giá trị văn hóa gắn với du lịch.
Phát biểu đề dẫn tại Hội thảo, PGS.TS. Hoàng Văn Hùng, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học Thái Nguyên khẳng định, với hơn ba thập kỷ xây dựng và phát triển, là đại học vùng có mạng lưới phân hiệu trải dài tại khu vực miền núi phía Bắc, ĐHTN xác định sứ mệnh là “cầu nối tri thức”: đưa tri thức toàn cầu đến với miền núi và đưa tiếng nói, giá trị của miền núi ra thế giới.
Từ chủ đề Hội thảo, PGS.TS. Hoàng Văn Hùng gợi mở bốn vấn đề trọng tâm cần tập trung trao đổi: vai trò của đại học trong thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế số tại các vùng biên giới; đào tạo nguồn nhân lực có năng lực hội nhập nhưng vẫn mang bản sắc địa phương; ứng dụng khoa học, công nghệ trong bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai; và phát huy vai trò lãnh đạo, kiến tạo của thế hệ trẻ trong tương lai.
Giám đốc Đại học Thái Nguyên kỳ vọng Hội thảo sẽ tạo dựng mạng lưới hợp tác học thuật khu vực bền chặt, hình thành những ý tưởng có khả năng chuyển hóa thành chương trình hành động và đưa các thỏa thuận hợp tác đi vào thực chất, với những sản phẩm và kết quả có thể đo lường.
Chia sẻ tại Hội thảo, TS. Iván González de Alba, Chuyên gia kinh tế cao cấp, Văn phòng Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam cho rằng, bên cạnh duy trì tăng trưởng kinh tế, Việt Nam cần chú trọng nâng cao chất lượng tăng trưởng thông qua phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy bình đẳng giới, tạo việc làm bền vững và thu hẹp khoảng cách phát triển.
Đối với Lào Cai, việc tăng cường đào tạo kỹ năng gắn với nhu cầu việc làm, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Liên Hợp Quốc khẳng định tiếp tục đồng hành cùng địa phương thông qua chia sẻ chuyên môn và kết nối các đối tác.
Mở rộng hợp tác giáo dục trong cộng đồng ASEAN
Tại Hội thảo, Đại sứ Indonesia tại Việt Nam Adam Mulawarman Tugio nhấn mạnh vai trò của giáo dục, khoa học - công nghệ và hợp tác quốc tế đối với mục tiêu phát triển bền vững. Đại sứ đề xuất tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp; chú trọng đào tạo nhân lực có năng lực số, tư duy sáng tạo và trách nhiệm xã hội; mở rộng hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ giữa Việt Nam, Indonesia và các quốc gia ASEAN.
Đại diện Đại sứ quán Philippines tại Việt Nam, bà Danica Denise Manicad khẳng định giáo dục và giao lưu nhân dân là nền tảng quan trọng thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa các quốc gia. Bà đồng thời nhấn mạnh định hướng xây dựng cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường, đổi mới, năng động và lấy người dân làm trung tâm trong năm Philippines đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN 2026.
Ở góc độ hợp tác giáo dục, ông Luyện Hữu Chung, Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Lào Cai đã chia sẻ những kết quả nổi bật trong hợp tác quốc tế, đặc biệt là hỗ trợ học sinh vùng khó khăn, bồi dưỡng giáo viên, thúc đẩy giáo dục STEM, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và liên kết đào tạo nghề.
Đến năm 2030, tỉnh định hướng mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế trong các cơ sở giáo dục, tăng cường trao đổi giáo viên, học sinh và nâng cao năng lực đội ngũ theo chuẩn quốc tế. Năm hướng hợp tác ưu tiên được xác định gồm: kết nối trường học quốc tế; bồi dưỡng năng lực công nghệ và quản trị giáo dục; liên kết đào tạo nghề gắn với thị trường lao động; nghiên cứu ứng dụng phục vụ phát triển bền vững; mở rộng học bổng và giao lưu thanh niên.
Ông Felix Wagenfeld, Giám đốc Văn phòng Khu vực Hà Nội, Cơ quan Trao đổi Hàn lâm Đức (DAAD) cũng khẳng định sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam và các đối tác ASEAN thông qua tư vấn, kết nối mạng lưới, học bổng và các chương trình hợp tác đào tạo, nghiên cứu.
Đặc biệt, câu chuyện về hành trình học tập và cơ hội nhận học bổng của bà Yllana Marie Aduana, Hoa hậu Trái Đất Philippines năm 2023, đại diện phụ nữ Liên Hợp Quốc, đã mang đến góc nhìn nhân văn về vai trò của giáo dục trong tạo dựng cơ hội bình đẳng, giảm nghèo và thu hẹp bất bình đẳng. Bà kêu gọi tăng cường đầu tư cho giáo dục chất lượng, nâng cao năng lực giáo viên, cải thiện cơ sở vật chất và hạ tầng số, đồng thời phát huy vai trò tiên phong của thế hệ trẻ trong thực hiện Mục tiêu phát triển bền vững số 4.
Với những nội dung trao đổi đa chiều và sự tham gia của các đối tác quốc tế, ISDAE 2026 không chỉ là diễn đàn học thuật mà còn mở ra cơ hội hình thành những chương trình hợp tác thiết thực giữa địa phương, đại học, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế. Qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò của giáo dục đại học trong kết nối tri thức, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực, góp phần đưa Lào Cai nói riêng và khu vực miền núi phía Bắc nói chung hội nhập sâu rộng, phát triển nhanh và bền vững.
