Đổi mới sáng tạo – động lực kết nối giáo dục đại học
Sáng 31/10, tại Học viện Phổ Nhĩ, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), Đoàn công tác Đại học Thái Nguyên (ĐHTN) do PGS.TS. Nguyễn Thanh Hà, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc ĐHTN làm Trưởng đoàn đã tham dự Diễn đàn Hợp tác Giáo dục Lan Thương - Mekong lần thứ 6.
Diễn đàn do Học viện Phổ Nhĩ tổ chức, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý giáo dục, lãnh đạo các trường đại học, chuyên gia và nhà khoa học trong khu vực Lan Thương – Mekong. Đây là không gian giao lưu, trao đổi học thuật và thúc đẩy kết nối giữa các cơ sở giáo dục đại học, hướng tới hợp tác sâu rộng trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.
Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi mạnh mẽ đối với giáo dục đại học, đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng. Các trường đại học không chỉ thực hiện sứ mệnh đào tạo mà còn cần phát huy vai trò là trung tâm sáng tạo tri thức, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, góp phần giải quyết những vấn đề thực tiễn của xã hội.
Tại diễn đàn, PGS.TS. Nguyễn Thanh Hà đã có bài phát biểu với thông điệp “Hội tụ tri thức và văn hóa, cùng mở rộng không gian phát triển Lan Thương - Mekong”. Bài phát biểu nhấn mạnh vai trò của giáo dục trong kết nối con người, xây dựng lòng tin và thúc đẩy phát triển bền vững giữa các quốc gia.
Theo PGS.TS. Nguyễn Thanh Hà, dòng Lan Thương – Mekong không chỉ kết nối các quốc gia về địa lý mà còn tạo nên không gian chung để các cơ sở giáo dục chia sẻ tri thức, nguồn lực và cơ hội phát triển. Trong không gian đó, hợp tác giáo dục cần vượt ra khỏi khuôn khổ trao đổi truyền thống, hướng tới kết nối các nguồn lực nghiên cứu, phát triển công nghệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Giới thiệu về ĐHTN, PGS.TS. Nguyễn Thanh Hà khẳng định vai trò của đại học vùng trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt tại khu vực Trung du và miền núi phía Bắc Việt Nam.
Với thế mạnh đa ngành, đa lĩnh vực, ĐHTN có nhiều tiềm năng tham gia giải quyết các vấn đề phát triển chung của khu vực thông qua hợp tác đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ. Nhà trường mong muốn tăng cường kết nối với các đối tác trong khu vực ở những lĩnh vực có tính liên ngành và khả năng ứng dụng cao như nông nghiệp, môi trường, chuyển đổi số, y tế, giáo dục và phát triển cộng đồng.
Đáng chú ý, ĐHTN đề xuất ba định hướng hợp tác trọng tâm, trong đó đổi mới sáng tạo được đặt trong mối liên kết chặt chẽ với phát triển khoa học công nghệ và hệ sinh thái giáo dục.
Thứ nhất, tăng cường trao đổi giảng viên, sinh viên và giao lưu văn hóa, xây dựng cộng đồng học thuật dựa trên sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau. Thông qua các chương trình trao đổi, hợp tác đào tạo và giao lưu quốc tế, giảng viên, sinh viên có cơ hội tiếp cận những phương pháp giáo dục mới, chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu, hình thành tư duy sáng tạo và năng lực làm việc trong môi trường đa văn hóa.
Thứ hai, phát huy thế mạnh khoa học và công nghệ, thúc đẩy nghiên cứu chung và chuyển giao các giải pháp phục vụ phát triển xanh, nông nghiệp thông minh, y tế cộng đồng và chuyển đổi số. Đây là hướng hợp tác có ý nghĩa thiết thực, tạo điều kiện để các trường đại học kết hợp thế mạnh chuyên môn, khai thác nguồn lực nghiên cứu và đưa các kết quả khoa học vào thực tiễn. Đổi mới sáng tạo cần được thúc đẩy từ chính hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ đến khả năng ứng dụng, thương mại hóa và tạo ra những giá trị mới cho xã hội.
Thứ ba, kết nối hệ sinh thái giáo dục, chia sẻ nguồn lực đào tạo, phát triển nhân lực số, hỗ trợ đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Theo đó, các cơ sở giáo dục đại học cần tăng cường liên kết, tạo môi trường thuận lợi để giảng viên, nhà khoa học và sinh viên phát triển ý tưởng, hình thành các dự án nghiên cứu, khởi nghiệp sáng tạo và ứng dụng công nghệ vào giải quyết những bài toán thực tiễn.
Định hướng này cũng mở ra cơ hội hình thành mạng lưới kết nối giữa các trường đại học, tổ chức nghiên cứu và các đối tác trong khu vực, từng bước phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có sự tham gia của nhiều chủ thể. Qua đó, phát huy vai trò của giáo dục đại học không chỉ trong cung cấp nguồn nhân lực mà còn trong kiến tạo tri thức, công nghệ và các mô hình phát triển mới.
Hướng tới hợp tác thực chất, tạo giá trị cho cộng đồng
Để các định hướng hợp tác sớm được hiện thực hóa, PGS.TS. Nguyễn Thanh Hà đề xuất các cơ sở giáo dục cần thiết lập đầu mối phối hợp, lựa chọn những chương trình trao đổi giảng viên, sinh viên có thể triển khai trong thời gian tới và hình thành các nhóm nghiên cứu liên trường trong những lĩnh vực cùng quan tâm.
Đặc biệt, việc thúc đẩy hợp tác cần gắn với những chương trình, dự án cụ thể, có khả năng tạo ra sản phẩm nghiên cứu, giải pháp công nghệ và giá trị ứng dụng. Đây cũng là cách để đổi mới sáng tạo thực sự trở thành cầu nối giữa tri thức trong trường đại học với nhu cầu phát triển của doanh nghiệp, địa phương và cộng đồng.
PGS.TS. Nguyễn Thanh Hà nhấn mạnh, giá trị của hợp tác không chỉ được đo bằng số lượng thỏa thuận ký kết mà quan trọng hơn là những vấn đề thực tiễn được giải quyết và lợi ích mang lại cho cộng đồng.
Việc tham dự và đóng góp tham luận tại Diễn đàn Hợp tác Giáo dục Lan Thương - Mekong lần thứ 6 tiếp tục khẳng định định hướng chủ động hội nhập quốc tế của ĐHTN. Đồng thời, mở rộng cơ hội để Nhà trường kết nối với các cơ sở giáo dục đại học, tổ chức nghiên cứu trong khu vực, thúc đẩy hợp tác đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.
Thông qua các hoạt động kết nối quốc tế, ĐHTN hướng tới phát huy vai trò của một đại học vùng trong hệ sinh thái tri thức và đổi mới sáng tạo; tăng cường năng lực nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
