Thí sinh không nên chỉ dựa vào phổ điểm để đăng ký nguyện vọng

Đó là khuyến nghị của TS Trần Bá Trình – Trưởng phòng Đào tạo, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội khi trao đổi với phóng viên Báo Giáo dục và Thời đại về kết quả kỳ thi đánh giá năng lực SPT và Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Tạo nguồn tuyển cho các ngành có tính cạnh tranh cao

* Theo ông, kết quả thi đánh giá năng lực năm nay phản ánh điều gì về chất lượng học sinh học?

- Những thí sinh tham dự Kỳ thi đánh giá năng lực của Trường ĐH Sư phạm Hà Nội (SPT) không đại diện cho học sinh học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Đây là nhóm học sinh có định hướng nghề nghiệp rõ ràng, có tinh thần vượt khó và tự tin tham gia kỳ thi có yêu cầu cao để đánh giá năng lực của bản thân. Thí sinh đạt từ 24 điểm ba môn thi SPT trở lên có năng lực vượt trội.

* Qua dữ liệu kỳ thi năm nay, những tín hiệu nào đáng chú ý đối với nhóm ngành sư phạm cũng như các ngành ngoài sư phạm?

- Tỷ lệ thí sinh đạt từ 24 điểm ba môn thi SPT trở lên chiếm khoảng 10%, đảm bảo nguồn tuyển chất lượng cho các chương trình đào tạo có tính cạnh tranh cao trong tuyển sinh.

SPT là kỳ thi độc lập, cung cấp dữ liệu điểm thi đánh giá năng lực để các cơ sở đào tạo xét tuyển. Với điểm thi SPT, thí sinh có thể đăng ký nguyện vọng xét tuyển (NVXT) trên Hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung của Bộ GD&ĐT vào các chương trình đào tạo, bao gồm ngành sư phạm và ngành ngoài sư phạm.

* Từ thực tiễn tổ chức và kết quả thu được, theo ông, kỳ thi đã khẳng định được vai trò như thế nào trong hệ thống tuyển sinh đại học?

- Qua nhiều năm tổ chức, SPT đã từng bước khẳng định là một kỳ thi có độ tin cậy, khách quan và khả năng phân loại tốt. Kỳ thi tạo thêm cơ hội để thí sinh thể hiện năng lực, đồng thời cung cấp cho các cơ sở đào tạo một kênh đánh giá bổ sung nhằm lựa chọn những thí sinh phù hợp với yêu cầu của từng ngành học.

Việc ngày càng có nhiều cơ sở giáo dục đại học sử dụng kết quả SPT trong tuyển sinh cho thấy sự ghi nhận đối với chất lượng của kỳ thi. SPT cũng góp phần hiện thực hóa chủ trương đổi mới tuyển sinh đại học theo hướng đánh giá đúng năng lực người học, bảo đảm kiểm soát chuẩn đầu vào của các ngành đào tạo, qua đó tạo nền tảng để các cơ sở đào tạo nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng chuẩn đầu ra.

* Trong bối cảnh nhiều trường sử dụng đồng thời nhiều phương thức tuyển sinh, phổ điểm thi tốt nghiệp THPT năm nay sẽ ảnh hưởng ra sao đến vai trò của phương thức xét điểm thi tốt nghiệp trong tổng thể công tác tuyển sinh?

- Theo tôi, phổ điểm năm nay không làm thay đổi vai trò của phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT. Đây vẫn là phương thức có quy mô lớn, độ bao phủ cao và là căn cứ tuyển sinh quan trọng của các cơ sở giáo dục đại học.

Trong tuyển sinh đa phương thức, mỗi phương thức có mục tiêu và thế mạnh riêng. Điều quan trọng không phải là phương thức nào thay thế phương thức nào, mà là các phương thức bổ trợ cho nhau, giúp các trường lựa chọn được những thí sinh phù hợp với yêu cầu của từng ngành đào tạo.

Vì vậy, kết quả thi tốt nghiệp THPT vẫn sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong tổng thể công tác tuyển sinh năm 2026.

Hãy lựa chọn ngành học phù hợp

* Từ thực tế phổ điểm và dự báo điểm chuẩn, nhà trường có khuyến nghị gì để thí sinh xây dựng chiến lược đăng ký nguyện vọng hợp lý, vừa bảo đảm cơ hội trúng tuyển, vừa phù hợp với năng lực và định hướng nghề nghiệp của bản thân?

- Thí sinh không nên chỉ dựa vào phổ điểm hay những dự báo ban đầu về điểm chuẩn để đăng ký nguyện vọng. Điều quan trọng là đối chiếu kết quả của mình với phổ điểm, tìm hiểu kỹ đề án tuyển sinh của các trường và tham khảo điểm chuẩn những năm gần đây.

Quan trọng hơn, hãy lựa chọn ngành học phù hợp với năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp, đồng thời sắp xếp nguyện vọng theo đúng thứ tự ưu tiên mong muốn. Đây là cách giúp các em vừa nâng cao cơ hội trúng tuyển, vừa tăng khả năng theo học đúng ngành mình yêu thích.

* Ông có lời khuyên gì dành cho thí sinh đang chuẩn bị đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học?

Thứ nhất, hãy chọn ngành phù hợp với năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp của mình. Thứ hai, nếu có điểm thi SPT, hãy tìm hiểu kỹ phương thức, tổ hợp xét tuyển của từng trường để sử dụng kết quả một cách hiệu quả nhất. Thứ ba, khi đăng ký nguyện vọng, hãy sắp xếp theo đúng thứ tự mong muốn và đừng quên theo dõi các mốc thời gian quan trọng để hoàn tất việc đăng ký.

* Định hướng tổ chức kỳ thi trong năm 2027 của Trường ĐH Sư phạm Hà Nội?

Định hướng của Trường ĐHSP Hà Nội là chủ động nghiên cứu, đổi mới Kỳ thi SPT phù hợp với xu thế chuyển đổi số trong khảo thí và lộ trình tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Tuy nhiên, mọi đổi mới sẽ được thực hiện theo nguyên tắc thận trọng, có lộ trình, trên cơ sở thử nghiệm, lấy ý kiến chuyên gia và đánh giá kỹ lưỡng về hạ tầng, công nghệ cũng như chất lượng đánh giá.

Mục tiêu cao nhất không phải là thay đổi hình thức thi, mà là nâng cao chất lượng đánh giá thực chất năng lực của người học; đồng thời, bảo đảm công bằng, khách quan và tạo thuận lợi cho thí sinh.

Xin cảm ơn ông!