Theo đánh giá của tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2017-2020, địa phương này đã giảm 1.620 thôn, tổ dân phố từ 5.971 xuống còn 4.351 đơn vị. Tuy nhiên, hiện nhiều thôn, tổ dân phố vẫn chưa bảo đảm tiêu chí về quy mô hộ dân theo quy định.
Toàn tỉnh hiện còn 671/776 tổ dân phố có dưới 450 hộ và 3.167/3.575 thôn, bản có dưới 350 hộ. Sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025, bình quân mỗi xã, phường của tỉnh có 26 thôn, tổ dân phố, tạo áp lực lớn cho công tác quản lý ở cơ sở.
Để bảo đảm phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu phát triển trong tình hình mới, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát toàn bộ thôn, tổ dân phố để xây dựng phương án sắp xếp lại, đồng thời vẫn giữ gìn yếu tố lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán và sự gắn kết cộng đồng dân cư, đặc biệt ở miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Việc sắp xếp phải gắn với nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Cùng với đó là yêu cầu giữ vững ổn định chính trị, an ninh trật tự, không để phát sinh điểm nóng trong quá trình triển khai.
UBND tỉnh cũng yêu cầu việc bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố phải bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan và thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách cho những người không tiếp tục tham gia công tác sau sắp xếp.
Theo lộ trình, các xã, phường phải hoàn thành phương án sắp xếp trước ngày 26/5/2026; hoàn thành xây dựng đề án trước ngày 5/6; tổ chức lấy ý kiến nhân dân trước ngày 20/6 và trình HĐND cấp xã thông qua trước ngày 25/6/2026.
Đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách cấp xã, Thanh Hóa yêu cầu kết thúc hoạt động trước ngày 31/5/2026, đồng thời khẩn trương xây dựng phương án bố trí, sử dụng và giải quyết chế độ chính sách đồng bộ với tiến độ sắp xếp thôn, tổ dân phố.
Sở Nội vụ được giao chủ trì xây dựng phương án tổng thể sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh; tham mưu quy định mới về phụ cấp, kiêm nhiệm chức danh và các chế độ hỗ trợ liên quan, trình HĐND tỉnh xem xét trước ngày 30/6/2026 để có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Công an tỉnh, Sở Tài chính, Sở VHTTDL cùng các ngành liên quan cũng được giao phối hợp rà soát, bảo đảm an ninh trật tự, quản lý thông tin tuyên truyền và xử lý nghiêm các hành vi phát tán thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến quá trình sắp xếp.