Đang lan truyền câu chuyện về khả năng tích hợp một phiên bản "thu nhỏ" của tên lửa hành trình Kh-101 lên máy bay ném bom tiền tuyến Su-34, trong khi biến thể thông thường của loại đạn này chỉ được sử dụng trên các máy bay ném bom chiến lược Tu-160 và Tu-95.
Tất cả bắt đầu từ một bài báo của tạp chí Defence Security Asia (DSA), trong đó các nhà phân tích đã xem xét triển vọng khả thi của việc tích hợp như vậy.
Tờ DSA viết rằng phiên bản "thu nhỏ" đặc biệt này của KH-101 có tầm bay tối đa 5.500km - chính xác giống như những gì người Nga đã công bố, nhưng chưa xác nhận đối với Kh-101 thông thường.
Họ cũng chỉ ra Su-34 với 3 thùng nhiên liệu phụ có thể bay được 8.000km, mặc dù tầm bay thực tế theo công bố là 7.000km, và điều này chỉ có thể thực hiện nếu không mang theo vũ khí.
Các thông số lý thuyết dường như cho phép Su-34 tích hợp các tên lửa như vậy, nhưng dĩ nhiên thực tế có rất nhiều điểm phức tạp và rủi ro. Về tải trọng, Su-34 đủ sức mang cùng lúc 3 tên lửa Kh-101 thông thường, nặng 2,4 tấn và dài 7,45m.
Một quả Kh-101 có thể được treo giữa tại vị trí trung tâm, và 2 quả nữa tại các điểm treo bên trong cánh, đây là nơi thùng nhiên liệu phụ PTB-3000 nặng hơn 2,7 tấn thường được gắn vào.
Tuy nhiên, thiết bị tiêu chuẩn để thả tên lửa Kh-101 có thể sẽ không vừa, vì vậy linh kiện từ máy bay ném bom chiến lược sẽ phải được điều chỉnh cho phù hợp với phương tiện mang mới.
Tuy nhiên, cho đến nay không có bằng chứng hay thậm chí là dấu hiệu nhỏ nhất nào về kế hoạch tích hợp tên lửa Kh-101 lên máy bay Su-34 của Nga.
Thông tin đáng quan tâm duy nhất là tuyên bố của phía Nga vào tháng 9/2023, trong đó nêu rõ máy bay Su-34 đã nhận được một số tên lửa hành trình tầm xa "không mới" và được cho là đã sử dụng chúng chống lại Ukraine. Mặc dù vậy, đây rất có thể là Kh-69 - loại đạn được dùng phổ biến trong thời gian qua.
Quay trở lại với phiên bản "thu nhỏ" của Kh-101, ấn phẩm DSA viết rằng nó dự kiến sẽ được đưa vào phục vụ năm 2024, và như đã đề cập ở trên, có tầm bay giống như Kh-101 tiêu chuẩn, nhưng hiện vẫn chưa có thông tin rõ ràng nào về biến thể này.
Thay vào đó hồi tháng 2/2023, người Nga lần đầu tiên "trình diễn" tên lửa hành trình phóng từ máy bay Kh-50, khi đó được gọi là "phiên bản thu nhỏ của Kh-101", vì một số giải pháp triển khai và thử nghiệm trước đó trên Kh-101 đã được sử dụng trong quá trình phát triển loại đạn mới.
Tuy nhiên, Kh-50 có tầm hoạt động được công bố ngắn hơn nhiều, chỉ 1.500km, nhưng vẫn đủ để thực hiện các cuộc tấn công ngay cả những vùng xa xôi nhất của Ukraine. Kh-50 cũng nhỏ hơn KH-101, với tổng trọng lượng 1,6 tấn và chiều dài khoảng 6m.
Mặc dù chưa có thông báo nào cho thấy nó có thể được sử dụng với Su-34, nhưng việc lắp đặt trên nền tảng như vậy có vẻ thực tế hơn. Nhưng lại phải lưu ý, chưa có thông tin nào về việc sử dụng Kh-50, mặc dù đã 3 năm trôi qua. Vì vậy, dự án có lẽ đã bị đóng băng hoặc hủy bỏ.
Tóm lại, hiện nay Su-34 không có khả năng mang tên lửa hành trình Kh-101 hoặc Kh-50, vốn được gọi là "Kh-101 thu nhỏ", và hiện không có dấu hiệu nào cho thấy công việc đang được tiến hành theo hướng này. Và khả năng tích hợp như vậy vẫn chỉ là lý thuyết, không rõ liệu điều đó có thực sự khả thi hay không.
Ngoài ra xét đến những vấn đề nghiêm trọng mà Nga đang gặp phải với lực lượng không quân chiến lược, cùng với những tổn thất đáng kể từ các cuộc tập kích và tai nạn, việc tích hợp tên lửa Kh-101 lên Su-34 hoặc một loại máy bay khác có thể là bước đi cần thiết để duy trì khả năng sử dụng loại đạn nói trên
