Tạo cơ hội để người học nghề tiếp cận thị trường lao động quốc tế

Tạo đầu ra ổn định cho người học

Trong bối cảnh hội nhập, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần chuyển từ tư duy đào tạo để cấp bằng sang đào tạo để người học có nghề, có việc làm và thu nhập ổn định. TS Nguyễn Phong Tân - Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công thương Hà Nội cho rằng, đây là vấn đề cốt lõi trong phát triển giáo dục nghề nghiệp hiện nay.

Một cơ sở đào tạo không nên chỉ quan tâm đến số lượng tuyển sinh, số học sinh tốt nghiệp hay số văn bằng được cấp, mà cần chú trọng hơn đến việc người học sau tốt nghiệp có tìm được việc làm phù hợp hay không, thu nhập có bảo đảm cuộc sống hay không và có cơ hội phát triển nghề nghiệp lâu dài ra sao.

Muốn làm được điều đó, nhà trường phải chuyển mạnh từ tư duy đào tạo những gì mình có sang đào tạo những gì thị trường lao động cần. Doanh nghiệp cần được tham gia ngay từ khâu khảo sát nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình, tổ chức thực hành, đánh giá kỹ năng đến tiếp nhận thực tập và tuyển dụng sau tốt nghiệp.

Ông Trần Phương - Hiệu trưởng Trường Trung cấp Việt Giao (TPHCM) cho hay, nhà trường luôn phát huy lợi thế ở các ngành du lịch, khách sạn và ẩm thực bằng việc mở rộng liên kết với nhà hàng, khách sạn, khu nghỉ dưỡng, doanh nghiệp lữ hành, đơn vị cung cấp suất ăn và các cơ sở dịch vụ.

Trên cơ sở nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, nhà trường có thể nghiên cứu mô hình đào tạo theo đơn đặt hàng, đào tạo theo vị trí việc làm hoặc phối hợp tổ chức các chương trình thực hành nghề nghiệp. Hình thành cơ chế theo dõi người học sau tốt nghiệp để đánh giá tỷ lệ có việc làm, mức thu nhập, mức độ phù hợp giữa ngành học và công việc cũng như sự hài lòng của doanh nghiệp.

Khi nhà trường đào tạo đúng nhu cầu, doanh nghiệp đồng hành thực chất và người học được tạo điều kiện phát huy năng lực, giáo dục nghề nghiệp sẽ đóng góp thiết thực hơn vào phát triển nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, qua đó cũng đánh giá đúng hơn vai trò của giáo dục nghề nghiệp" - ông Trần Phương chia sẻ.

Cần chuẩn bị đầy đủ các điều kiện

Theo ông Trần Phương, đào tạo nghề gắn với cơ hội làm việc ở nước ngoài là một hướng cần quan tâm, nhưng phải được triển khai trên cơ sở nhu cầu tuyển dụng thực tế, điều kiện pháp lý và quyền lợi của người lao động.

Đối với các ngành thế mạnh của mình, Trường Trung cấp Việt Giao đã nghiên cứu các cơ hội việc làm quốc tế trong lĩnh vực chế biến món ăn, nhà hàng, khách sạn và các dịch vụ liên quan.

Tuy nhiên, nhà trường vẫn luôn xác định rõ yêu cầu của từng thị trường và vị trí việc làm trước khi xây dựng chương trình đào tạo bổ sung. Người học cần được trang bị ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp liên văn hóa, tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động, kiến thức pháp luật, khả năng thích nghi và những chứng chỉ cần thiết theo yêu cầu tuyển dụng.

Nhà trường đã chủ động lựa chọn đối tác có đủ điều kiện pháp lý, công khai chi phí, mức lương, điều kiện làm việc, quyền lợi và nghĩa vụ theo hợp đồng.

Đối với hoạt động đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, ông Trần Phương cho hay, nhà trường luôn phối hợp với doanh nghiệp và đơn vị được phép thực hiện theo quy định pháp luật. Đặc biệt, nhà trường không xem việc đưa người học ra nước ngoài chỉ là mục tiêu tăng số lượng tuyển sinh.

"Điều quan trọng là người lao động phải có công việc phù hợp, thu nhập tương xứng, được bảo vệ quyền lợi và có khả năng phát triển nghề nghiệp lâu dài. Đối với học sinh vùng khó khăn, nhà trường và các đối tác đã cùng nghiên cứu những giải pháp hỗ trợ đào tạo ngoại ngữ, học bổng, tư vấn tài chính và kết nối cơ hội tuyển dụng để giảm bớt rào cản ban đầu", ông Trần Phương trao đổi.

Theo ông Nguyễn Văn Hạng, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Lý Thái Tổ (Bắc Ninh), việc bước ra thị trường quốc tế giúp người học nâng cao trình độ tay nghề, tiếp cận công nghệ tiên tiến và rèn luyện tác phong làm việc chuẩn mực. Thu nhập cao và môi trường phát triển chuyên nghiệp không chỉ cải thiện đời sống cá nhân mà còn giúp họ tích lũy nguồn vốn và tri thức quý báu để quay về đóng góp cho quê hương.

Đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đây là động lực lớn để đổi mới chương trình đào tạo, nâng cao uy tín và chuẩn hóa chất lượng giảng dạy theo mặt bằng chung của khu vực và thế giới. Ở quy mô quốc gia, sự xuất hiện của lực lượng lao động chất lượng cao mang thương hiệu Việt Nam tại các thị trường lớn như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức... chính là lời khẳng định cho vị thế và năng lực hội nhập của đất nước.