Không chỉ là cuộc sắp xếp về tổ chức, đây còn là bước chuyển quan trọng nhằm xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân tốt hơn trong giai đoạn phát triển mới.
Tinh gọn để gần dân
Việc sắp xếp lại các thôn, bản, khu phố là mắt xích quan trọng trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy của Quảng Ninh. Đằng sau những con số về giảm đầu mối là mục tiêu lớn hơn: Xây dựng một hệ thống chính trị ở cơ sở đủ năng lực quản trị, đủ sức đáp ứng yêu cầu phát triển và ngày càng phục vụ Nhân dân hiệu quả hơn.
Ngay trong những ngày đầu triển khai, các địa phương đã nhanh chóng kiện toàn đồng bộ hệ thống chính trị ở cơ sở, bảo đảm bộ máy mới vận hành thông suốt, không để gián đoạn công tác lãnh đạo, quản lý và phục vụ Nhân dân.
Tại Đặc khu Vân Đồn, Đảng ủy đặc khu đã công bố quyết định kết thúc hoạt động của 72 chi bộ thôn, khu phố cũ; đồng thời thành lập 27 chi bộ mới, chỉ định ban chi ủy, bí thư, phó bí thư chi bộ. Cùng với đó, UBND đặc khu chỉ định 27 trưởng thôn, khu phố lâm thời; Ủy ban MTTQ đặc khu thành lập Ban Công tác Mặt trận tại 27 thôn, khu phố mới.
Những con số ấy cho thấy quy mô của cuộc sắp xếp là rất lớn. Quan trọng hơn, toàn bộ quá trình được thực hiện đúng quy định, công khai, minh bạch, nhận được sự đồng thuận của cán bộ, Đảng viên và Nhân dân. Chính sự đồng thuận ấy đã tạo nền tảng để bộ máy mới đi vào hoạt động ngay từ ngày đầu mà không tạo ra khoảng trống trong lãnh đạo, quản lý hay giải quyết công việc của người dân.
Tinh thần đó cũng được thể hiện rõ ở nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh. Tại xã Tiên Yên, sau sắp xếp, từ nhiều thôn, khu phố trước đây, địa phương còn 10 đơn vị gồm 7 khu phố và 3 thôn.
Ông Nguyễn Quang Đạc, Bí thư Chi bộ khu phố Thống Nhất cho biết, sau sáp nhập, chi bộ có tới 110 Đảng viên, quy mô lớn hơn rất nhiều so với trước đây. Điều đó đồng nghĩa với yêu cầu lãnh đạo và quản lý cũng cao hơn.
Theo ông Đạc, khi địa bàn rộng hơn, số lượng Đảng viên đông hơn thì phương thức lãnh đạo cũng phải thay đổi. Chi bộ không chỉ duy trì nền nếp sinh hoạt mà còn phải đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, nắm chắc tình hình từ từng tổ dân cư, kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở để giữ vững sự đoàn kết và đồng thuận trong Nhân dân.
Ở Đặc khu Cô Tô, sau sắp xếp, toàn Đảng bộ còn 7 chi bộ thôn, khu phố. Ông Bùi Văn Huy, Bí thư Chi bộ khu phố Nam Hải cho rằng quy mô chi bộ lớn hơn, địa bàn quản lý rộng hơn, khối lượng công việc cũng nhiều hơn, nhưng đây cũng là cơ hội để đội ngũ cán bộ cơ sở phát huy vai trò hạt nhân chính trị, đổi mới phương pháp lãnh đạo và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.
“Người dân không quan tâm thôn, khu phố được sáp nhập như thế nào. Điều họ quan tâm là cán bộ có còn gần dân, lắng nghe dân và giải quyết công việc nhanh hơn hay không. Đó mới là thước đo hiệu quả của bộ máy mới”, ông Huy chia sẻ.
Ở xã Bình Liêu, sau sắp xếp còn 14 thôn hoạt động theo mô hình mới. Hội nghị công bố các quyết định về sắp xếp thôn, thành lập chi bộ, kiện toàn chi ủy, bí thư, phó bí thư, trưởng thôn và Trưởng Ban Công tác Mặt trận được triển khai đồng bộ, tạo điều kiện để bộ máy mới nhanh chóng ổn định và đi vào hoạt động.
Đối với một địa bàn miền núi có diện tích rộng, nhiều đồng bào dân tộc cùng sinh sống như Bình Liêu, vai trò của bí thư chi bộ, trưởng thôn và Ban Công tác Mặt trận càng trở nên quan trọng. Họ không chỉ là người tổ chức thực hiện nhiệm vụ mà còn là cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với nhân dân, góp phần củng cố niềm tin và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân.
Trong khi đó, tại phường Cửa Ông, việc sắp xếp từ 55 khu phố xuống còn 23 khu phố cho thấy định hướng tổ chức lại đơn vị dân cư theo quy mô hợp lý hơn, phù hợp với yêu cầu quản trị hiện đại. Việc giảm đầu mối không phải là phép cộng cơ học mà là quá trình tính toán kỹ lưỡng để tập trung nguồn lực, lựa chọn đội ngũ cán bộ có năng lực, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý và điều hành.
Điểm chung dễ nhận thấy ở các địa phương là việc sắp xếp không chỉ dừng ở thay đổi địa giới hay tên gọi đơn vị dân cư mà còn gắn với kiện toàn đồng bộ hệ thống lãnh đạo của Đảng, chính quyền và Mặt trận ngay từ đầu. Đây là điều kiện quan trọng để bộ máy mới hoạt động liên tục, ổn định, bảo đảm mọi công việc của người dân đều được giải quyết thông suốt.
Tinh gọn bộ máy chưa bao giờ là mục tiêu cuối cùng. Mục tiêu lớn nhất là nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân. Khi đầu mối được giảm, nguồn lực được tập trung, trách nhiệm được phân định rõ hơn, việc triển khai các chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước cũng nhanh chóng, thống nhất và hiệu quả hơn.
Điều người dân kỳ vọng không phải tên gọi của thôn hay khu phố thay đổi, mà là cán bộ gần dân hơn, lắng nghe dân nhiều hơn và giải quyết công việc nhanh hơn. Đó mới chính là thước đo thành công của cuộc sắp xếp bộ máy ở cơ sở.
Bộ máy mới, động lực mới
Việc đưa 624 thôn, bản, khu phố mới vào hoạt động từ ngày 1/7, đánh dấu bước hoàn tất một trong những nội dung quan trọng của quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy ở cơ sở của Quảng Ninh.
Từ 1.452 thôn, bản, khu phố trước đây còn 624 đơn vị hiện nay, tỉnh đã thực hiện một cuộc tái cấu trúc quy mô lớn đối với hệ thống chính trị ở cơ sở. Đây không đơn thuần là việc giảm số lượng đơn vị hành chính, mà là sự đổi mới tư duy quản trị, hướng tới xây dựng một bộ máy tinh gọn, vận hành hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Trong nhiều năm qua, Quảng Ninh luôn được biết đến là địa phương tiên phong trong cải cách hành chính, đổi mới tổ chức bộ máy và xây dựng chính quyền phục vụ. Từ việc hợp nhất cơ quan có chức năng tương đồng, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số đến triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh luôn kiên trì mục tiêu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị.
Việc sắp xếp lại các thôn, bản, khu phố lần này chính là bước tiếp nối trong hành trình đổi mới ấy, đưa tinh thần cải cách lan tỏa đến tận những “tế bào” nhỏ nhất của hệ thống chính trị.
Thực tiễn những ngày đầu vận hành cho thấy bộ máy mới nhanh chóng ổn định. Các chi bộ được kiện toàn, trưởng thôn, khu phố bắt tay ngay vào công việc; Ban Công tác Mặt trận được thành lập đầy đủ; các hoạt động thường xuyên của khu dân cư diễn ra liên tục, không bị gián đoạn. Kết quả đó là thành quả của sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ tỉnh đến cơ sở, sự chủ động của các cấp ủy, chính quyền, tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ và trên hết là sự đồng thuận, ủng hộ của Nhân dân.
Việc giảm số lượng thôn, bản, khu phố cũng tạo điều kiện để tập trung nguồn lực, bố trí đội ngũ cán bộ phù hợp hơn với yêu cầu nhiệm vụ và nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở. Quy mô đơn vị lớn hơn giúp việc đầu tư hạ tầng, ứng dụng chuyển đổi số, quản lý dân cư và tổ chức các phong trào tại cộng đồng được thực hiện đồng bộ, hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, giá trị của cuộc sắp xếp không nằm ở những con số, điều quan trọng hơn là chất lượng quản trị ở cơ sở phải được nâng lên, để mỗi thôn, bản, khu phố thực sự trở thành nơi giải quyết công việc nhanh hơn, hiệu quả hơn và gần dân hơn.
Trong mô hình mới, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ cơ sở cũng cao hơn trước. Bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng khu phố hay Trưởng Ban Công tác Mặt trận không chỉ hoàn thành những nhiệm vụ truyền thống mà còn phải thành thạo công nghệ số, nắm chắc tình hình địa bàn, lắng nghe ý kiến Nhân dân, kịp thời phát hiện và xử lý những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.
Mỗi cán bộ vừa là người tổ chức thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, vừa là cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với nhân dân, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và tạo dựng sự đồng thuận trong cộng đồng.
Điều đó cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ chuyển đổi số. Bởi một bộ máy dù được tổ chức hợp lý đến đâu cũng chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được vận hành bởi đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, có năng lực, có tinh thần trách nhiệm và luôn đặt lợi ích của Nhân dân lên hàng đầu.
Thực tế cho thấy, người dân không quan tâm bộ máy có bao nhiêu đầu mối hay tên gọi của thôn, khu phố thay đổi như thế nào. Điều họ cảm nhận rõ nhất là thủ tục có được giải quyết nhanh hơn hay không, kiến nghị có được lắng nghe kịp thời hay không, những vấn đề của khu dân cư có được xử lý hiệu quả hơn hay không và cán bộ có thực sự gần dân, hiểu dân, vì dân hay không.
Bởi vậy, thành công của cuộc sắp xếp sẽ không được đo bằng số lượng đơn vị giảm đi, mà bằng sự hài lòng của Nhân dân. Đó mới là tiêu chí phản ánh đầy đủ nhất hiệu quả của quá trình đổi mới tổ chức bộ máy.
624 thôn, bản, khu phố mới của Quảng Ninh hôm nay không chỉ là những đơn vị dân cư sau sắp xếp. Đó là những “điểm chạm” gần dân nhất của hệ thống chính trị; là nơi mọi chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực; là nơi niềm tin của nhân dân được bồi đắp từ sự tận tâm, trách nhiệm của mỗi cán bộ cơ sở.
Khơi thông “mạch máu” ở cơ sở chính là khơi thông sức sống của cả hệ thống chính trị. Khi mỗi chi bộ thực sự là hạt nhân lãnh đạo, mỗi trưởng thôn, khu phố là người đồng hành với nhân dân, mỗi Ban Công tác Mặt trận là cầu nối của khối đại đoàn kết toàn dân, thì bộ máy mới sẽ không chỉ vận hành thông suốt mà còn tạo ra động lực phát triển bền vững từ cơ sở.
Đó cũng là nền tảng để Quảng Ninh tiếp tục khẳng định vai trò địa phương đi đầu trong đổi mới quản trị, xây dựng chính quyền hiện đại, kiến tạo phát triển và phục vụ Nhân dân; để mỗi bước đi của công cuộc cải cách đều hướng tới một mục tiêu cao nhất: Mọi đổi mới chỉ thực sự thành công khi người dân được phục vụ tốt hơn, hài lòng hơn và ngày càng tin tưởng hơn vào Đảng, chính quyền.
