Phát triển nhân lực chất lượng cao ngành Xây dựng đáp ứng yêu cầu mới

GD&TĐ - Chiều 16/11, tại Hà Nội diễn ra Hội nghị khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số ngành Xây dựng.

Đại biểu tham quan triển lãm giới thiệu sản phẩm, giải pháp công nghệ mới tại Hội nghị - Ảnh: Chinhphu.vn
Đại biểu tham quan triển lãm giới thiệu sản phẩm, giải pháp công nghệ mới tại Hội nghị - Ảnh: Chinhphu.vn

Hội nghị nằm trong chuỗi sự kiện khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng năm 2026. Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị. Cùng tham dự có Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị; lãnh đạo một số bộ, ngành Trung ương. Về phía Bộ GD&ĐT, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn dự hội nghị.

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng, ngành Xây dựng giữ vị trí nền tảng, có vai trò kiến tạo không gian phát triển, đi trước mở đường cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Từ hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông chiến lược, hạ tầng kỹ thuật đô thị, nhà ở, vật liệu xây dựng cho đến quy hoạch đô thị và nông thôn-mỗi bước tiến công nghệ của ngành xây dựng đều có sức lan tỏa sâu rộng, trực tiếp tiết giảm chi phí xã hội, nâng cao hiệu quả đầu tư công và cải thiện chất lượng cuộc sống của nhân dân. Vì vậy, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực chủ yếu nâng cao chất lượng phát triển của ngành.

Để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực trung tâm thúc đẩy tăng trưởng của ngành xây dựng, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đề nghị Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện tốt 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

base64.png
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị - Ảnh: chinhphu.vn/Nguyễn Hoàng

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn, quy chuẩn, biến thể chế thành lợi thế cạnh tranh.

Bộ Xây dựng chủ động rà soát các quy định thuộc phạm vi quản lý, xử lý theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết những vướng mắc về đặt hàng nghiên cứu, thử nghiệm, chuyển giao và sử dụng kết quả nghiên cứu. Thực hiện hiệu quả các cơ chế đã được ban hành; khuyến khích đổi mới sáng tạo, chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu theo quy định, đồng thời bảo đảm chất lượng và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Đặc biệt, cần đẩy nhanh việc cập nhật hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức và phương pháp xác định chi phí phù hợp với công nghệ mới.

Thứ hai, tập trung nghiên cứu và từng bước làm chủ công nghệ phục vụ hạ tầng chiến lược.

Bộ Xây dựng rà soát, lựa chọn chương trình công nghệ trọng điểm gắn với Danh mục công nghệ chiến lược được Thủ tướng Chính phủ ban hành. Ưu tiên công nghệ xây dựng đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị; thi công công trình lớn, công trình ngầm; phát triển vật liệu tiên tiến, ít phát thải và quản lý hạ tầng thông minh. Xác định rõ những khâu cần tiếp nhận, những khâu có thể làm chủ và những sản phẩm doanh nghiệp Việt Nam có khả năng cung ứng.

Đối với đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, phải gắn đầu tư với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cao năng lực vận hành, bảo trì. Mỗi dự án lớn cần tạo cơ hội cho doanh nghiệp, viện, trường trong nước tham gia nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, tích hợp và thử nghiệm theo lộ trình phù hợp.

base64-5967.png
Hội nghị khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số ngành xây dựng - Ảnh: chinhphu.vn/Nguyễn Hoàng.

Thứ ba, phát triển dữ liệu dùng chung, đổi mới phương thức quản lý và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Bộ Xây dựng tổ chức phát triển các cơ sở dữ liệu trong một kiến trúc thống nhất. Xác định rõ đơn vị chịu trách nhiệm về từng nguồn dữ liệu, bảo đảm dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung". Việc kết nối, chia sẻ phải đi đôi với bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu theo quy định. Ưu tiên dữ liệu phục vụ quy hoạch, hoạt động xây dựng, nhà ở và thị trường bất động sản, kết cấu hạ tầng và vận tải. Tái sử dụng thông tin đã có, giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục cho người dân, doanh nghiệp.

Đồng thời, triển khai quyết liệt định hướng phát triển đô thị thông minh quốc gia với quan điểm "Một kiến trúc quốc gia, nhiều mô hình địa phương". Đẩy mạnh ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM), hệ thống thông tin địa lý (GIS), AI và bản sao số xuyên suốt vòng đời từ quy hoạch, đầu tư đến vận hành.

Thứ tư, cần lấy những vấn đề thiết thực của người dân và doanh nghiệp làm cơ sở xác định nhiệm vụ đổi mới sáng tạo.

Mọi nghiên cứu, ứng dụng công nghệ phải hướng tới giải quyết những vấn đề cấp bách của cuộc sống: Xử lý ngập úng, ùn tắc giao thông, bảo vệ môi trường đô thị, ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để kết nối vận tải đa phương thức, nâng cao hiệu quả, giảm chi phí, thời gian logistics.

base64-1705.png
Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn cùng các đại biểu dự Hội nghị - Ảnh: Chinhphu.vn/Nguyễn Hoàng

Thứ năm, phát triển nhân lực chất lượng cao và tăng cường liên kết giữa Nhà nước-nhà trường, viện nghiên cứu-doanh nghiệp.

Bộ Xây dựng cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ đổi mới chương trình đào tạo đại học và giáo dục nghề nghiệp theo chuẩn quốc tế, tập trung vào các ngành mũi nhọn như đường sắt tốc độ cao, công trình ngầm, công nghệ vật liệu, quản lý đô thị thông minh và hạ tầng số. Khuyến khích mô hình liên kết thực chất giữa Nhà nước - nhà trường, viện nghiên cứu-doanh nghiệp: Doanh nghiệp đặt hàng nghiên cứu, trường, viện cung cấp tri thức và nhân lực, Nhà nước kiến tạo cơ chế và hỗ trợ hạ tầng phòng thí nghiệm dùng chung. Đồng thời, cần có cơ chế đãi ngộ để thu hút, trọng dụng đội ngũ "tổng công trình sư", chuyên gia đầu ngành trong nước và trí thức người Việt Nam ở nước ngoài.

Thứ sáu, đưa sản phẩm nghiên cứu vào ứng dụng và tăng cường kỷ luật thực hiện. Cổng thông tin khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của ngành ra mắt hôm nay phải thực sự trở thành "sàn giao dịch" kết nối cung - cầu công nghệ hiệu quả, minh bạch. Đồng chí Bộ trưởng Bộ Xây dựng cần trực tiếp chỉ đạo cụ thể hóa các kết luận của Hội nghị vào kế hoạch công tác năm 2027 và giai đoạn tiếp theo với tinh thần "6 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời hạn, rõ kết quả. Các bộ, ngành liên quan chủ động phối hợp, tháo gỡ kịp thời vướng mắc cho Bộ Xây dựng.

Theo Chinhphu.vn

Tin tiêu điểm

Đừng bỏ lỡ