Theo văn bản số 7059 do Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương ký góp ý “Hồ sơ quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích quốc gia đặc biệt cố đô Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050”, một trong những nội dung được Hội đồng thẩm định đặc biệt lưu ý là phạm vi quy hoạch lên tới khoảng 23.000ha - được cho là quá lớn và chưa phù hợp với tính chất của một quy hoạch chuyên ngành về di sản.
Theo đánh giá, quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích theo quy định tại khoản 1 Điều 34 Luật Di sản văn hóa năm 2024 là quy hoạch mang tính kỹ thuật, chuyên ngành, tập trung xác định các biện pháp gìn giữ, tu bổ, phục hồi các yếu tố gốc của di tích, tổ chức không gian trong khu vực di tích và các hạng mục công trình phục vụ bảo tồn.
Trong khi đó, phạm vi quy hoạch di tích cố đô Hoa Lư được đề xuất mở rộng vượt xa phạm vi khoanh vùng bảo vệ di tích quốc gia đặc biệt và các di tích có liên quan trực tiếp đến quá trình hình thành nhà nước Đại Cồ Việt.
Bộ VHTT&DL cho rằng, việc mở rộng phạm vi quy hoạch chủ yếu nằm ngoài khu vực bảo vệ di tích gốc không chỉ làm “loãng” trọng tâm bảo tồn, mà còn tiềm ẩn nguy cơ tác động lớn đến đời sống Nhân dân trong khu vực và ảnh hưởng đến việc triển khai các dự án phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Đáng chú ý, phạm vi và quy mô lập quy hoạch cũng chưa được làm rõ sự phù hợp với nhiệm vụ lập quy hoạch đã được Thủ tướng phê duyệt tại Quyết định số 56/QĐ-TTg ngày 7/2/2023.
Từ đó, Hội đồng thẩm định đề nghị UBND tỉnh Ninh Bình chỉ đạo các cơ quan chuyên môn rà soát, điều chỉnh lại phạm vi quy hoạch, bảo đảm bám sát nhiệm vụ đã được phê duyệt; chỉ đưa vào quy hoạch những di tích, không gian được minh chứng rõ ràng là có mối quan hệ mật thiết với tiến trình hình thành nhà nước Đại Cồ Việt và cố đô Hoa Lư.
Đối với các khu vực mở rộng đã được nghiên cứu, hội thảo nhưng chưa đủ cơ sở khoa học, có thể xem xét chuyển thành nội dung nghiên cứu, định hướng tích hợp trong quy hoạch tỉnh và các quy hoạch cấp trên liên quan.
Bên cạnh vấn đề phạm vi, quy hoạch còn thiếu các nội dung nghiên cứu bảo tồn di tích khảo cổ, chưa làm rõ phương án tổ chức không gian cho khu vực di tích, khu dân cư và khu vực khai thác, phát huy giá trị gắn với phát triển du lịch. Các quy định quản lý về xây dựng, đất đai, cảnh quan, môi trường trong phạm vi quy hoạch cần được cụ thể hóa để bảo đảm tính khả thi.
