Trong Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), lần đầu tiên, vai trò của doanh nghiệp được quy định cụ thể với tư cách chủ thể trung tâm của hệ sinh thái giáo dục nghề nghiệp.
Đôi bên cùng có lợi
Việc khuyến khích doanh nghiệp tham gia đào tạo, là cơ sở thực hành thực tập, đồng hành với nhà trường trong cập nhật công nghệ, quy trình sản xuất và kỹ năng nghề… giúp cơ sở giáo dục đào tạo nhân lực thực tế với yêu cầu việc làm của xã hội; hỗ trợ người học, tài trợ cơ sở giáo dục nghề nghiệp thông qua hợp tác đào tạo. Qua đó, doanh nghiệp có thể chủ động tuyển dụng được nguồn nhân lực như mong muốn.
Theo ông Dương Thế Anh - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương I: Doanh nghiệp đồng hành với nhà trường đóng vai trò quan trọng, giúp cơ sở đào tạo đạt chuẩn đầu ra, chương trình học gắn với thực tiễn nhu cầu tuyển dụng nguồn lao động.
Phân tích sâu về vấn đề này, ông Thế Anh nói: “Lợi ích trước hết trong phối hợp đào tạo là doanh nghiệp có thể cùng cán bộ, giảng viên nhà trường xây dựng, cập nhật, bổ sung chương trình đào tạo; lồng ghép kiến thức, công nghệ mới mà doanh nghiệp đang áp dụng trong sản xuất vào chương trình giảng dạy, thực hành tại trường.
Thứ hai, hiện nay, nhiều trường bị hạn chế kinh phí mua sắm trang thiết bị, công nghệ máy móc hiện đại. Vì vậy, nhà trường kết hợp với doanh nghiệp giúp sinh viên có cơ hội tiếp cận công nghệ mới, quá trình đào tạo gắn với vị trí việc làm. Người học được sử dụng máy móc, thiết bị hiện đại của doanh nghiệp vào các tiết thực hành trên lớp. Như vậy quá trình học, sinh viên đã hình dung được phần nào đó cách làm việc, vận hành thực tế của doanh nghiệp, không bị bỡ ngỡ khi đi làm”.
Không chỉ vậy, nhiều trường đang áp dụng mô hình đào tạo 1 + 1 + 1 (sinh viên năm thứ nhất học kiến thức nền tảng tại nhà trường; năm thứ hai thực học, thực hành kỹ năng tại doanh nghiệp; năm thứ ba vào các vị trí thực tập tại doanh nghiệp). “Giảng viên cũng hưởng lợi từ mô hình phối hợp này. Cụ thể, được đào tạo để nâng cao chuyên môn; có thêm cơ sở vật chất, máy móc phục vụ nghiên cứu khoa học, các đề tài đang giảng dạy…”, ông Thế Anh nhấn mạnh.
Cùng với lợi thế nhà trường, sinh viên được hưởng, sự phối hợp của doanh nghiệp với cơ sở giáo dục còn mang lại cho doanh nghiệp những lợi ích: Đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực họ đang cần; hạn chế tối đa việc đào tạo lại… Nhà nước cũng có nguồn nhân lực chất lượng tốt, đã đào tạo bài bản, phục vụ đúng nhu cầu các ngành kinh tế trọng điểm đưa ra.
Đồng quan điểm đó, ông Đặng An Bình - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Kỹ thuật Công nghệ, cho biết thêm, do nhu cầu phát triển, ứng dụng công nghệ vào sản xuất nhiều cơ sở đào tạo chưa thể đầu tư ngay các thiết bị mới vào giảng dạy.
Do đó, sự kết hợp đào tạo giữa doanh nghiệp và nhà trường giúp sinh viên, giảng viên tiếp cận công nghệ mới của thế giới vào thực hành khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Sự phối hợp đào tạo còn là cơ hội để “học đi đôi với hành”, tránh phải đào tạo lại sau khi tốt nghiệp, tiếp cận ngay với các công đoạn sản xuất.
Giải bài toán đầu ra
Bên cạnh sự hỗ trợ về đào tạo thì việc phối hợp với doanh nghiệp cũng giải quyết bài toán khó cho các nhà trường chính là đầu ra việc làm cho sinh viên. Ông Dương Thế Anh - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương I, cho biết: “Chúng tôi đang phối hợp đào tạo với các doanh nghiệp như Tập đoàn Đèo Cả, Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn… Do đó hàng năm, các đơn vị đối tác trực tiếp phỏng vấn tuyển dụng sinh viên của nhà trường; đồng thời gửi nhân sự về trường để đào tạo thêm, nhằm nâng cao tay nghề”.
Còn theo Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Kỹ thuật Công nghệ: “Trước đây, sinh viên ít có cơ hội cọ xát thực tế sau tốt nghiệp, các em phải mất 3 đến 6 tháng làm quen với lĩnh vực, môi trường làm việc thực tế. Vì vậy, sự phối hợp đào tạo giúp sinh viên nâng cao tay nghề, chuẩn đầu ra, lựa chọn cơ hội việc làm mở hơn.
Doanh nghiệp tiếp cận nguồn lao động tốt; quá trình đào tạo nếu phát hiện ra sinh viên tốt có thể đưa ra cơ chế mời về làm việc hay tài trợ học bổng để sinh viên tốt nghiệp quay trở lại cống hiến cho doanh nghiệp mình theo hình thức chiêu mô nhân tài…”.
Theo đánh giá của ông Lê Đăng Công - Giám đốc Công ty Cổ phần Chung Group, việc nhà trường với doanh nghiệp phối hợp đào tạo sẽ tạo ra nhiều thuận lợi cho ba bên (doanh nghiệp – nhà trường – sinh viên).
Ông Công lý giải thêm: “Khi phối hợp đào tạo, chúng tôi sẽ nắm được năng lực của sinh viên, biết các em yếu - mạnh ở đâu, từ đó cùng góp ý với nhà trường. Chúng tôi cần có nhân lực kỹ thuật tốt, tay nghề và tác phong làm việc chuyên nghiệp, hạn chế phải đào tạo lại”.
Hiện, Công ty Cổ phần Chung Group phối hợp đào tạo với Trường Cao đẳng Quốc tế Hồ Chí Minh. Theo đó, sinh viên được tham gia các chương trình thực tập, thực hành tại doanh nghiệp.
“Về năng lực chuyên môn, sinh viên Trường Cao đẳng Quốc tế Hồ Chí Minh có nền tảng kiến thức tốt, đặc biệt là về mảng điện và điện ô tô, khả năng tiếp thu nhanh, thích nghi với môi trường sử dụng dịch vụ và công việc thực tế. Đây là nguồn nhân lực kỹ thuật trẻ có tiềm năng phù hợp xu hướng phát triển dịch vụ ô tô”.
“Khi doanh nghiệp hợp tác với nhà trường, họ có thể chia sẻ những kinh nghiệm làm việc và tích hợp trong chương trình đào tạo của trường. Như vậy, nhà trường sẽ đào tạo sát với thực tế yêu cầu của doanh nghiệp.
Ở nhiều nước trên thế giới, doanh nghiệp chủ động tìm đến và sẵn sàng đầu tư thiết bị, máy móc cho trường để đào tạo nhân sự sát với nhu cầu tuyển dụng; người học được cập nhật công nghệ, kiến thức mới mà doanh nghiệp đang áp dụng vào quy trình sản xuất”, ông Nguyễn Đăng Lý - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Quốc tế Hồ Chí Minh chia sẻ.