Nguy cơ thủng ruột, tử vong do nuốt nhầm vỉ thuốc

Mới đây, khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM tiếp nhận một trường hợp người bệnh nữ trên 80 tuổi nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội, sốt cao, khó thở và sốc nhiễm khuẩn. Qua hình ảnh chụp CT và phẫu thuật cấp cứu, các bác sĩ phát hiện một viên thuốc còn nguyên vỉ với cạnh sắc nhọn đã đâm thủng đại tràng, tạo ổ áp xe lớn. Dù được hồi sức tích cực, lọc máu và thở máy, người bệnh không qua khỏi. Đáng chú ý, cả người bệnh lẫn gia đình đều hoàn toàn không hay biết đã nuốt phải vỉ thuốc từ lúc nào.

Theo thống kê từ Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, từ tháng 1/2025 đến tháng 8/2026, bệnh viện ghi nhận tới 9 trường hợp nuốt nhầm viên thuốc nguyên vỉ phải can thiệp y tế. Trong đó, có 8 trường hợp được nội soi gắp dị vật thành công (phần lớn vỉ thuốc mắc tại thực quản) và một trường hợp thủng ruột non phải phẫu thuật cắt đoạn ruột. Trường hợp này là một bệnh nhân 66 tuổi, may mắn đã hồi phục và xuất viện sau 5 ngày điều trị nhờ được phát hiện và can thiệp kịp thời.

Theo ThS.DS Nguyễn Quan Như Hảo - khoa Dược, vỉ thuốc được cấu tạo từ lớp nhựa cứng và màng nhôm. Khi bị cắt thành từng ô nhỏ để chia liều, các góc cạnh của vỉ trở nên sắc nhọn như dao lam. Khi vô tình bị nuốt vào, dị vật này dễ dàng mắc lại ở thực quản hoặc di chuyển xuống dạ dày, ruột, gây tổn thương nghiêm trọng thành ống tiêu hóa. Khi xảy ra thủng, vi khuẩn và dịch tiêu hóa tràn ra ngoài ổ bụng, gây viêm phúc mạc, áp xe, nhiễm trùng nặng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Đặc biệt, tai nạn này thường xảy ra ở người cao tuổi do thị lực kém, tay run, suy giảm trí nhớ, đeo hàm giả hoặc thói quen uống nhiều viên thuốc cùng lúc. Việc cắt nhỏ vỉ thuốc để chuẩn bị sẵn càng làm tăng nguy cơ nhầm lẫn giữa viên thuốc đã bóc vỏ và viên còn nguyên vỉ. Nhiều trường hợp không xuất hiện triệu chứng ngay lập tức, khiến việc chẩn đoán gặp nhiều khó khăn vì mảnh nhựa, nhôm đôi khi không hiển thị rõ trên phim X-quang hoặc CT.

Theo BS Hảo, khi nghi ngờ nuốt phải vỉ thuốc, người bệnh cần đến ngay khoa Cấp cứu dù chưa có triệu chứng rõ rệt. Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm nuốt đau, khó nuốt, đau ngực, đau bụng dữ dội, sốt, nôn mửa hoặc đi ngoài phân đen, lẫn máu. Nếu xuất hiện tình trạng khó thở, lơ mơ, cần gọi ngay cấp cứu 115.

“Trong thời gian chờ thăm khám, tuyệt đối không tự ý gây nôn, móc họng hoặc cố nuốt cơm, chuối nhằm đẩy dị vật xuống, bởi các cạnh sắc có thể cứa rách sâu hơn vào niêm mạc. Không tự ý dùng thuốc nhuận tràng hay chỉ uống thuốc giảm đau tại nhà. Người nhà nên mang theo phần vỉ thuốc còn lại hoặc đơn thuốc để bác sĩ có thêm căn cứ chẩn đoán”, BS Hảo khuyến cáo.