Người dạy cũng phải thường xuyên nâng nghề
Công nghệ sản xuất thay đổi nhanh đang đặt ra những yêu cầu mới đối với giáo dục nghề nghiệp. Khi máy móc, quy trình, phần mềm và phương thức tổ chức sản xuất liên tục được cập nhật, kiến thức, kỹ năng của người dạy cũng cần được bổ sung thường xuyên.
Điều này đặc biệt quan trọng với giáo viên giảng dạy các ngành, nghề trọng điểm, mũi nhọn. Bởi trong giáo dục nghề nghiệp, người thầy không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn trực tiếp hướng dẫn người học thực hành, làm chủ thiết bị, quy trình và hình thành tác phong nghề nghiệp.
Nâng cao năng lực của đội ngũ giáo viên giáo dục nghề nghiệp vì thế là một trong những yêu cầu gắn với nâng chất lượng đào tạo và đáp ứng nhu cầu nhân lực trong giai đoạn mới.
Theo Chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo tỉnh Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh phấn đấu 100% giảng viên, giáo viên cơ sở giáo dục nghề nghiệp đạt chuẩn trình độ đào tạo; 30% có trình độ sau đại học, 15% có kỹ năng nghề bậc cao; 80% giảng viên được bồi dưỡng về chuyển đổi số, công nghệ mới và phương pháp dạy học hiện đại.
Những mục tiêu này cho thấy nâng cao chất lượng đội ngũ không chỉ nằm ở trình độ đào tạo. Với giáo viên nghề, năng lực thực hành, khả năng tiếp cận công nghệ mới và hiểu biết về môi trường sản xuất thực tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Ông Nguyễn Thế Long, Trưởng khoa Công nghệ ô tô, Trường Cao đẳng Cơ điện Nông nghiệp và Môi trường, chia sẻ: “Thiết bị và công nghệ trong doanh nghiệp thay đổi khá nhanh. Giáo viên nếu chỉ dựa vào kiến thức đã học trước đây sẽ khó giúp học sinh, sinh viên tiếp cận sát với công việc thực tế. Vì vậy, chúng tôi rất cần được tham gia các khóa bồi dưỡng, thực hành trên thiết bị mới và có thêm cơ hội tiếp cận môi trường sản xuất tại doanh nghiệp”.
Gắn bồi dưỡng với thực tiễn sản xuất
Nâng kỹ năng nghề cho giáo viên cần gắn với điều kiện thực hành và sự thay đổi của thị trường lao động. Bên cạnh các chương trình đào tạo, bồi dưỡng, tăng cường kết nối giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp sẽ giúp người dạy có thêm cơ hội cập nhật công nghệ, quy trình sản xuất và yêu cầu kỹ năng của từng vị trí việc làm.
Tại Ninh Bình, gắn giáo dục nghề nghiệp với nhu cầu nhân lực và thực tiễn sản xuất tiếp tục là hướng được chú trọng. Ngành Giáo dục định hướng tăng cường gắn kết giữa giáo dục phổ thông với giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và doanh nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của tỉnh.
Với giáo dục nghề nghiệp, sự kết nối với doanh nghiệp tạo thêm điều kiện để giáo viên tiếp cận những thay đổi trong thực tế sản xuất. Khi hiểu rõ người lao động cần những kỹ năng gì, sử dụng công nghệ nào và tuân thủ quy trình ra sao, giáo viên có thêm căn cứ để cập nhật nội dung, phương pháp và cách tổ chức thực hành cho người học.
Cùng với đội ngũ, điều kiện thực hành có vai trò quan trọng. Chiến lược phát triển giáo dục của tỉnh định hướng hiện đại hóa cơ sở vật chất, trang thiết bị thực hành theo chuẩn nghề trọng điểm và cơ sở giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao; đầu tư phòng thực hành, xưởng nghề, trung tâm mô phỏng hiện đại theo chuẩn khu vực, quốc tế; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, tài trợ trang thiết bị và cơ sở thực tập cho người học.
Bà Nguyễn Thị Lan, Trưởng phòng Đào tạo, Trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định, cho biết: “Muốn người học ra trường đáp ứng được yêu cầu công việc thì giáo viên phải nắm được công nghệ và quy trình mà doanh nghiệp đang sử dụng. Việc phối hợp giữa nhà trường và doanh nghiệp không chỉ tạo nơi thực tập cho học sinh, sinh viên mà còn giúp giáo viên cập nhật kỹ năng nghề, từ đó đưa những yêu cầu mới của thực tế sản xuất vào quá trình đào tạo”.
Năm học 2026 - 2027, ngành Giáo dục Ninh Bình tiếp tục định hướng đổi mới công tác bồi dưỡng đội ngũ theo nhu cầu vị trí việc làm, năng lực nghề nghiệp và điều kiện thực tế. Với giáo dục nghề nghiệp, việc bồi dưỡng càng cần gắn với đặc thù từng ngành, nghề và sự phát triển của công nghệ.
Đích đến của giáo dục nghề nghiệp là giúp người học có năng lực làm việc và thích ứng với yêu cầu của thị trường lao động. Vì vậy, nâng kỹ năng nghề cho người dạy cũng là một trong những điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo.
Khi giáo viên thường xuyên được cập nhật công nghệ, rèn luyện kỹ năng thực hành và tiếp cận thực tế sản xuất, khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu của doanh nghiệp sẽ từng bước được thu hẹp. Qua đó, người học có thêm cơ hội được trang bị kiến thức, kỹ năng sát với công việc, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.
