AI còn đặt ra yêu cầu đổi mới cho thầy - trò
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, AI đang mở ra nhiều cơ hội mới cho giáo dục ngoại ngữ, đặc biệt trong việc cá nhân hóa quá trình học tập.
PGS.TS Vũ Thị Thanh Nhã – Trưởng khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Anh, Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết, các công cụ AI như trợ lý viết, hệ thống phản hồi tự động hay nền tảng hội thoại thông minh có thể hỗ trợ người học cải thiện kỹ năng một cách linh hoạt, phù hợp với năng lực cá nhân. Nhờ đó, người học có điều kiện luyện tập thường xuyên, nhận phản hồi kịp thời và từng bước nâng cao năng lực sử dụng ngoại ngữ.
Tuy nhiên, PGS.TS Vũ Thị Thanh Nhã nhấn mạnh, nếu sử dụng thiếu kiểm soát, AI có thể khiến người học lệ thuộc vào các gợi ý có sẵn, giảm dần khả năng tự tư duy, tự diễn đạt. Việc lạm dụng vào công nghệ không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng học tập mà còn làm suy yếu năng lực sáng tạo. Đây là yếu tố cốt lõi trong việc sử dụng ngôn ngữ một cách hiệu quả, đặc biệt trong môi trường học thuật và làm việc quốc tế.
Không chỉ tác động đến người học, sự phát triển của AI còn đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ đối với đội ngũ giảng viên. Theo đó, vai trò của giáo viên ngoại ngữ đang chuyển từ người truyền đạt kiến thức sang người thiết kế, tổ chức và dẫn dắt quá trình học tập.
Điều này đòi hỏi giảng viên không chỉ có chuyên môn vững vàng mà còn phải có năng lực khai thác công nghệ một cách hiệu quả, biết lựa chọn, kiểm soát và tích hợp AI vào giảng dạy một cách hợp lý.
Cần định hướng đúng đắn từ nhà trường
Tại Hội thảo khoa học quốc gia LEHE 2026 với chủ đề “Sẵn sàng hội nhập toàn cầu thông qua năng lực ngoại ngữ: Chuẩn bị cho người học hội nhập quốc tế”, PGS.TS Phạm Văn Thuần – Giám đốc Học viện Quản lý giáo dục nhìn nhận, trong bối cảnh toàn cầu hóa và nền kinh tế tri thức phát triển mạnh mẽ, việc trang bị cho người học những kỹ năng thiết yếu để sẵn sàng hội nhập quốc tế là nhiệm vụ cấp thiết. Năng lực ngoại ngữ không còn chỉ là công cụ giao tiếp, mà đã trở thành năng lực cốt lõi, quyết định khả năng cạnh tranh và thành công của mỗi cá nhân.
Trên tinh thần đó, LEHE 2026 không dừng lại ở việc nâng cao kỹ năng ngôn ngữ đơn thuần, mà hướng tới xây dựng lộ trình phát triển toàn diện cho người học. Trong đó, bên cạnh năng lực ngôn ngữ, người học cần được bồi đắp sự tự tin, tư duy hội nhập và khả năng thích ứng trong môi trường đa văn hóa. Đây là những yếu tố then chốt để tham gia hiệu quả vào thị trường lao động toàn cầu.
Các chuyên gia nhìn nhận, AI đang trở thành một công cụ hỗ trợ quan trọng, nhưng không thể thay thế vai trò của con người trong quá trình học tập. Vì vậy, việc sử dụng AI cần được đặt trong khuôn khổ sư phạm rõ ràng, có định hướng và kiểm soát, nhằm phát huy tối đa lợi ích, đồng thời hạn chế những tác động tiêu cực.
Bên cạnh đó, việc thiết kế học phần cần được điều chỉnh theo hướng linh hoạt, tích hợp công nghệ nhưng vẫn đảm bảo vai trò chủ thể của người học. Các hoạt động học tập cần khuyến khích người học chủ động tìm tòi, khám phá, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các công cụ hỗ trợ.
Trong kỷ nguyên số, AI là xu thế tất yếu của giáo dục hiện đại. Tuy nhiên, để công nghệ thực sự trở thành “trợ thủ” hiệu quả, thay vì là “điểm yếu” của người học, cần có sự định hướng đúng đắn từ nhà trường, giảng viên và chính người học. Chỉ khi sử dụng AI một cách chủ động, có kiểm soát và gắn với mục tiêu phát triển năng lực toàn diện, giáo dục ngoại ngữ mới có thể phát huy tối đa vai trò trong việc chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho tiến trình hội nhập quốc tế.
Hội thảo khoa học quốc gia LEHE năm 2026 do Học viện Quản lý Giáo dục đăng cai với sự hợp tác chặt chẽ của các cơ sở giáo dục đại học như: Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Trường ĐH Thương mại, Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên, Học viện Chính sách và Phát triển. Đây cũng là diễn đàn văn minh, tiến bộ, nơi giảng viên, sinh viên kết nối và chia sẻ, trao đổi kiến thức học thuật, thể hiện tinh thần hội nhập quốc tế trong giáo dục ngoại ngữ.
