Lớp học không giáo án
Là một trong những địa bàn đặc biệt khó khăn của tỉnh Lai Châu, cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số tại Vàng Ma Chải gặp nhiều gian khó, người dân quanh năm nhọc nhằn canh tác nương ngô, rẫy lúa nhưng chỉ chắt góp đủ ăn.
Mặt khác, do địa hình chia cắt phức tạp, phân bố dân cư không tập trung, việc tiếp cận thông tin, các dịch vụ số tại đây càng thêm hạn chế.
Gắn bó với đồn Biên phòng Vàng Ma Chải đã hơn 2 năm, Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh - Bí thư Chi đoàn, Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu thấu hiểu sự thiệt thòi đó. Vì vậy, anh đặt việc giúp bà con có thêm tri thức mới và thay đổi cuộc sống là nhiệm vụ quan trọng, cần thực hiện song song với bảo vệ, giữ vững chủ quyền lãnh thổ.
Một trong những nỗ lực thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi và miền xuôi được anh Nguyễn Duy Khánh cùng đồng đội thực hiện là triển khai mô hình “Thầy giáo quân hàm xanh - Đẩy nhanh chuyển đổi số”. Cụ thể, người chiến sĩ biên phòng trực tiếp đảm nhận vai trò giảng dạy giúp bà con thôn bản vùng biên làm quen và sử dụng thành thạo công nghệ số.
Điểm đặc biệt nằm ở chỗ, lớp học do Thiếu tá Khánh phụ trách chẳng có bảng đen, phấn trắng. Không gian dạy học có thể là khoảng sân nhỏ trước nhà, bên bếp lửa hoặc giữa khu chợ huyên náo hay tại lán nương dựng tạm ở lưng chừng núi.
Ngay cả giáo án cũng không cố định, nhưng sau mỗi lần nghe giảng, người học đều tiếp thu và thực hành kiến thức hiệu quả. Tất cả là nhờ người lính biên phòng luôn nhiệt tình, kiên nhẫn lắng nghe và giải đáp thắc mắc cho bà con.
“Nội dung hướng dẫn bắt đầu trước hết từ nhu cầu thực tế của người dân như cách quét mã QR, thanh toán không dùng tiền mặt, sử dụng định danh điện tử hay tính năng video call của Zalo, Messenger để giao tiếp với người thân, bạn bè.
Đó không phải là những thao tác khó. Song, để bà con hiểu và nhớ lâu, chúng tôi chú trọng làm mẫu thay vì nói lý thuyết, tạo cơ hội cho họ thực hành tại chỗ và ở cạnh hướng dẫn đến khi bà con tự làm được, làm thạo mới yên tâm”, Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh chia sẻ.
Tới nay, anh Nguyễn Duy Khánh đã tham gia giảng dạy cho hơn 5.000 người dân về kỹ năng sử dụng thiết bị thông minh, Internet an toàn, định danh điện tử VNeID và dịch vụ công trực tuyến. Đồng thời phối hợp tổ chức 112 buổi truyền thông, tập huấn cho 4.150 lượt thanh thiếu nhi và đồng bào biên giới giúp nâng cao nhận thức pháp luật và năng lực số.
Nỗ lực tìm hướng phát triển kinh tế mới
Bên cạnh trang bị kiến thức công nghệ nền tảng để người dân khai thác tiện ích dịch vụ công trực tuyến, giải quyết thủ tục hành chính thuận lợi hơn, lớp học chuyển đổi số của Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh còn mở ra hướng làm giàu mới: đưa nông sản địa phương lên các sàn thương mại điện tử.
Theo anh Khánh, trước đây một số đặc sản bản địa như sâm Lai Châu, cá hồi, lá chè chủ yếu được bà con trao đổi, buôn bán trong bản, hoặc chờ thương lái thu mua nên lợi nhuận chưa tương xứng với công sức, giá trị.
Vì vậy, trước sáng kiến chuyển đổi phương thức tiêu thụ và quảng bá, Ban Lãnh đạo Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu và nhân dân trên địa bàn rất ủng hộ.
Từ đó, anh Khánh cùng đồng đội đã tập huấn cho bà con từ cách lập gian hàng số trên TikTok Shop, hướng dẫn quay video, đăng tải sản phẩm, livestream tiêu thụ nông sản đến cách tư vấn, giao tiếp với khách hàng trên không gian mạng. Nhìn những bàn tay thô ráp vốn chỉ quen cầm cuốc nay cầm chiếc điện thoại thông minh và tự tin giới thiệu củ sâm, búp chè quê hương tới đông đảo khách hàng, người chiến sĩ biên phòng khó giấu được nụ cười tự hào.
“Tôi nhớ rõ khi mới mở lớp học chuyển đổi số, hễ nhắc đến công nghệ là bà con tự ti và ngại mở lời nhờ vả. Tuy nhiên, khát vọng vươn lên thoát nghèo của đồng bào dân tộc thiểu số rất cao, do đó sự hướng dẫn bài bản sẽ giúp khơi dậy tinh thần học hỏi. Giờ đây mối quan tâm lớn nhất của tôi không phải là số lượng đơn hàng đã bán mà là bà con thực sự tự tin ứng dụng công nghệ, chủ động tìm ra hướng phát triển kinh tế mới, từng bước tự chủ và xóa đói giảm nghèo bền vững”, anh Nguyễn Duy Khánh trải lòng.
Giữa cái lạnh heo hút nơi đại ngàn nhưng tình quân dân vẫn luôn nồng ấm bởi sự đồng hành, sẻ chia với nhân dân trên mọi chặng đường gian khó của người lính biên phòng. Hình ảnh đẹp ấy đã thắp sáng niềm tin đổi mới, góp phần thắt chặt khối đại đoàn kết dân tộc và giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia.
