Tri thức trẻ tiên phong làm chủ công nghệ số

Sinh viên cần chuyển từ sử dụng sang làm chủ công nghệ số

Phát biểu khai mạc, TS Nguyễn Minh Phương – Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Mở Hà Nội – nhấn mạnh, chuyển đổi số đã trở thành thực tiễn trong nhiều lĩnh vực, từ giáo dục, kinh tế, văn hóa đến quản lý nhà nước và hoạt động nghề nghiệp. Quá trình này mở ra cơ hội phát triển mới, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về tri thức, kỹ năng, tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng.

Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là định hướng quan trọng. Thanh niên, sinh viên với khả năng tiếp cận tri thức mới và sức sáng tạo cần chủ động tham gia, phát huy vai trò tiên phong trong quá trình này.

Một thông điệp trọng tâm của Diễn đàn là cần phân biệt giữa sử dụng thành thạo công nghệ và thực sự làm chủ công nghệ. Việc thường xuyên sử dụng Internet, điện thoại thông minh, mạng xã hội hay các nền tảng trực tuyến không đồng nghĩa với việc người trẻ đã có đủ năng lực hiểu, đánh giá và vận dụng công nghệ hiệu quả.

Theo định hướng được nêu tại diễn đàn, sinh viên cần chuyển từ tiếp nhận công cụ có sẵn sang chủ động xác định vấn đề, tìm kiếm giải pháp, phân tích dữ liệu, kiểm chứng thông tin và ứng dụng công nghệ để tạo ra sản phẩm, sáng kiến có giá trị thực tiễn.

Làm chủ công nghệ trước hết đòi hỏi tư duy số, khả năng nhận diện cơ hội ứng dụng công nghệ và chủ động thích nghi với thay đổi. Người học không nhất thiết phải trở thành chuyên gia lập trình, nhưng cần biết lựa chọn công cụ phù hợp với lĩnh vực chuyên môn, nhận diện giới hạn và kiểm soát rủi ro khi sử dụng.

Đặc biệt, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo không thể thay thế tư duy độc lập và trách nhiệm của người học. Kết quả do công cụ tạo ra cần được kiểm chứng, đánh giá trước khi sử dụng. Tư duy phản biện, năng lực sáng tạo, đạo đức nghề nghiệp và ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân vẫn là những yếu tố quan trọng để công nghệ được sử dụng đúng mục đích.

Tại diễn đàn, ThS Lương Tuấn Long – Trưởng phòng Công tác Sinh viên – trình bày chuyên đề về sứ mệnh tiên phong của thế hệ tri thức trẻ trong làm chủ công nghệ số. Nội dung nhấn mạnh, trong bối cảnh tri thức, dữ liệu và công nghệ trở thành nguồn lực phát triển, thanh niên cần chủ động cập nhật kiến thức, nâng cao năng lực sáng tạo và vận dụng công nghệ để giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Chuyên đề “Các yêu cầu, kỹ năng cần thiết để thế hệ trẻ chuyển từ sử dụng sang sáng tạo, làm chủ công nghệ số” do ThS. Trần Tiến Dũng – Giám đốc Trung tâm Công nghệ Kỹ thuật số – trình bày, tập trung vào những năng lực sinh viên cần trang bị.

Trong đó, năng lực số nền tảng gồm sử dụng công cụ phục vụ học tập, nghiên cứu, giao tiếp, hợp tác; tìm kiếm, đánh giá và quản lý thông tin; khai thác dữ liệu, lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp. Bên cạnh đó, sinh viên cần phát triển khả năng tự học, thích ứng với công nghệ mới, giải quyết vấn đề và sử dụng công nghệ có trách nhiệm.

Làm chủ công nghệ ở mọi lĩnh vực

Diễn đàn tổ chức phiên thảo luận với sự tham gia của đồng chí Vũ Thị Minh Hằng – Ủy viên Ban Thường vụ Thành đoàn, Phó Trưởng ban Công tác Đoàn và thanh thiếu nhi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Sinh viên Việt Nam thành phố Hà Nội; ThS Thiều Cẩm Sơn – Bí thư Đoàn Thanh niên Trường Đại học Mở Hà Nội; TS. Đặng Bảo Sơn – Chủ tịch Hội Sinh viên Trường Đại học Mở Hà Nội.

Các đại biểu tập trung trao đổi về vai trò của năng lực công nghệ số đối với sứ mệnh tiên phong của thế hệ trẻ, đồng thời làm rõ những kỹ năng liên ngành sinh viên cần có để ứng dụng công nghệ vào lĩnh vực chuyên môn.

Theo nội dung thảo luận, làm chủ công nghệ không phải nhiệm vụ riêng của sinh viên công nghệ thông tin. Với ngành Tài chính – Ngân hàng, công nghệ hỗ trợ phân tích dữ liệu và nhận diện rủi ro; với ngành Luật, các công cụ số giúp tra cứu văn bản, quản lý hồ sơ và nghiên cứu pháp lý; trong lĩnh vực Kinh tế, dữ liệu có thể hỗ trợ phân tích thị trường và phát triển mô hình kinh doanh. Dù ở ngành học nào, việc ứng dụng công nghệ cũng cần dựa trên nền tảng kiến thức chuyên môn, khả năng kiểm chứng thông tin và trách nhiệm nghề nghiệp.

Qua các nội dung trao đổi, diễn đàn đặt ra yêu cầu chuyển đổi tư duy của sinh viên: không chỉ sử dụng công nghệ để phục vụ nhu cầu cá nhân, mà cần chủ động vận dụng tri thức và công cụ số để cải tiến cách học, nâng cao hiệu quả công việc và giải quyết những vấn đề của cộng đồng.