Nâng chất lượng cán bộ công đoàn cơ sở

Chương trình do Trường Đại học Công đoàn phối hợp với Liên đoàn Lao động tỉnh Thanh Hóa tổ chức.

Tại tọa đàm, các đại biểu đề xuất đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức đào tạo theo hướng sát vị trí việc làm, tăng thực hành và khả năng xử lý tình huống thực tế.

Xây dựng mô hình phối hợp “Nhà trường - Địa phương - Người học”

Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Xuân Hùng - Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, trí tuệ nhân tạo (AI) và các mô hình việc làm mới đang tác động mạnh đến thị trường lao động, yêu cầu đối với cán bộ công đoàn ngày càng cao.

Do đó, bộ máy càng tinh gọn thì cán bộ càng phải chuyên nghiệp, trách nhiệm rõ ràng, có khả năng sử dụng dữ liệu và ứng dụng công nghệ. Năng lực đại diện, đối thoại, thương lượng và xử lý tình huống cũng cần được nâng lên để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Ông Nguyễn Xuân Hùng đề nghị, Trường Đại học Công đoàn cần nghiên cứu chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực hành động; từ chương trình đào tạo dùng chung sang đào tạo theo chức danh, vị trí việc làm và đặc thù ngành nghề; từ giảng dạy đơn môn sang tiếp cận tình huống tích hợp.

Đồng thời, chuyển từ đánh giá cuối khóa sang đánh giá bằng sản phẩm thực tiễn và kết quả áp dụng sau đào tạo; xây dựng hệ sinh thái đào tạo với sự phối hợp giữa nhà trường, các cấp công đoàn và doanh nghiệp.

Trao đổi tại tọa đàm, PGS.TS Lê Mạnh Hùng - Hiệu trưởng Trường Đại học Công đoàn đề cập mô hình phối hợp “Nhà trường - Địa phương - Người học”, nhằm tăng tính gắn kết giữa đào tạo và thực tiễn.

Theo đó, nhà trường chú trọng đổi mới chương trình đào tạo theo hướng cập nhật yêu cầu của thị trường lao động, đồng thời tăng cường kết nối với địa phương và các cơ quan, đơn vị sử dụng lao động.

Qua quá trình phối hợp, cơ sở đào tạo có thêm thông tin thực tế để điều chỉnh nội dung, phương pháp giảng dạy; người học có cơ hội tiếp cận sớm môi trường nghề nghiệp và rèn luyện những năng lực cần thiết.

Khắc phục tình trạng cán bộ chỉ giỏi phong trào

Những năm qua, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công đoàn được tỉnh Ninh Bình quan tâm cả về quy mô và nội dung. Ông Nguyễn Hải Long - Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh cho hay, 6 tháng đầu năm 2026, Liên đoàn Lao động tỉnh tiếp tục phối hợp với Trường Đại học Công đoàn đào tạo 46 cán bộ Công đoàn chuyên trách và Chủ tịch, Phó Chủ tịch công đoàn cơ sở có từ 500 đoàn viên trở lên.

Ngoài ra, tổ chức 2 lớp tập huấn về đối thoại, thương lượng tập thể, ký kết và giám sát thỏa ước lao động tập thể cho hơn 400 Chủ tịch công đoàn cơ sở có đông đoàn viên; 1 lớp tập huấn nghiệp vụ kế toán cho hơn 200 cán bộ kế toán công đoàn cơ sở.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Hải Long cho rằng, đào tạo nhiều chưa đồng nghĩa chất lượng cán bộ đã đồng đều. Vấn đề quan trọng không còn là “một năm mở bao nhiêu lớp?” mà là “sau đào tạo, cán bộ làm được gì tốt hơn?”.

Theo đó, cần chuyển mạnh sang đào tạo theo vị trí việc làm, năng lực và tình huống thực tế. Cán bộ cần được thực hành các kỹ năng như: thương lượng tiền lương, đối thoại khi doanh nghiệp gặp khó khăn, xử lý tranh chấp, xây dựng thỏa ước lao động tập thể, phát triển và giữ đoàn viên, cải thiện điều kiện làm việc, bữa ăn ca và ứng dụng công nghệ trong hoạt động Công đoàn.

Ông Nguyễn Hải Long đề nghị, Trường Đại học Công đoàn phối hợp nghiên cứu Bộ chuẩn năng lực cán bộ công đoàn cơ sở, nhất là đối với Chủ tịch công đoàn cơ sở; đồng thời xây dựng ngân hàng tình huống thực tế để cán bộ có thể học, luyện tập và vận dụng thường xuyên.

“Học để làm được việc – học xong có thể xử lý ngay vấn đề ở cơ sở”, ông Nguyễn Hải Long nhấn mạnh.

Từ thực tiễn hoạt động Công đoàn tại Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam, ông Nguyễn Mạnh Kha - Chủ tịch Công đoàn Tập đoàn đề xuất mô hình năng lực “ba hiểu - bốn biết - năm làm được” đối với Chủ tịch công đoàn cơ sở ngành năng lượng.

Mô hình này giúp khắc phục tình trạng cán bộ chỉ giỏi phong trào nhưng thiếu hiểu biết về sản xuất hoặc quá nghiêng về nhiệm vụ chuyên môn mà chưa phát huy đầy đủ vai trò đại diện người lao động.

Theo Đại tá Nguyễn Hồng Lợi - Trưởng Ban Công đoàn Quốc phòng, Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam, nội dung bồi dưỡng cần chuyển mạnh sang huấn luyện theo vị trí và tình huống. Lớp học nên mô phỏng những vấn đề cán bộ gặp hằng ngày như: nguy cơ mất an toàn lao động, kiến nghị về ca kíp, bữa ăn, thu nhập, xử lý hồ sơ tài chính hay tổ chức đối thoại khi thông tin còn khác nhau.

Đại tá Nguyễn Hồng Lợi đề xuất, đánh giá người học không chỉ bằng kiến thức, mà còn qua khả năng xử lý tình huống, chất lượng sản phẩm và kết quả áp dụng sau khóa học. Sau đào tạo, cần có cơ chế tư vấn, cập nhật và kiểm tra thường xuyên, tránh tình trạng cấp chứng nhận là kết thúc quá trình bồi dưỡng.