Cơ sở vật chất được đầu tư hiện đại
Giai đoạn 2021-2025, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh, sự vào cuộc đồng bộ của ngành GD&ĐT, nhiều chương trình, đề án quy mô lớn đã được triển khai, mang lại chuyển biến rõ rệt trong tiếp cận giáo dục, chất lượng đào tạo và cơ hội phát triển của học sinh vùng DTTS.
Nếu như trước đây, nhiều điểm trường thuộc vùng đặc biệt khó khăn còn thiếu thốn, thì nay, nhờ ưu tiên đầu tư mạnh mẽ từ tỉnh và các chương trình mục tiêu quốc gia, diện mạo giáo dục vùng DTTS đã thay đổi rõ rệt.
Trong giai đoạn 2022-2025, gần 390 tỷ đồng được phân bổ để cải tạo, nâng cấp và xây dựng mới 30 trường học tại các xã miền núi, vùng biên, hải đảo. Các trường PTDT nội trú, PTDT bán trú hay trường có học sinh bán trú đều được chú trọng nâng cấp theo hướng chuẩn hóa.
Đến nay, Quảng Ninh có 11.272 phòng học kiên cố (chiếm 95,8%) và 92,07% trường đạt chuẩn quốc gia - một trong những tỷ lệ cao nhất cả nước. Những dãy phòng học mới, lớp học khang trang đã thay đổi đáng kể điều kiện học tập của học sinh vùng DTTS, tạo nền tảng vững chắc để tăng chất lượng dạy và học.
Đặc biệt, ngày 9/11 vừa qua, tỉnh đã khởi công xây dựng đồng loạt 6 trường (1 trường TH&THCS và 5 trường phổ thông nội trú TH&THCS) gồm: Trường Phổ thông nội trú TH&THCS Hoành Mô (xã Hoành Mô); Trường Phổ thông nội trú TH&THCS Bình Liêu (xã Bình Liêu); Trường Phổ thông nội trú TH&THCS Đồng Tâm (xã Lục Hồn); Trường Phổ thông nội trú TH&THCS Quảng Đức (xã Quảng Đức); Trường Phổ thông nội trú TH&THCS Quảng Sơn (xã Đường Hoa); Trường TH&THCS Hải Sơn (xã Hải Sơn).
Việc xây dựng hệ thống trường học trên tuyến biên giới là bước đi quan trọng, góp phần cụ thể hóa chủ trương, chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước; tạo động lực phát triển kinh tế, xã hội, nâng cao dân trí, chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện đời sống nhân dân vùng biên; đồng thời củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng biên cương vững mạnh.
Giáo viên vùng cao, điểm tựa nâng tầm chất lượng
Phát triển nguồn nhân lực không chỉ dựa vào cơ sở vật chất, mà cần dựa vào đội ngũ người thầy. Những năm qua, ngành GD&ĐT đã tập trung bồi dưỡng, nâng chuẩn, đào tạo lại đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý ở vùng DTTS.
100% giáo viên được tham gia các lớp tập huấn chuyên môn, bồi dưỡng phương pháp dạy học mới, kỹ năng tổ chức hoạt động bán trú, nội trú, kỹ năng hỗ trợ học sinh DTTS trong học tập và giao tiếp.
100% cán bộ quản lý, giáo viên các trường PTDT nội trú đã hoàn thành các mô đun bồi dưỡng và tham gia đầy đủ các hoạt động bồi dưỡng thường xuyên theo quy định. Nhiều chuyên đề bồi dưỡng về văn hóa dân tộc, năng lực quản trị nhà trường, tin học, ngoại ngữ được triển khai thường xuyên.
Nhờ đó, giáo viên vùng cao không chỉ đạt chuẩn về bằng cấp, mà còn từng bước làm chủ công nghệ, phương pháp dạy học hiện đại, tự tin triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới.
Ngôn ngữ luôn là rào cản lớn đối với học sinh DTTS. Nhận thức rõ điều đó, Quảng Ninh triển khai hiệu quả Đề án tăng cường tiếng Việt, giúp trẻ mầm non và học sinh tiểu học DTTS có vốn tiếng Việt vững chắc để tiếp thu kiến thức.
100% trường vùng DTTS tổ chức các hoạt động tăng cường tiếng Việt. Nhiều mô hình sáng tạo như: “Ngày hội tiếng Việt”, thi kể chuyện, giới thiệu sách, giao lưu văn hóa… đã khiến việc học trở nên gần gũi, sinh động hơn.
Nhờ đó, học sinh mạnh dạn hơn, tự tin hơn; tỷ lệ hoàn thành chương trình lớp học và hoàn thành chương trình tiểu học đạt gần như tuyệt đối.
Đây là nền tảng rất quan trọng để các em tiếp tục học lên cao hơn, và để vùng DTTS có nguồn nhân lực chất lượng trong tương lai.
Cô giáo Lê Thị Sinh, điểm trường Sơn Hải, Trường TH&THCS Nam Sơn (xã Ba Chẽ) cho biết, là người sinh ra trong vùng đồng bào dân tộc nên cô thấu hiểu những khó khăn của học sinh.
Rào cản ngôn ngữ, nếp sinh hoạt, tâm lý ngại hỏi. Vì vậy khi đứng lớp cô Sinh luôn cố gắng kết hợp kiến thức với văn hóa bản địa để các em dễ tiếp thu hơn. Những năm gần đây, cơ sở vật chất của trường được đầu tư rất khang trang, thiết bị dạy học hiện đại, giáo viên cũng được tập huấn thường xuyên về phương pháp mới, chuyển đổi số, dạy học phân hoá… nên hiệu quả giảng dạy tăng lên rõ rệt. “Điều tôi vui nhất là các em mạnh dạn tự tin hơn rất nhiều. Tôi tin rằng nếu chính sách hỗ trợ vùng DTTS tiếp tục được duy trì như hiện nay, thế hệ trẻ người dân tộc chúng tôi sẽ có thêm nhiều cơ hội để vươn lên và đóng góp cho quê hương”, cô Sinh nói.
