Đổi mới phương pháp, tăng sức hút bài giảng
Cô giáo Nguyễn Hoàng Anh, giáo viên môn Tin học, Bí thư Đoàn Trường THPT Bế Văn Đàn, phường Thục Phán, tỉnh Cao Bằng, là một trong những giáo viên tích cực ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy. Chủ động tự học, bồi dưỡng kỹ năng công nghệ thông tin, cô tìm hiểu các công cụ AI để hỗ trợ soạn giáo án, thiết kế bài giảng điện tử và xây dựng trò chơi học tập.
Thay vì chỉ truyền đạt kiến thức theo cách truyền thống, cô chú trọng kết hợp hình ảnh, câu hỏi tương tác và các hoạt động thực hành, giúp bài học trở nên trực quan, sinh động. Qua đó, học sinh có thêm cơ hội trao đổi, khám phá kiến thức và tham gia tích cực vào quá trình học tập.
Cô Nguyễn Hoàng Anh chia sẻ, AI giúp giáo viên có thêm ý tưởng, đa dạng hóa cách thiết kế bài giảng và hoạt động học tập. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả, giáo viên cần lựa chọn công cụ phù hợp, kiểm tra tính chính xác của thông tin và điều chỉnh nội dung theo mục tiêu bài học, khả năng tiếp thu của học sinh.
Nhằm thúc đẩy đổi mới phương pháp giảng dạy, Trường THPT Bế Văn Đàn khuyến khích giáo viên tăng cường ứng dụng công nghệ số trong xây dựng bài giảng. Từ tháng 10/2025 đến tháng 2/2026, nhà trường tổ chức cuộc thi thiết kế bài giảng điện tử cấp trường với 39 giáo viên tham gia. Hoạt động tạo cơ hội để đội ngũ nhà giáo trao đổi kinh nghiệm, phát huy khả năng sáng tạo và tìm kiếm những phương pháp tổ chức dạy học hiệu quả.
Bà Triệu Thanh Hương, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Bế Văn Đàn, cho biết nhà trường khuyến khích giáo viên chủ động tự bồi dưỡng, tiếp cận công nghệ mới và vận dụng linh hoạt vào thực tiễn giảng dạy. Thông qua các hoạt động chuyên môn và cuộc thi thiết kế bài giảng điện tử, giáo viên có thêm động lực đổi mới cách soạn giảng, xây dựng trò chơi học tập, góp phần nâng cao hứng thú và tính tích cực của học sinh.
Tại Trường THPT Bảo Lạc, xã Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng, việc ứng dụng AI cũng được đội ngũ giáo viên quan tâm. Cô giáo Quan Diệu Linh, giáo viên môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật, Phó Bí thư Đoàn trường, thường xuyên sử dụng ChatGPT, Canva và PowerPoint để hỗ trợ soạn giáo án, thiết kế bài giảng điện tử, xây dựng trò chơi học tập và các tình huống gắn với thực tiễn.
Đối với môn học đòi hỏi học sinh biết liên hệ kiến thức với đời sống, việc sử dụng học liệu trực quan và tình huống cụ thể giúp đa dạng hóa cách tiếp cận nội dung. Học sinh có điều kiện trao đổi quan điểm, phân tích vấn đề và rèn luyện khả năng vận dụng kiến thức vào thực tế.
Theo cô Quan Diệu Linh, AI hỗ trợ giáo viên tiết kiệm thời gian chuẩn bị bài, đồng thời mở rộng khả năng sáng tạo trong thiết kế hoạt động học tập. Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được sử dụng có chọn lọc, đúng mục đích và phù hợp với yêu cầu của từng bài học.
Bồi dưỡng kỹ năng số, sử dụng AI có trách nhiệm
Để việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo đi vào thực chất, ngành Giáo dục Cao Bằng chú trọng nâng cao năng lực số cho giáo viên. Các hoạt động tập huấn, bồi dưỡng chuyên đề giúp giáo viên tiếp cận công cụ AI, khai thác học liệu số và từng bước đổi mới phương pháp giảng dạy.
Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cao Bằng phối hợp với các đơn vị liên quan, Sở Khoa học và Công nghệ, tổ chức các hoạt động bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng công nghệ. Nội dung tập trung vào khai thác AI hỗ trợ xây dựng giáo án, thiết kế học liệu sáng tạo và tổ chức các hoạt động dạy học phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục.
Trong quá trình này, giáo viên giữ vai trò quyết định trong việc thẩm định nội dung do AI tạo ra. Thông tin cần được kiểm tra, đối chiếu và điều chỉnh trước khi đưa vào bài giảng, bảo đảm tính chính xác, khoa học và phù hợp với lứa tuổi học sinh. Đây cũng là cách hạn chế nguy cơ phụ thuộc vào công nghệ, giữ vững vai trò chủ động của người dạy trong tổ chức hoạt động giáo dục.
Ông Hà Văn Toàn, Hiệu trưởng Trường THPT Bảo Lạc, cho biết nhà trường khuyến khích giáo viên đổi mới phương pháp theo hướng phát huy tính chủ động, năng lực tự học, tư duy phản biện và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn của học sinh. Khi tổ chức hoạt động có sử dụng AI, học sinh cần được hướng dẫn cách đặt câu hỏi, kiểm chứng thông tin từ nguồn đáng tin cậy, ghi nhận việc sử dụng công cụ và không sao chép máy móc sản phẩm do AI tạo ra.
Đối với học sinh, AI mang đến thêm phương thức tìm kiếm, tiếp nhận và củng cố kiến thức ngoài giờ lên lớp. Em Đặng Mùi Chuổng, học sinh lớp 12A6, Trường THPT Bảo Lạc, chia sẻ việc ứng dụng AI giúp em có thêm nguồn tham khảo khi tìm hiểu nội dung chưa nắm rõ, hệ thống kiến thức và tiếp cận vấn đề theo nhiều cách khác nhau. Tuy nhiên, học sinh cần biết chọn lọc thông tin, đối chiếu với sách giáo khoa và hướng dẫn của giáo viên, tránh phụ thuộc hoàn toàn vào câu trả lời của công cụ.
Thực tế tại các trường THPT ở Cao Bằng cho thấy, AI đang từng bước trở thành công cụ hỗ trợ đổi mới hoạt động dạy và học. Dù vậy, AI không thể thay thế vai trò định hướng, tổ chức và giáo dục của người thầy. Vì thế, cùng với mở rộng ứng dụng công nghệ, việc bồi dưỡng kỹ năng số, nâng cao năng lực kiểm chứng thông tin và hình thành thói quen sử dụng AI có trách nhiệm là yêu cầu quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong bối cảnh chuyển đổi số.
